Colani: Tekst vervangen - ".PNG" door ".png"

2024-11-17T06:03:57Z

Tekst vervangen - ".PNG" door ".png"

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding = Wilhelm V von Jülich-Kleve.jpg
| naam = Willem V
| leven = [[1516]]-[[1592]]
| functie1 = [[Lijst van heersers van Kleef|Hertog van Kleef]]
| periode1 = [[1539]]-[[1592]]
| voorganger1 = [[Johan III van Kleef|Johan]]
| opvolger1 = [[Johan Willem van Kleef|Johan Willem I]]
| functie2 = Hertog van Berg
| periode2 = [[1539]]-[[1592]]
| voorganger2 = [[Johan III van Kleef|Johan III]]
| opvolger2 = [[Johan Willem van Kleef|Johan Willem]]
| functie3 = Hertog van Gulik
| periode3 = [[1539]]-[[1592]]
| voorganger3 = [[Johan III van Kleef|Johan]]
| opvolger3 = [[Johan Willem van Kleef|Johan Willem I]]
| functie4 = [[Lijst van graven en hertogen van Gelre|Hertog van Gelre]]
| periode4 = [[1539]]-[[1543]]
| voorganger4 = [[Karel van Egmont|Karel]]
| opvolger4 = [[keizer Karel V|Karel V]]
| vader = [[Johan III van Kleef]]
| moeder = [[Maria van Gulik]]
}}
[[Bestand:Willem V Kleef gebied 1539-43.png|300px|thumb|Willem V's bezittingen 1539-1543]]

'''Willem V''' ([[Düsseldorf]], [[28 juli]] [[1516]] – aldaar, [[5 januari]] [[1592]]) was hertog van [[Hertogdom Kleef|Kleef]], [[Hertogdom Gulik|Gulik]] en [[Hertogdom Berg|Berg]], graaf van [[Graafschap Mark|Mark]], heer van [[Heerlijkheid Ravenstein|Ravenstein]] ([[1533]]-[[1592]]), [[Graafschap Ravensberg|Ravensberg]] ([[1539]]-[[1592]]) en hertog van [[Hertogdom Gelre|Gelre]] ([[1539]]-[[1543]]). Hij werd ''de Rijke'' genoemd.<ref>Hij dient niet verward te worden met [[Willem I van Nassau-Dillenburg|Willem I]], de vader van [[Willem van Oranje]] die eveneens ''de Rijke'' werd genoemd, maar een generatie eerder leefde.</ref>

Willem was humanist in de geest van [[Desiderius Erasmus|Erasmus]] en bood bescherming aan [[renaissance-humanisme|humanisten]] zoals de theoloog en advocaat [[Konrad Heresbach]], de arts [[Jan Wier]], de cartograaf [[Gerard Mercator]] en de geleerde [[Stephanus Pighius]].

== Huwelijkspolitiek ==
Als enige zoon van hertog [[Johan III van Kleef]] volgde hij zijn vader op bij diens dood op [[6 februari|6]] ( of [[7 februari]]) [[1539]]. Om zijn heerschappij zeker te stellen trouwde hij in [[1541]] met [[Johanna van Albret]], een nicht van de Franse koning. Zijn zus [[Anna van Kleef (1515-1557)|Anna van Kleef]] huwelijkte hij uit aan de Engelse koning [[Hendrik VIII van Engeland|Hendrik VIII]]. Van [[1539]] tot [[1543]] regeerde hij over het naastgelegen [[hertogdom Gelre|Gelre]]. Na het [[Verdrag van Venlo]] van [[1543]] stond hij het - inclusief het [[graafschap Zutphen]] - af aan [[keizer Karel V]]. Gelre werd een van de [[Zeventien Provinciën]] en tevens annuleerde hij zijn huwelijk met Johanna van Albret.

== Kinderen ==
Willem trouwde op [[18 juli]] [[1546]] in [[Regensburg (stad)|Regensburg]] met de vijftienjarige [[Maria van Oostenrijk (1531)|Maria van Oostenrijk]], dochter van [[Keizer Ferdinand I (1503-1564)|keizer Ferdinand I]].

Zij kregen de volgende kinderen:

* [[Maria Eleonora van Gulik|Maria Eleonora]] ([[Kleef (stad)|Kleef]], [[16 juni]] [[1550]] – [[Kaliningrad|Koningsbergen]], [[1 juni]] [[1608]]), huwde op [[14 oktober]] [[1573]] in Koningsbergen met [[Albrecht Frederik van Pruisen]] (Neuhausen, [[29 april]] [[1553]] – [[Fischhausen]], [[28 augustus]] [[1618]])
* [[Anna van Kleef (1552-1632)|Anna]] (Kleef, [[1 maart]] [[1552]] – [[Höchstädt an der Donau]], [[6 oktober]] [[1632]]), huwde op [[27 september]] [[1574]] in [[Neuburg am Rhein|Neuburg]] met [[Filips Lodewijk van Palts-Neuburg]] ([[Zweibrücken]], [[2 oktober]] [[1547]] – Neuburg, [[22 augustus]] [[1614]]) en werd de moeder van [[Wolfgang Willem van Palts-Neuburg]]
* [[Magdalena van Kleef|Magdalena]] (Kleef, [[2 november]] [[1553]] – [[Meisenheim]], [[30 juli]] [[1633]]), huwde op [[4 oktober]] [[1579]] in [[Bad Bergzabern]] met [[Johan I van Palts-Zweibrücken]] (Meisenheim, [[18 mei]] [[1550]] – [[Germersheim (stad)|Germersheim]], [[12 augustus]] [[1604]])
* Karel Frederik ([[1555]] – [[Rome (stad)|Rome]], [[1575]])
* Elisabeth ([[1556]] – [[1561]])
* Sibylle ([[26 augustus]] [[1557]] – [[16 december]] [[1627]]), huwde op [[4 maart]] [[1601]] met aartshertog [[Karel van Oostenrijk (1560-1618)|Karel van Oostenrijk]] ([[22 november]] [[1560]] – [[31 oktober]] [[1618]]), vorst van Burgau
* [[Johan Willem van Kleef|Johan Willem]] (1562-1609)

== Na zijn dood ==
[[Bestand:WolfgangWilhelmvonPfalz-Neuburg01.jpg|thumb|[[Wolfgang Willem van Palts-Neuburg]], kleinzoon van Willem V, gravure van [[Lucas Vorsterman]] naar een portret van [[Anthony van Dyck]].]]

In [[1592]] werd Willem V van Kleef begraven in een [[praalgraf]] in de [[Sint-Lambertuskerk (Düsseldorf)|Sint-Lambertuskerk]] in [[Düsseldorf]]. Architect Johann Pasqualini bouwde de crypte als familiegraf. Nadien verkochten kerkbestuurders de loden kisten voor 317 [[thaler]] en lieten de uit elkaar gevallen skeletten liggen op de keldervloer. Het schandaal kwam in [[1819]] aan het licht toen Jacoba von Baden, de schoondochter van Willem V, overgebracht werd naar deze rustplaats. De botten werden herkist en een tegelvloer maakte de ingang van de grafkelder van zo'n drie op vier meter onzichtbaar. In 1856 passeerden er nog eens grafschenners. Tijdens de Tweede Wereldoorlog maakte men een houten kader en een zandlaag rond het monument om schade bij bominslagen in te voorkomen. Niettemin raakte de kelder beschadigd.
Herstellingswerken aan de kerk in maart [[1954]] lieten toe dat de stadsarchitect Camp naar de kelder zocht. Hij ontdekte er twee geschonden loden kisten in een nis: een kleine kist met het gebeente van Jacoba en een grote met meerdere schedels en veel botten. Het betrof:
* Willem V van Kleef, Gulik en Berg
* Zijn zuster Amalia
* Zijn zoon Johan Willem
* Zijn voorouder Elisabeth van Berg
* Familieleden van zijn kleinzoon [[Wolfgang Willem van Palts-Neuburg]] die zelf niet in de kerk lag.

Pathologisch onderzoek identificeerde de resten en stelde dat Willem en Amalia ernstig misvormd raakten in de loop van hun leven, gezien hun verkromde wervelkolom waardoor ze onmiskenbaar chronische pijnen moeten hebben geleden.

== Voorouders ==
{| class="wikitable" style="background:#FFFFFF; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#E0E0E0"
!colspan="9"|Voorouders van Willem V van Kleef
|-
|'''Overgrootouders'''
|colspan="2"|[[Johan I van Kleef]] (1419-1481) ∞ [[Elisabeth van Bourgondië]] (1439-1483)
|colspan="2"|[[Hendrik III van Hessen]] (1440-1483) ∞ [[Anna van Katzenelnbogen]] (1443-1494)
|colspan="2"|[[Gerard van Gulik-Berg]] (1416-1475) ∞ [[Sofie van Saksen-Lauenburg]] (1444-1473)
|colspan="2"|[[Albrecht Achilles van Brandenburg]] (1414-1486) ∞ [[Anna van Saksen (1437-1512)|Anna van Saksen]] (1437-1512)
|-
|'''Grootouders'''
|colspan="4"|[[Johan II van Kleef]] (1458-1521) ∞ [[Mathilde van Hessen]] (1473-1505)
|colspan="4"|[[Wilhelm IV/III van Gullik-Berg]] (1455-1511) ∞ [[Sibylle van Brandenburg]] (1467-1524)
|-
|'''Ouders'''
|colspan="8"|[[Johan III van Kleef]] (1490-1539) ∞ [[Maria van Gullik]] (1491-1543)
|}

== Bron ==
* HOORENS V. ''Een ketterse arts voor de heksen: Jan Wier (1515-1588),'' Bert Bakker, Amsterdam, 2011.

== Literatuur ==
* Guido von Büren, Ralf-Peter Fuchs en Georg Mölich (reds.), ''Herrschaft, Hof und Humanismus. Wilhelm v. von Jülich-Kleve-Berg und seine Zeit'', 2020. {{ISBN|9783739511016}}

== Zie ook ==
* [[Hertogdom Kleef]]
* [[Hertogdom Berg]]
* [[Hertogdom Gulik]]
* [[Graafschap Ravensberg]]
* [[Verenigde hertogdommen Gulik-Kleef-Berg]]
* [[Jan Wier]], zijn hofarts
* [[Andreas Masius]], geleerde en diplomaat

{{Commonscat|Wilhelm, Duke of Jülich-Cleves-Berg}}
{{Appendix}}

[[Categorie:Hertog van Gelre]]
[[Categorie:Hertog van Kleef]]
[[Categorie:Graaf van Mark]]
[[Categorie:Hertog van Berg]]
[[Categorie:Hertog van Gulik]]
[[Categorie:Graaf van Ravensberg]]
[[Categorie:Huis van der Mark]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 16e eeuw|Kleef, W]]

Willem V van Kleef - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".PNG" door ".png"