Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-07-09T13:55:42Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox militair persoon
| naam = Werner von Gilsa
| afbeelding =
| onderschrift =
| bijnaam =
| geboorteplaats = [[Berlijn]], [[Duitse Keizerrijk]]
| geboortedatum = [[4 maart]] [[1889]]
| sterfdatum = [[8 mei]] [[1945]]
| sterfplaats = [[Teplice|Teplitz]], [[Bohemen]], [[Rijksgouw Sudetenland]], (hedendaags [[Tsjechië]])
| begraven = Gepland: Duitse Oorlogsbegraafplaats [[Mariënbad]]<ref name="Volksbund.de">{{de}}[https://www.volksbund.de/graebersuche/detailansicht.html?tx_igverlustsuche_pi2%5Bgid%5D=728513cd2367bfdde8547dec333dbf65&cHash=7f8c7381a4524e013b1161fd8e1d2929 Volksbund.de: Freiherr Werner-Albrecht von und zu Gilsa. Geraadpleegd op 4 november 2020.]</ref>
| religie =
| partij = {{DE-1871}} {{DE-1919}} {{DE-1935}}
| onderdeel = [[Bestand:War_Ensign_of_Prussia_(1816).svg|24px]] [[Pruisische leger]] [[Bestand:War Ensign of Germany (1903-1918).svg|24px]] [[Deutsches Heer]] [[Bestand:War Ensign of Germany (1921–1933).svg|25px]] [[Reichswehr]] [[Bestand:Heer_-_decal_for_helmet_1942.svg|15px]] [[Heer (Wehrmacht)|Heer]]
| dienstjaren = [[1908]] - [[1945]]
| rang = [[Bestand:Collar tabs for the Generals of the Heer.svg|30px]] [[Bestand:WMacht AF OF8-GenBranch 1945.svg|20px]] ''[[Generaal der Infanterie|General der Infanterie]]''
| eenheid = ''Garde-Füsilier-Regiment'' ''Reichswehr-Infanterie-Regiment 115'' ''Führerreserve (OKH)'' 1 februari 1941 - 1 april 1941 ''[[Führerreserve]]'' ([[Oberkommando des Heeres|''OKH'']]) 5 mei 1943 - 11 juni 1943 ''Führerreserve (OKH)'' 1 december 1944 - 8 maart 1945
| leiding = [[Wachregiment Berlin]] 15 oktober 1935 - 6 oktober 1936<ref name="Axis Biographical Research" /> 9e Infanterieregiment 6 oktober 1936 - 31 januari<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Infanterie-Regiment 9">{{de}}[http://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Gliederungen/Infanterieregimenter/IR9-R.htm Lexikon der Wehrmacht: Infanterie-Regiment 9. Geraadpleegd op 5 november 2020.]</ref>/ 1 februari 1941<ref name="Axis Biographical Research" /> [[216e Infanteriedivisie (Duitsland)|216e Infanteriedivisie]] 1 april 1941<ref name="Mitcham Jr. 2007, p.353." /> - 4 april 1943<ref name="Kursietis 1999, p.161.">Kursietis 1999, p.161.</ref>/ 5 mei 1943<ref name="Axis Biographical Research" /> [[89e Legerkorps]] 11 juni 1943 - 12 januari 1944<ref name="Kursietis 1999, p.63.">Kursietis 1999, p.63.</ref> 89e Legerkorps 29 januari 1944 - 23 november 1944<ref name="Kursietis 1999, p.63." /> ''[[Kampfkommandant]]'' van [[Dresden]] 15 maart 1945 - 5 mei 1945 Korps Gilsa 5 mei 1945 - 8 mei 1945<ref name="Kursietis 1999, p.69.">Kursietis 1999, p.69.</ref>
| veldslagen-naam =
| veldslagen = [[Eerste Wereldoorlog]]
----
[[Tweede Wereldoorlog]]
* [[Poolse Veldtocht]]
* [[Slag om Frankrijk]]
* [[Operatie Barbarossa]]
* [[Oostfront (Tweede Wereldoorlog)|Oostfront]]
* [[Slag om de Schelde]]
* Slag om Dresden
| onderscheidingen = zie [[#Onderscheidingen|onderscheidingen]]
| anderwerk =
| portaal = Tweede Wereldoorlog
}}
'''Werner Albrecht Freiherr von und zu Gilsa''', medeheer op Unterhof Gilsa en van Zimmersrode ([[Berlijn]], [[4 maart]] [[1889]] - [[Teplice|Teplitz]], [[8 mei]] [[1945]]) was een [[Nazi-Duitsland|Duitse]] [[officier]] en ''[[Generaal der Infanterie|General der Infanterie]]'' tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]]. Hij was de laatste ''[[Kampfkommandant]]'' van [[Dresden]].

== Leven ==
Werner von Gilsa stamt uit een oud [[Hessen|Hessisch]] [[adel]]lijk geslacht, [[von und zu Gilsa (geslacht)|von und zu Gilsa]]. Zijn ouders waren de ''Generalmajor'' [[Karl von und zu Gilsa]] (1854-1913) en zijn vrouw Leonie Agathe Kunigunde Charlotte Amalie [[von Wallmoden]] (1862-1937).

Op 19 maart 1908 trad hij als ''[[Vaandrig|Fähnrich]]'' in dienst van het [[Pruisische leger]], en werd bij het ''Garde-Füsilier-Regiment'' geplaatst. Na het volgen van een opleiding aan de ''Kriegsschule'' (militaire school), werd hij op 19 augustus 1909 tot [[Tweede luitenant|''Leutenant'']] bevorderd.

=== Eerste Wereldoorlog ===
Na het begin van de [[Eerste Wereldoorlog]], trok Gilsa vanaf 11 oktober 1914 als ''Zugführer'' ([[Peloton (krijgsmacht)|pelotonscommandant]]) met zijn [[regiment]] naar het [[Front (oorlog)|front]]. Gilsa werd ook als [[Compagnie (krijgsmacht)|compagnie]][[commandant]] in zijn regiment ingezet. Vanaf 10 december 1914 werd hij als [[ordonnans]][[officier]] in de regiments[[Hoofdkwartier|staf]] ingezet. Vanaf 15 februari 1915 was hij als regiments[[Adjudant (functie)|adjudant]] in zijn regiment werkzaam. Op 24 juli 1915 werd hij tot ''[[Eerste luitenant|Oberleutnant]]'' bevorderd. Als [[brigade]]adjudant werd Gilsa op 15 juli 1918 tot ''[[Kapitein (rang)|Hauptmann]]'' bevorderd.

Gilsa was inmiddels met de beide klassen van het [[IJzeren Kruis (Duitsland)#1914|IJzeren Kruis 1914]] onderscheiden. Hij was ook met het [[ridderkruis]] van de [[Huisorde van Hohenzollern]] met [[Onderscheiding met zwaarden|zwaarden]] onderscheiden.

In 1917 trouwde hij met de adellijke, ongetitelde Sidonie [[von Kerssenbrock]], vrouwe op Hof Wierborn (1896-1973), met wie hij drie dochters en twee zonen kreeg; beide zonen (Albrecht en Werner) sneuvelden respectievelijk op 4 juli 1941<ref name="Volksbund.de: Albert von Gilsa">{{de}}[https://www.volksbund.de/nl/graebersuche/detail.html?tx_igverlustsuche_pi2%5Bgid%5D=b670de4cbf68a8057e7c176100c25baa&cHash=1dee9c40800e08fb8a5d686259b5f6e0 Volksbund.de: Albert von Gilsa. Geraadpleegd op 6 november 2020.]</ref> en op 26 augustus 1944<ref name="Volksbund.de: Werner von Gilsa">{{de}}[https://www.volksbund.de/nl/graebersuche/detail.html?tx_igverlustsuche_pi2%5Bgid%5D=7d9bd53450e52e52ef0f02b728a4afbd&cHash=e40ae43026d675e256faa7851ee7ec91 Volksbund.de: Werner von Gilsa. Geraadpleegd op 6 november 2020.]</ref> als ''Leutnants''.

=== Interbellum ===
Na de oorlog werd Gilsa in de [[Reichswehr|Reichsheer]] overgenomen. In het voorjaar van 1920 kwam in het 100.000 man sterke Reichsheer van de Reichswehr, ''Reichswehr-Infanterie-Regiment 115'' ingezet. Bij het opbouwen van de [[Reichsheer]] van de Reichswehr, werd hij als compagniechef van het ''5. (Preuß.) Infanterie-Regiment'' ingezet. Tussen 1924 en 1927 was hij [[Chef (meerdere)|chef]] van de 8e ([[Machinegeweer|MG]]) compagnie van het ''5. (Preuß.) Infanterie-Regiment''. Op 1 oktober 1930 werd Gilsa tot adjudant bij de [[commandant]] van de [[militair oefenterrein]] [[Dallgow-Döberitz|Döberitz]] benoemd. Als gevolg van zijn benoeming tot adjudant, werd hij op 1 juni 1931 tot ''[[Majoor|Major]]'' bevorderd.

Op 1 april 1934 werd Gilsa tot commandant van het 1e [[bataljon]] van het 6e Infanterieregiment in [[Lübeck]] benoemd. Als zodanig werd hij op 1 september 1934 tot ''[[Luitenant-kolonel|Oberstleutnant]]'' bevorderd. Door de verdere ontwikkeling van de [[Reichswehr]], werd hij op 15 oktober 1935 tot commandant van het [[Wachregiment Berlin]] benoemd. In de zomer van 1936 werd Gilsa tot [[commandant]] van het [[Olympische Zomerspelen 1936|olympische dorp]] benoemd. Vanaf 6 oktober 1936 tot 1 februari 1941 tot commandant van het 9e Infanterieregiment in [[Potsdam]] benoemd. Op 1 maart 1937 werd hij tot ''[[Kolonel|Oberst]]'' bevorderd.

=== Tweede Wereldoorlog ===
Met het 9e Infanterieregiment nam hij aan de [[Poolse Veldtocht]] deel. Gilsa was met de beide klassen van het [[IJzeren Kruis (Duitsland)#Versierselen uit de Tweede Wereldoorlog|Herhalingsgesp bij IJzeren Kruis 1939]] onderscheiden. In het voorjaar van 1940 nam hij met zijn [[regiment]] aan de [[Slag om Frankrijk]] deel. Hij slaagde erin enkele Maasbruggen bij [[Charleville-Mézières|Charleville]] intact in bezit te nemen, wat een beslissende bijdrage leverde aan het succes van de Duitse opmars. Voor deze prestaties werd Gilsa op 5 juni 1940 als ''Oberst'' met het [[IJzeren Kruis (Duitsland)#Ridderkruis|Ridderkruis van het IJzeren Kruis]] onderscheiden. Op 1 februari 1941 gaf hij zijn commando weer over, en werd in het ''[[Führerreserve]]'' ([[Oberkommando des Heeres|''OKH'']]) geplaatst. Dezelfde dag nog werd hij tot ''[[Brigadegeneraal|Generalmajor]]'' bevorderd. Op 1 april 1941 werd hij tot [[commandant]] van de ''216. Infanterie-Division'' ([[216e Infanteriedivisie (Duitsland)|216e Infanteriedivisie]]) benoemd. Tijdens de winter van 41/42 werd de [[Divisie (landmacht)|divisie]] naar het [[Oostfront (Tweede Wereldoorlog)|Oostfront]] verplaatst. Voor de verdediging van de [[Duitse vestingen tijdens de Tweede Wereldoorlog|vesting]] Suchinitschi ([[Centraal Federaal District]]), werd Gilsa op 24 januari 1942 met het [[Eikenloof]] bij zijn Ridderkruis van het IJzeren Kruis onderscheiden. Op 1 oktober 1942 werd hij tot ''[[Generaal-majoor|Generalleutnant]]'' bevorderd. Vanaf 5 mei 1943 tot 11 juni 1943 was hij in het ''Führerreserve'' geplaatst. Vanaf 11 juni 1943 was hij ''mit der Führung beauftragt (m. d. F. b.)'' (vrije vertaling: met het leiderschap belast) van het ''LXXXIX. Armeekorps'' ([[89e Legerkorps]]) belast. Op 1 juli 1943 werd hij tot ''[[Generaal der Infanterie|General der Infanterie]]'' bevorderd en tegelijk tot [[commandant]] van het 89e Legerkorps benoemd. Vanaf 1 december 1944 tot 8 maart 1945 zat hij in het ''[[Führerreserve]]''. Op 23 november 1944 werd hij teruggeroepen omdat hij tijdens het eerste proces tegen de generaals van het [[Complot van 20 juli 1944]], zijn ontslag als bijzitter bij het [[Volksgerichtshof]] had verklaard. Aanvankelijk met verlof wegens vermeende gezondheidsproblemen, ontving hij zijn ''„Frontbewährung“'', en werd met ingang van 15 maart benoemd tot ''[[Kampfkommandant]]'' van [[Dresden]]<ref name="Google Boeken: Die Zerstörung Dresdens 13. bis 15. Februar 1945">{{de}}[https://books.google.de/books?id=R34ZDAAAQBAJ&q=Rote+Armee&hl=nl&source=gbs_word_cloud_r&cad=4#v=snippet&q=Gilsa&f=false Google Boeken: Die Zerstörung Dresdens 13. bis 15. Februar 1945. p.92-98. Geraadpleegd op 5 november 2020.]</ref>. Om ervoor te zorgen dat de bevolking in de stad bleef, beval Gilsa dat "elke man, elke vrouw, evenals meisjes en jongens vanaf 14 jaar" aan de dagelijkse schansarbeid moesten deelnemen<ref name="Google Boeken: Die Zerstörung Dresdens 13. bis 15. Februar 1945" />. Nadat het slotoffensief van het Rode Leger was begonnen, nam Gilsa aan een aanval ter ontlasting van de ingesloten stad [[Bautzen (stad)|Bautzen]] deel, waarmee hij zijn bevoegdheden overschreed. Na de val van Berlijn, kreeg hij het bevel de "vesting van Dresden" te verlaten en zich met zijn troepen in de bergen terug te trekken. Gilsa gaf bevel om de [[Elbe (rivier)|Elbe]]bruggen te vernietigen, maar het ''[[Blaues Wunder]]'' bleef ongedeerd en stelde het [[Rode Leger (Sovjet-Unie)|Rode Leger]] in staat snel op te rukken. Vanaf 5 mei 1945 tot 8 mei 1945 was hij [[commandant]] van het Korps Gilsa. Op 8<ref name="Volksbund.de" /><ref name="Axis History Forum">{{en}}[https://forum.axishistory.com/viewtopic.php?t=23622 Axis History Forum: Generalleutnant Werner Freiherr von und zu Gilsa. Geraadpleegd op 5 november 2020.]</ref>/9<ref name="Google Boeken: Die Zerstörung Dresdens 13. bis 15. Februar 1945" /> mei 1945 pleegde Gilsa bij Teplitz [[zelfmoord]]. Andere bron vermeld: dat Gilsa op 5 mei 1945 nadat hij krijgsgevangen genomen was is doodgeschoten<ref name="Scherzer 2005, p.313.">Scherzer 2005, p.313.</ref>.

== Militaire carrière ==
* ''[[Generaal der Infanterie|General der Infanterie]]'': 1 juli 1943<ref name="Axis Biographical Research">{{en}}[http://www.geocities.ws/orion47.geo/WEHRMACHT/HEER/General/GILSA_WERNER.html Axis Biographical Research: DAS HEER, GENERAL, General der Infanterie Werner-Albrecht Freiherr von und zu Gilsa. Geraadpleegd op 4 november 2020.]</ref><ref name="Axis History Forum" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht" /><ref name="Kursietis 1999, p.315.">Kursietis 1999, p.315.</ref>
* ''[[Generaal-majoor|Generalleutnant]]'': 1 oktober 1942<ref name="Axis Biographical Research" /><ref name="Mitcham Jr. 2007, p.353.">Mitcham Jr. 2007, p.353.</ref><ref name="Axis History Forum" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht" /><ref name="Kursietis 1999, p.392.">Kursietis 1999, p.392.</ref>
* ''[[Brigadegeneraal|Generalmajor]]'': 1 februari 1941<ref name="Axis Biographical Research" /><ref name="Axis History Forum" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht" /><ref name="Kursietis 1999, p.392." />
* ''[[Kolonel|Oberst]]'': 1 maart 1937<ref name="Axis Biographical Research" /><ref name="Axis History Forum" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht" />
* ''[[Luitenant-kolonel|Oberstleutnant]]'': 1 september 1934<ref name="Axis Biographical Research" /><ref name="Axis History Forum" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht" />
* ''[[Majoor|Major]]'': 1 juni 1931<ref name="Axis Biographical Research" /><ref name="Axis History Forum" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht" />
* ''[[Kapitein (rang)|Hauptmann]]'': 15 juli 1918<ref name="Axis Biographical Research" /><ref name="Axis History Forum" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht" />
* ''[[Eerste luitenant|Oberleutnant]]'': 24 juli 1915<ref name="Axis Biographical Research" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht" />
* ''[[Tweede luitenant|Leutnant]]'': 19 augustus 1909<ref name="Axis Biographical Research" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht" />
* ''[[Vaandrig|Fähnrich]]'': 19 november 1908<ref name="Axis Biographical Research" />
* ''Charakter'' als ''Fähnrich'': 19 maart 1908<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht
">{{de}}[http://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Personenregister/G/GilsaWAFv-R.htm Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht. Geraadpleegd op 5 november 2020.]</ref><ref name="Axis Biographical Research" /><ref name="Axis History Forum" />

== Onderscheidingen ==
Selectie:
* [[IJzeren Kruis (Duitsland)#Ridderkruis met Eikenloof|Ridderkruis van het IJzeren Kruis met Eikenloof]] (nr.68) op 24 januari 1942 als ''[[Brigadegeneraal|Generalmajor]]'' en [[Commandant]] van de [[216e Infanteriedivisie (Duitsland)|216e Infanteriedivisie]]<ref name="Axis History Forum" /><ref name="Scherzer 2005, p.313." /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht" /><ref name="Kursietis 1999, p.315." /><ref name="Traces of War">[https://www.tracesofwar.nl/persons/47134/Gilsa-Freiherr-von-und-zu-Werner-Albrecht.htm Traces of War: Gilsa, Freiherr von und zu, Werner-Albrecht. Geraadpleegd op 5 november 2020.]</ref>
* [[IJzeren Kruis (Duitsland)#Ridderkruis|Ridderkruis van het IJzeren Kruis]] (nr.42) op 5 juni 1940 als ''[[Kolonel|Oberst]]'' en Commandant van het 9e Infanterieregiment<ref name="Axis History Forum" /><ref name="Scherzer 2005, p.313." /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht" /><ref name="Kursietis 1999, p.315." /><ref name="Traces of War" />
* [[IJzeren Kruis (Duitsland)#1914|IJzeren Kruis 1914]], 1e Klasse<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht" /> (14 mei 1915<ref name="Traces of War" />) en 2e Klasse<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht" /> (18 oktober 1914<ref name="Traces of War" />)
* [[IJzeren Kruis (Duitsland)#Versierselen uit de Tweede Wereldoorlog|Herhalingsgesp bij IJzeren Kruis 1939]], 1e Klasse<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht" /> (21 oktober 1939<ref name="Traces of War" />) en 2e Klasse<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht" /> (14 september 1939<ref name="Traces of War" />)
* [[Huisorde van Hohenzollern|Ridderkruis in de Huisorde van Hohenzollern]] met [[Onderscheiding met zwaarden|zwaarden]]<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht" />
* [[Erekruis voor de Wereldoorlog#De drie uitvoeringen|Erekruis voor Frontstrijders in de Wereldoorlog]]<ref name="Traces of War" />
* [[Hanseatenkruis]] Hamburg<ref name="Traces of War" />
* [[Hospitaalorde van Sint-Jan (balije Brandenburg)|Ereridder in de Hospitaalorde van Sint-Jan]]<ref name="Axis Biographical Research" />

== Externe links ==
* {{ru}} [https://reibert.info/media/werner-albrecht-freiherr-von-und-zu-gilsa-jpg.414647/ Riebert.info: portretfoto van generaal Gilsa.]
* [https://digitaal.dezb.nl/beeldbank/detail/7d94c698-97d0-11e3-9338-736fb051eec3 Beeldbank Zeeland: foto van de generaals Gilsa, Friedrich-Wilhelm Neumann en Major in Generale staf Heinz Reckleben (adjudant van Gilsa).]

{{Appendix|1=alles|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Werner von Gilsa|oldid=02827440|datum=20201030}}
* {{Citeer web |auteur= |titel=Lexikon der Wehrmacht: Freiherr von und zu Gilsa, Werner-Albrecht |datum= |url=http://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Personenregister/G/GilsaWAFv-R.htm |bezochtdatum=4 november 2020 |taal=de }}
* {{Citeer boek
| achternaam = Scherzer
| voornaam = Veit
| auteurlink =
| medeauteurs =
| datum = 2005
| titel = Die Ritterkreuzträger 1939-1945
| hoofdstuk =
| uitgever = Scherzers Militaire-Verlag Ranis
| plaats = Jena
| ISBN = 3-938845-00-7
| NUR =
| pagina's = 313
| taal = de
| URL =
| bezochtdatum = 5 november 2020
}}
* {{Citeer boek
| achternaam = Kursietis
| voornaam = Andris J.
| auteurlink =
| medeauteurs =
| datum = 1999
| titel = The Wehrmacht at War 1939-1945; The Units and Commanders of the Ground Forces during World War II
| hoofdstuk =
| uitgever = Aspekt
| plaats =
| ISBN = 90-75323-38-7
| NUR =
| pagina's = 63, 69, 161, 315, 392
| taal = en
| URL =
| bezochtdatum = 5 november 2020
}}
* {{Citeer boek
| achternaam = Mitcham Jr.
| voornaam = Samuel W.
| auteurlink =
| medeauteurs =
| datum = 2007
| titel = German Order of Battle: Volume One: 1st-290th Infantry Divisions in WWII
| hoofdstuk =
| uitgever = Stackpole Books
| plaats = Verenigde Staten
| ISBN = 978-0-8117-3416-5
| NUR =
| pagina's = 353
| taal = en
| URL =
| bezochtdatum = 5 november 2020
}}
----
{{References}}
}}

{{DEFAULTSORT:Gilsa}}
[[Categorie:Duits militair in de Eerste Wereldoorlog]]
[[Categorie:Duits generaal]]
[[Categorie:Duits militair in de Tweede Wereldoorlog]]

Werner von Gilsa - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd