Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-05-23T06:22:37Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Zie artikel|Voor de militair, zie [[Willem François Boreel]]; voor de politicus, zie [[Willem Boreel van Hogelanden]].}}
{{infobox persoon Wikidata
|stopschrijftaal=ja
}}

'''Willem Boreel''' ([[Middelburg (Zeeland)|Middelburg]], 2 maart [[1591]] - [[Parijs]], 29 september [[1668]]), ''baron van Vreendijk en Vreenhove, heer van [[Duinbeek|Duynbeke]], Westhoven, Steeland en Perenboom'', was [[advocaat (beroep)|advocaat]] van de [[Vereenigde Oostindische Compagnie|Verenigde Oostindische Compagnie]] en ambassadeur in Frankrijk.

==Biografie==
Willem Boreel was de zoon van Jacob Boreel (1552-1636) en Maria Gremminck. De familie [[Boreel (geslacht)|Boreel]] heeft haar oorsprong in [[Gent]] en de familiegeschiedenis gaat mogelijk terug tot 1300. Zijn grootvader Pieter Boreel (1524-1568), een koopman in vette waren, was in 1567 naar [[Norwich (Norfolk)|Norwich]] gevlucht, nadat hij had deelgenomen aan de [[Beeldenstorm]]<ref>Kort verhaal der reformatie van Zeeland in de 16e eeuwe ... Door Jona Willem te Water [http://books.google.nl/books?id=RuM-AAAAcAAJ&pg=PA107&lpg=PA107&dq=Pieter+Boreel+Norwich&source=bl&ots=l6L1AFx2ps&sig=ZjyAcZEt_yX5cy7GQuicWDOhd7E&hl=nl&ei=Pj2DTPOXHOKXOJbk1ZAO&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&ved=0CDQQ6AEwBg#v=onepage&q=Pieter%20Boreel%20Norwich&f=false]</ref> Boreel had geprobeerd om voor drie miljoen gulden bij de hertog van Alva [[Godsdienstvrijheid|vrijheid van godsdienst]] te kopen.<ref>http://www.digitalebibliotheek.be/tekst/molh003nieu03_01/molh003nieu03_01_0253.php</ref> Nadat Middelburg was overgegaan naar de kant van de Prins keerden de Boreels terug.

Willem Boreel kende met eigen ogen het Midden-Oosten en werd beïnvloed door [[Cyrillos Loukaris]], de patriarch van [[Istanboel|Constantinopel]] met calvinistische sympathieën. Boreel reisde in Klein-Azië, Syrië en Palestina, en bracht waardevolle boeken en handschriften mee naar huis.<ref>Posthumus Meyjes, G.H.M. (1985) Het vroegste theologisch geschrift van Huge de Groot herontdekt, zijn [[Meletius]] (1611), p. 82. In: Groenveld, S., M.E.H.N. Mout, I. Schöffer, Bestuurders en geleerden: opstellen over onderwerpen uit de Nederlandse geschiedenis van de zestiende, zeventiende en achttiende eeuw, aangeboden aan Prof. Dr. J.J. Woltjer bij zijn afscheid als hoogleraar van de Rijksuniversiteit te Leiden. Amsterdam: De Bataafsche Leeuw. 1985.</ref> In 1613 vestigt hij zich in Middelburg als meester in de rechten. In 1618 werd hij aangesteld bij de VOC als advocaat. Aangezien de conflicten tussen de Engelse en Nederlandse compagnieën de goede relaties tussen de [[Staten-Generaal van de Nederlanden|Staten-Generaal]] en de Engelse koning [[Jacobus I van Engeland|Jacobus I]] dreigden te vergiftigen, sloten de twee compagnieën in 1619 te Londen het [[Traktaat van Defensie]]. Door de onderhandelaars [[Dudley Carleton]], Thomas Roe, Boreel en [[Constantijn Huygens]] werd bepaald dat de twee compagnieën voortaan in Oost-Azië zouden samenwerken. Voortaan werden de compagnieën geacht hun handelsposten vreedzaam te delen, al werd wel aangegeven dat ieder zijn bestaande posten zou behouden en blijven besturen.<ref>Meinsma, J.J. (1872) Geschiedenis van de Nederlandsche Oost-Indische bezittingen, pp. 53-54.</ref>

Willem Boreel had belangstelling voor natuurkunde en ontmoette in Londen [[Cornelis Drebbel]] die hem een [[microscoop]] toonde.<ref>http://www.xs4all.nl/~adcs/beeckman/append/drebbel.html</ref><ref>Nieuwe verhandelingen der eerste klasse van het Hollandsch instituut van wetenschappen, letterkunde en schoone kunsten [http://books.google.nl/books?id=G-E-AAAAcAAJ&pg=PA169&lpg=PA169&dq=Boreel+1619+londen&source=bl&ots=xh2tEEEmim&sig=C2AyF17e_2qhrL79Id47nK0s65Q&hl=nl&ei=niODTLLKK8eoOKagqMwO&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CCIQ6AEwAw#v=onepage&q=Boreel%201619%20londen&f=false]</ref> Boreel is in 1618 door Jacobus I tot ridder geslagen. Terug in Amsterdam liet hij zich portretteren door [[Paulus Moreelse]]. Hij trouwde hij met Jacoba Carel (1607-1657), een koopmansdochter. Het echtpaar kreeg zes kinderen, onder wie [[Jacob Boreel]].<ref>[https://stadsarchief.amsterdam.nl/archieven/archiefbank/indexen/doopregisters/zoek/search.nl.pl?v1=W*&b1=&a1=Boreel&r1=0&v2=&b2=&a2=*are*&r2=0&d1=&m1=&y1=&d2=&m2=&y2=&rs=0&x=53&y=7 Doopbewijzen]{{dode link|datum=oktober 2017 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Hij werd in [[1627]] benoemd tot [[pensionaris]] van Amsterdam en zou dat blijven tot 1649.

[[Bestand:Paris 1657, Quay de Malaquest.jpg|thumb|260px|left|Parijs, Quay de Malaquest in de eerste helft van de 17e eeuw, waar Boreel woonde.]]
Al in 1630 kreeg hij te maken met de oprichting van een [[Hortus Botanicus Amsterdam]]. Boreel was met een tiental Amsterdammers actief in de exploitatie van het Drentse veen. Na 1635 liet hij twee huizen bouwen aan de zuidzijde van de [[Nieuwe Doelenstraat (Amsterdam)|Nieuwe Doelenstraat]], naast de [[Kloveniersdoelen (Amsterdam)|Kloveniersdoelen]]. In 1636 verkocht hij aan zijn zwagers Ranst een [[Buitenplaats|hofstede]] bij [[Oudshoorn (dorp)|Oudshoorn]], genaamd ''Rijnoord''.<ref>http://www.groenehartarchieven.nl/voorouders/k1ora/27433679{{dode link|datum=oktober 2017 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20110104212852/http://home.tiscali.nl/~kastelenzuidholland/Pages/Rijnoord.htm</ref> Rond 1636 verleende hij mogelijk de talentvolle schilder [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] en zijn vrouw [[Saskia van Uylenburgh|Saskia van Uylenburg]] onderdak<ref>Dudok van Heel, S.A.C. (1987) Dossier Rembrandt, p. 33.</ref> in een naastgelegen huis.<ref>Gary Schwartz (1987) Rembrandt. Zijn leven, zijn schilderijen, p. 107.</ref> In 1638 was hij sterk betrokken bij de voorbereiding van de komst van [[Maria de' Medici]]. In 1639 vertrok hij naar [[Stade (stad)|Stade]] in verband met kerkelijke geschillen in Bremen.<ref>http://www.inghist.nl/retroboeken/nnbw/#7:95</ref> In 1640 ging hij naar Zweden om [[Christina I van Zweden]] geluk te wensen. In 1643/4 maakte hij opnieuw een ambassade naar Engeland om te bemiddelen tussen de koning en het Parlement. De Engelsen beklaagden zich dat de gezanten zich eerder als belanghebbenden dan als bemiddelaars hadden gedragen.<ref>https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu03_01/molh003nieu03_01_1568.php</ref> In april 1650 werd Willem Boreel naar de [[republiek Venetië]] gestuurd. Hij verkocht opnieuw en pro forma zijn hofstede aan zijn zwagers, Pieter en [[Constantin Ranst|Hieronimus Ranst]] en [[Gillis Valckenier]].<ref>https://web.archive.org/web/20110723153734/http://www.groenehartarchieven.nl/detail.asp?File=sdk_k1ora&DocID=32163209</ref>

In 1650 is hij in Parijs benoemd.<ref>https://www.dbnl.org/tekst/_bij005188401_01/_bij005188401_01_0008.php</ref> In 1653 leende Willem Boreel geld aan [[Karel II van Engeland]] (en is na de [[Restauratie (Engeland)|Restauratie]] tot [[Pair (titel)|pair]] van Engeland benoemd). In 1657 ontmoette hij [[Cornelis van Aerssen van Sommelsdijck]] die met zijn broer een reis naar Spanje maakte. Zij beschreven zijn echtgenote als een echte Amsterdamse, die geen Frans sprak, en de hele dag bezig was met haar hondjes.<ref>Journal du voyage de deux jeunes hollandais à Paris en 1656-1658, p. 90. [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k57102598/f15.image.r=Saint-Andr%C3%A9-Montbrun.langEN]</ref> Boreel woonde aan de Quai Malaquais "op een hoek".

Willem Boreel ligt begraven in de [[Grote Kerk (Den Haag)|Grote Kerk]] in Den Haag; zijn lijk werd op kosten van de [[Staten-Generaal van de Nederlanden|Staten-Generaal der Nederlanden]] naar de republiek vervoerd.

==Familie==
[[Bestand:Detail of 1657 map Polus Antarcticus by Jan Janssonius, showing Nova Zeelandia.png|thumb|260px|Fragment van een kaart van Jan Janssonius (1657), waarop te zien is dat [[Abel Tasman]] de huidige [[Cape Egmont]] op het door hem ontdekte [[Nieuw-Zeeland]] vernoemde naar [[Pieter Boreel]]]]
*Zijn broer Pieter Boreel was tot 1642 [[Raad van Indië]]. Hij vertrok als commissaris naar [[Nederlands Malakka]], en onderhandelde over de uitlevering van Ceylon met de Portugezen; de kust van Malabar en India, Goa, Wingurla, Suratte, Perzië en Coromandel.
* De [[Collegianten|Collegiant]] [[Adam Boreel]] was een neef; het was de zoon van Jan Boreel (1557-1629).<ref>Algemeen noodwendig woordenboek der zamenleving ... Door Pieter Gerardus Witsen Geysbeek [http://books.google.nl/books?id=74ASAAAAYAAJ&pg=PA206&lpg=PA206&dq=Adam+Boreel+Middelburg+ouders&source=bl&ots=fBwZ75c3w_&sig=MaIHyvXzmC4lQB8ewXNuEmZWhtc&hl=nl&sa=X&ei=z0irT5qXIc-e-waasYSeCg&ved=0CFsQ6AEwAw#v=onepage&q=Adam%20Boreel%20Middelburg%20ouders&f=false]</ref>
* Na 1657 waren de Boreels, hun zwagers en andere gegadigden, op zoek naar een testament van de vrijgezel Floris Soop, een andere neef. Soop was een glasfabrikant, dichter, en directeur van de [[Schouwburg van Van Campen]], woonachtig op [[Kloveniersburgwal]] met een verzameling van 140 schilderijen.<ref>http://research.frick.org/montias/browserecord.php?-action=browse&-recid=2036</ref> Na acht maanden was nog steeds niets gevonden.<ref>Gary Schwartz (1987) Rembrandt. Zijn leven, zijn schilderijen, p. 268.</ref>

==Bronnen==
* Gemeentearchief Rotterdam.
* [http://www.wazamar.org/Familiewapens-in-de-Nederlanden/Familiewapens/hist-famwpn/hs-12.htm#WBoreel Het wapen van Willem Boreel]

{{References}}
{{bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Boreel, Wil}}
[[Categorie:Nederlands diplomaat]]
[[Categorie:Pensionaris van Amsterdam]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 17e eeuw]]
[[Categorie:Boreel|Willem]]

Willem Boreel - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd