Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2024-11-21T02:19:49Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Nieuwe pagina

{{Infobox stormvloed
| Naam = Wateroverlast van januari 2012
| Afbeelding = Hoogwater IJssel januari 2012.jpg
| Jaar = 2012
| Datum = begin januari
| Regio = noordwest Europa
| Doden =
}}
Begin '''januari 2012''' was er '''wateroverlast''' in verschillende delen van [[Nederland]]. Door twee noordwesterstormen in combinatie met een verzadigde bodem door grote neerslaghoeveelheden in december en januari steeg het water snel in grote delen van het noordwesten van het [[Europa (werelddeel)|Europese]] vasteland. In de eerste week van januari viel, vooral in Noord-Nederland, meer regen dan normaal in de gehele maand zou vallen, zo'n 70 tot 90 millimeter.<ref>[https://web.archive.org/web/20120108194855/http://www.knmi.nl/cms/content/103241/nat_en_onstuimig_begin_van_het_jaar Nat en onstuimig begin van het jaar], KNMI (6 januari 2012)</ref> Op 3 tot en met 5 januari was de windkracht geruime tijd 9 op de [[schaal van Beaufort]].

==Stormen==
[[Bestand:Ulli January 3 2012.png|thumb|240px|left|Ulli boven de Noordzee op 3 januari]]
Tussen 3 en 5 januari kreeg noordwest- en centraal Europa te maken met twee stormen, in de [[Alpen]]landen leverde dit op sommige plekken record veel sneeuw op waardoor het verkeer daar in grote problemen kwam.

===Cycloon Ulli===
De eerste storm die overtrok was op [[3 januari]], dit was cycloon Ulli, ook wel Emil genoemd door de [[Noorwegen|Noorse]] weerdiensten. In [[Denemarken]] was dit de zwaarste storm sinds zeven jaar, maar ook elders werden zware windstoten gemeten. In de [[North Pennines]] in [[Engeland]] werd een windstoot gemeten van 171 km/h, en in [[IJmuiden]] een van 173 km/h. Op verschillende weerstations in Nederland kwam het tot een uurgemiddelde van 9 Beaufort (storm), op [[Vlieland]] zelfs enkele minuten 10 beaufort (zware storm). Op de [[Noordzee|Vissersbank]] werd geruime tijd 11 beaufort gemeten, dit is orkaankracht. Het [[KNMI]] gaf code oranje voor zware windstoten langs de kust. De zwaarste windstoten werden meestal gemeten net vóór het actieve [[koufront]] dat die dag rond de middag overtrok, in het noorden viel plaatselijk meer dan 20 millimeter neerslag. Dit [[koufront]] ging plaatselijk ook gepaard met hagel en onweer.

===Cycloon Andrea===
Storm Andrea was de tweede storm die overtrok, op [[5 januari]]. Vooral centraal Europa werd getroffen door zware rukwinden, op de [[Zugspitze]] in [[Duitsland]] werd een windstoot gemeten van 176 km/h. In Nederland werd op verschillende weerstations een uurgemiddelde van 9 Beaufort gemeten en windstoten tot 120 km/h. In de ochtend gaf het KNMI opnieuw code oranje af, voor de provincies [[Noord-Holland]], [[Friesland]] en [[Groningen (provincie)|Groningen]].

In [[België]] was er overlast door de regen (hoofdzakelijk in [[Wallonië]]), maar vooral door de harde wind. Er werden windsnelheden tot 122 km/h gemeten. Her en der waaiden bomen en elektriciteitspalen om en werden daken beschadigd. De hogesnelheidstrein [[Thalys]] kon niet rijden door de harde wind en liep hierdoor grote vertragingen op. In [[Roosdaal]] overleed een 64-jarige man toen hij een vijf meter hoge poort over zich heen kreeg.<ref>[http://www.deredactie.be/permalink/1.1189598 Stormwaarschuwing verlaagd naar code geel], [[deredactie.be]], 5 januari 2011</ref><ref>[http://www.deredactie.be/permalink/1.1190085 Wallonië vreest overstromingen na storm], deredactie.be, 5 januari 2011</ref>
{{Clearleft}}

== Hoogwater ==
[[Bestand:Waalbrug Nijmegen (met hoogwater).jpg|thumb|220px|Hoogwater bij de Waalbrug in [[Nijmegen]]]]
[[Bestand:Hochwasser Elbe Orkan Ulli 2012 07.jpg|thumb|220px|Hoogwater in de Elbe op 4 januari]]
Doordat water in de [[Noordzee]] vanuit het noordwesten was opgestuwd naar de Nederlandse kust, waardoor het [[Getijde (waterbeweging)|laagwaterpeil]] veel hoger was dan normaal, kon men geen gebruik maken van de [[Spuisluis|spuisluizen]] om van het overtollige regenwater af te komen. Hierdoor gingen de stormen in [[Nederland]] gepaard met een stijging van het waterpeil in de verschillende waterwegen. De [[waterschap]]pen hadden, waar nodig, dijkbewaking ingesteld in de provincies [[Zeeland (provincie)|Zeeland]], [[Zuid-Holland]], [[Noord-Holland]], [[Friesland]] en [[Groningen (provincie)|Groningen]]. In de regio's Friesland en Groningen was de overlast het grootst, met een reële kans op doorbraak van enige verzwakte [[Dijk (waterkering)|dijk]]en.

==Voorzorgsmaatregelen==
Als gevolg van de stormvloedwaarschuwing werden verschillende [[stormvloedkering]]en, zoals de [[Oosterscheldekering]] en de [[balgstuw bij Ramspol]] gesloten om gevaarlijk hoge waterstanden tegen te gaan. De laatste waarschuwing voor een [[stormvloed]] in Nederland was op [[8 november]] [[2007]].

Om het hoge water tegen te gaan werden verschillende [[waterberging]]en opengesteld. Het waterschap [[Noorderzijlvest]] zette waterbergingsgebied [[Peizer- en Eeldermaden (natuurgebied)|Peizermade]] voor het eerst onder water. Waterschap [[Hunze en Aa's]] zette drie van de negen bergingspolders onder water: de [[Westerbroekstermadepolder]], [[Kropswolderbuitenpolder]] en de polder bij [[Hamdijk]]. Ook in Friesland werden polders en natuurgebieden onder water gezet.

Een aantal nooddijken werden aangelegd door waterschap Hunze an Aa's, zoals langs de Bornholmstraat in de Industriebuurt in [[Groningen (stad)|Groningen]]<ref>[http://rtvnoord.nl/nieuws/nieuws.asp?pid=106477 RTVNoord 06-01-2012 Zandzakken industrieterrein Bornholmstraat]{{dode link|datum=oktober 2017 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> maar ook bij [[Meerwijck]], [[Hoogezand]], aan het [[Noord-Willemskanaal]] ten oosten van [[Eelde]], Jachthaven Meerzicht aan het [[Zuidlaardermeer]], [[Overschild (dorp)|Overschild]], de Tuikwerderlaan bij [[Delfzijl]], aan het [[Winschoterdiep]] bij [[Winschoten]], [[Veendiep]], [[Oudezijl]] en aan de [[Westerwoldse Aa]] bij [[De Bult (Bellingwedde)|De Bult]].<ref>Groninger Gezinsbode 17-01-2012 Nieuws van het waterschap</ref> Bij [[Delfzijl]] werd de dijkdoorgang gesloten, het water stond 3.40 boven [[Normaal Amsterdams Peil|NAP]], twee meter hoger dan normaal.

Op 6 januari werden de dijken gecontroleerd met de speciale zichtapparatuur van een [[F-16 Fighting Falcon|F-16-straaljager]] van de [[Koninklijke Luchtmacht]], dit werd op 16 januari herhaald. Beide dagen werden er [[infrarood]]beelden gemaakt die met elkaar werden vergeleken.<ref>[http://www.nu.nl/binnenland/2716586/f-16-controleert-dijken-en-kades-in-groningen.html Nu.nl 16-01-2012 F-16 controleert dijken en kades in Groningen]</ref>

De kelderverdieping van het [[Groninger Museum]] werd uit voorzorg ontruimd, het water kwam daar uiteindelijk net niet tot de onderste ramen. Op 9 januari werden de schilderijen weer teruggeplaatst.

== Incidenten ==
Op 4 en [[5 januari]] [[2012]] werd gevreesd voor een [[veenkade (waterkering)|veenkade]] rond de polder [[Tolberter Petten]] bij [[Tolbert]], in het westen van de provincie Groningen. In het gebied staan ongeveer 40 panden, tientallen mensen werden vrijwillig geëvacueerd. In het naburige [[Leek (Groningen)|Leek]] werden 50 militairen gestationeerd mocht het tot een dijkdoorbraak komen.<ref>[http://www.bndestem.nl/regio/10200568/Dijkdoorbraak-dreigt-bij-Tolbert.ece bndestem.nl 05-01-2012, Dijk bij Tolbert staat op knappen]</ref> De situatie rond deze dijk stabiliseerde uiteindelijk, toch bleef het advies om te [[evacuatie|evacueren]] nog een aantal uren van kracht.

[[Bestand:Woudagemaal.jpg|thumb|220px|Het [[Ir. D.F. Woudagemaal]] bij [[Lemmer]]]]

Op de ochtend van 6 januari werden circa 800 bewoners in de Groningse gemeente [[Ten Boer]] geëvacueerd vanwege de hoge waterstand en de bekende zwakte van de dijk langs het [[Eemskanaal]] ter hoogte van [[Woltersum]].<ref>[http://nos.nl/artikel/328274-verplichte-evacuatie-om-zwakke-dijk.html NOS.nl 06-01-2012, Verplichte evacuatie om zwakke dijk]</ref> Er sijpelde water door de dijk en de verantwoordelijke autoriteiten wilden geen enkel risico nemen.<ref>WOWNieuws [https://wownieuws.nl/noodevacuatie-woltersum-en-omgeving/ 06-01-2012 Noodevacuatie Woltersum en omgeving]</ref> Het gebied dat werd geëvacueerd was enkele honderden hectaren groot en lag tussen het Eemskanaal en het [[Damsterdiep (kanaal)|Damsterdiep]] tot aan natuurgebied [[Hoeksmeer]] en omvatte de dorpen [[Woltersum]], [[Wittewierum]] en enkele boerderijen aan de oostzijde van het Damsterdiep bij [[Ten Boer]], [[Ten Post]] en [[Garmerwolde]].=

Ook de [[rioolwaterzuiveringsinstallatie]] bij Garmerwolde lag in het evacuatiegebied, hier wordt onder andere het rioolwater afkomstig uit de stad [[Groningen (stad)|Groningen]] gezuiverd. De zuivering ondervond geen hinder omdat het waterschap een [[zandzak]]kenmuur van 60 centimeter hoog had neergelegd.<ref>[http://www.rtvnoord.nl/nieuws/nieuws.asp?pid=106546 RTVNoord 07-01-2012 Zandzakkenmuur bij rioolwaterzuivering Garmerwolde]{{dode link|datum=oktober 2017 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>

Op 5 januari brak een kade over 200 meter door op het eiland [[De Burd]] bij [[Grouw]] in [[Friesland]]. Een aantal bewoners en ongeveer 150 bewoners van een recreatiepark werd geadviseerd het eiland te verlaten. Op 7 januari konden de meeste geëvacueerde bewoners weer terugkeren nadat maar een klein gedeelte onder water is komen te staan.

In [[Dordrecht (Nederland)|Dordrecht]] stond op sommige plekken het water 1,20 meter hoog op de kades. Verschillende woningen in Dordrecht, [[Zwijndrecht (Nederland)|Zwijndrecht]] en [[Hendrik-Ido-Ambacht]] hadden last van het water.

Het waterpeil zakte laat op de avond van [[5 januari]], de wind nam af en het tij keerde. Het water in het [[Eemskanaal]] daalde in de namiddag van 6 januari doordat het mogelijk werd te spuien op de [[Dollard]]. Doordat bij [[Lauwersoog]] niet kon worden gespuid stond het water in de [[Friese boezem]] twee decimeter hoger dan normaal. Het [[Ir. D.F. Woudagemaal|monumentale stoomgemaal]] bij [[Lemmer]] was een week lang onder [[Stoommachine|stoom]] om extra maalcapaciteit te leveren, het rijksmonument trok die week een record-aantal van meer dan 10.000 bezoekers. Na 9 januari stond het water overal weer op een veilig peil.

De eerste schattingen van de schade besloegen een bedrag van 10 miljoen euro.<ref>[http://nos.nl/artikel/327946-live-noordwesterstorm.html Hoogwater in Nederland van minuut tot minuut], [[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]], 5 januari 2012</ref>

===Doden===
In [[Huizen]] zijn twee doden gevallen door de krachtige wind, twee meisjes; een van 11 jaar oud en een van 12 jaar oud. De meisjes zaten opgesloten in een badkamer met een gasgeiser, de oorzaak van de dood is vergiftiging door koolmonoxide. Door de wind bliezen de verbrandingsstoffen van de geiser niet naar buiten maar hoopte zich op waardoor de vergiftiging plaatsvond.<ref>[http://nos.nl/artikel/328270-wind-oorzaak-dood-kinderen-huizen.html Wind oorzaak dood kinderen Huizen], nos.nl, 6 januari 2012, geraadpleegd 9 augustus 2012</ref>

== Fotogalerij ==
<gallery>
Bestand:Wassend boezemwater..jpg|Wassend boezemwater in Friesland
Bestand:Hochwasser Kellinghusen Januar 2012 08.jpg|Straat ondergelopen in Kellinghusen
Bestand:Balgstuw Ramspol.jpg|Ook de balgstuw bij Ramspol werd gesloten
</gallery>

{{Appendix|2=
{{References||2}}
}}

[[Categorie:Natuurramp in 2012]]
[[Categorie:Overstroming in Nederland]]

Wateroverlast in Nederland van januari 2012 - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"