https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Willem_BetteWillem Bette - Bewerkingsoverzicht2026-04-20T04:08:26ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Willem_Bette&diff=67631&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-03-01T13:21:53Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>'''Willem Bette''' (kasteel van [[Lede]], circa 1600 - [[Duinkerke]], [[23 juni]] [[1658]]), was een [[Zuidelijke Nederlanden|Zuid-Nederlands]] [[militair]] in Spaanse dienst tijdens de eindfase van de [[Tachtigjarige Oorlog]] en in de periode daarna. Hij was onder meer ridder van de [[Orde van het Gulden Vlies]], ridder in de [[Orde van Sint-Jacob van het Zwaard (Spanje)|Orde van Sint-Jacob]] en commandeur van Biezma.<br />
<br />
== Biografische schets ==<br />
Willem Bette, markies van Lede, baron van [[Péronne (Somme)|Péronne]], heer van [[Impe]], [[Hofstade (Oost-Vlaanderen)|Hofstade]], Essegem, [[Ekeren]]-Muisbroek, [[Hollebeke]], [[Angreau]], [[Autreppe (Honnelles)|Autreppe]], Croix, Gosette en Claireau, stamde uit de voorname [[Gent]]se [[Huis Bette|familie Bette]]. Hij was de zoon van Jan Bette van Lede en Johanna van Bergen, die op 26 maart 1598 in het huwelijk waren getreden. Het exacte geboortejaar van Willem is niet bekend. Op 24 januari 1633 huwde hij Anna-Maria van [[Huis Horne|Horne]] (1600-1655), dochter van [[Gerard van Horne (1560-1612)|Gerard van Horne]] en [[Honorine van Wittem]]. Het echtpaar kreeg vijf kinderen. [[Jean-François Bette]] (1672-1725), derde markies van Lede en eveneens militair in dienst van de Spaanse kroon (met de eretitel "[[Grande (titel)|grande]]"), was een kleinzoon van Willem Bette en Anna-Maria van Horne.<br />
<br />
=== Militaire loopbaan ===<br />
Willem was hoog[[baljuw]] van Gent en stond bekend als een groot veldheer. Hij was onder meer luitenant-kolonel in dienst van de Spaanse koning, bevelhebber van de artillerietroepen in het [[hertogdom Luxemburg]] en opper-bevelhebber van de Spaanse krijgsvloot. In 1632, tijdens het [[Beleg van Maastricht (1632)|Beleg van Maastricht]], was hij waarnemend [[Lijst van gouverneurs van Maastricht|gouverneur van Maastricht]] en moest hij als commandant van de vesting deze overgeven aan [[Frederik Hendrik van Oranje]]. Desondanks eerde koning [[Filips IV van Spanje]] hem op 3 augustus 1633 met de titel [[Markgraaf|markies]], waarmee Lede een markiezaat werd. Een jaar later werd hij opgenomen in de Spaanse ridderorde van [[Orde van Sint-Jacob van het Zwaard (Spanje)|Sint-Jacob van het Zwaard]].<ref name="Ubachs/Evers, p.68">Ubachs/Evers (2005), p. 68: 'Bette, Willem, baron van Lede'.</ref><br />
<br />
Van 1635 tot 1640 was hij gouverneur van het [[hertogdom Limburg]] en de [[landen van Overmaas]]. In 1636 veroverde hij het [[land van Valkenburg]].<ref name="Ubachs/Evers, p.68"/> Van 1640 tot 1646 was hij [[stadhouder]] van [[Opper-Gelre]]. Later werd hij superintendant van de havens van [[Graafschap Vlaanderen|Vlaanderen]]. In 1646 was hij betrokken bij de verdediging van de stad [[Duinkerke]], die op dat moment werd belegerd door koning [[Lodewijk XIV van Frankrijk]]. Daarbij gaf Willem Bette het bevel om de polder [[De Moeren (polder)|De Moeren]] onder water te zetten. Later werd Duinkerke weer door de Spanjaarden heroverd en in 1658 opnieuw door de Franse ingenomen. Bij deze [[Slag bij Duinkerke (1658)|Slag bij Duinkerke]] op 14 juni 1658 raakte de markies van Lede zwaar gewond. Enkele dagen later, op 23 juni, overleed hij aan zijn verwondingen.<br />
<br />
== Nalatenschap ==<br />
* Het kasteel van Lede, meestal aangeduid als [[Kasteel van Mesen]], werd in 1749 herbouwd door Emanuel Bette, vierde en laatste markies van Lede. Van dit kasteel resteert slecht een ruïne.<ref>[https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/9096 'Domein Koninklijk Gesticht Van Mesen'] op ''inventaris.onroerenderfgoed.be''.</ref><br />
* Bij testament van 15 juni 1657 schonk Willem Bette de [[Sint-Martinuskerk (Lede)|Sint-Martinuskerk]] van [[Lede]] een grote som geld waarmee in 1661 het nog bestaande, barokke hoofdaltaar werd opgericht.<br />
* In datzelfde Lede is een reuzengilde actief dat sinds 1950 beschikt over een ca. 4 meter lange [[Reus (folklore)|stadsreus]] die naar Willem Bette, de eerste markies van Lede, gevormd is. Sinds 1952 wordt hij op folkloristische reuzenfeesten in binnen- en buitenland vergezeld door zijn echtgenote, de markiezin Anna-Maria van Horne.<ref>Zie [https://web.archive.org/web/20140203044842/http://lecavzw.be/reus-258 'Markies Willem Bette' op website Landelijk Expertisecentrum voor Cultuur van Alledag]</ref><br />
* In de Maastrichtse wijk [[Wittevrouwenveld]] is de Markies de Ledestraat genoemd naar Willem Bette, de kortstondige gouverneur van Maastricht.<br />
<br />
{{Appendix||2=<br />
== Bronnen en verwijzingen ==<br />
* {{aut|Molhuysen, P.C., en P.J. Blok (red.)}} (1911): ''Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek'', deel I, pp. 325-326. Leiden ([https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu01_01/molh003nieu01_01_0622.php online tekst] op ''dbnl.org'')<br />
* {{aut|Topke, H.}}, 'LEDE - De geschiedenis van de familie de Bette in Lede' ([http://www.hubert.topke.be/main/hist/hist_bette.php online tekst] op ''hubert.topke.be'')<br />
* {{aut|[[Pierre Ubachs|Ubachs, Pierre J.H.]], en [[Ingrid Evers|Ingrid M.H. Evers]]}} (2005): ''[[Historische Encyclopedie Maastricht]]''. Walburg Pers, Zutphen / [[Regionaal Historisch Centrum Limburg|RHCL]], Maastricht. {{ISBN|90-5730-399-X}}<br />
----<br />
{{References}}<br />
}}<br />
{{Authority control}}<br />
{{StartOpvolging}}<br />
{{OpvolgingCombi<br />
| lijst = [[Lijst van gouverneurs van Maastricht|Gouverneur van Maastricht]]<br>1632 (waarnemend)<br />
| vorige = [[Claude van Lannoy]]<br />
| volgende = [[Frederik Maurits de La Tour d'Auvergne]]<br />
}}<br />
{{OpvolgingCombi<br />
| lijst = [[Lijst van stadhouders van Limburg|Gouverneur van Limburg en Overmaas]]<br />1635-1640<br />
| vorige = Staatse bezetting<br />
| volgende = [[Jan van Wiltz]]<br />
}}<br />
{{OpvolgingCombi<br />
| lijst = [[Lijst van stadhouders van Opper-Gelre|Stadhouder van Opper-Gelre]]<br>1640-1646<br />
| vorige = Staatse bezetting<br />
| volgende = [[Jan Koenraad van Aubremont]]<br />
}}<br />
{{EindOpvolging}}<br />
<br />
{{DEFAULTSORT:Bette, Willem}}<br />
[[Categorie:Zuid-Nederlandse adel (voor 1830)]]<br />
[[Categorie:Nederlands militair in Spaanse dienst]]<br />
[[Categorie:Gouverneur van Maastricht]]<br />
[[Categorie:Stadhouder van Limburg en de landen van Overmaas]]<br />
[[Categorie:Stadhouder van Opper-Gelre]]<br />
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 17e eeuw]]<br />
[[Categorie:17e-eeuws militair]]</div>Colani