Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-07-06T15:34:22Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

'''Wapenhandel''' is de handel in wapens, en belangrijk voor de [[defensie-industrie]]. De term wordt vaak gebruikt voor de internationale handel in militaire goederen tussen landen. De term kan ook worden gebruikt voor alle handel in militaire goederen, inclusief de aankoop van wapens door regeringen in eigen land.

De totale globale jaarlijkse omzet in militaire goederen (de gecombineerde verkoop van wapens van de wapenproducerende ondernemingen) bedraagt tegenwoordig meer dan 300 miljard dollar.<ref>Volgens de [http://www.sipri.org Stockholm International Peace Research Institute] bedroeg de gecombineerde verkoop van wapens van de top 100 van grootste wapenproducerende ondernemingen in 2006 naar schatting 315 miljard dollar.</ref> Wereldwijd wordt er tussen landen elk jaar voor naar schatting rond de 45 miljard euro aan wapens verhandeld.<ref>[https://web.archive.org/web/20080303221840/http://www.sipri.org/contents/armstrad/at_gov_ind_data.html International arms transfers — Site]</ref> De [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|Verenigde Staten]] is de grootste wapenexporteur, daarna volgen de Europese Unie en China. Grote exporteurs zijn [[Verenigd Koninkrijk (hoofdbetekenis)|Verenigd Koninkrijk]], [[Rusland]], [[Frankrijk (hoofdbetekenis)|Frankrijk]] en [[Duitsland (hoofdbetekenis)|Duitsland]]. In 2019 waren de grootste wapenbedrijven ter wereld allen in de Verenigde Staten gevestigd: [[Lockheed Martin]], [[Boeing]], [[Northrop Grumman]], [[Raytheon]] en [[General Dynamics]]. Samen verkochten ze voor $166 miljard aan militaire goederen.

== Nederland ==
Nederland is gemiddeld de 11e wapenexporteur ter wereld. Volgens een rapport van de [[Campagne tegen Wapenhandel]] zou Nederland, per hoofd van de bevolking gemeten, de grootste wapenexporteur in 2008 zijn.<ref>Campagne tegen Wapenhandel: M. Akkerman en F. Slijper (2008), ''Analyse Nederlandse wapenexportvergunningen 2007'', blz. 4 [http://stopwapenhandel.org/sites/stopdewapenhandel.antenna.nl/files/imported/publicaties/2008/analyse2007.pdf (pdf-file)]{{Dode link}}</ref> In de periode 2003-2007 was Nederland grofweg de op vijf na grootste wapenexporteur ter wereld, gemeten naar het volume van geëxporteerde zware wapens. De relatief hoge Nederlandse wapenexport was in deze periode verklaarbaar aan de verkoop van overtollig krijgsmachtmaterieel door de Nederlandse staat, onder meer aan Chili, Duitsland, België, Portugal en Egypte. De Nederlandse overheid rapporteerde in haar jaarlijkse overzichten van de nationale wapenexport voor de periode 2003-2007 een export van overtollig militair materieel ter waarde van rond de 1,5 miljard euro.<ref>(Deze rapporten worden gepubliceerd op http://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ez)</ref> Overigens is de export van wapens vanuit Nederland aanzienlijk minder dan de wapenexport vanuit de VS, Rusland, Duitsland en Frankrijk.<ref>[https://web.archive.org/web/20080206023525/http://www.sipri.org/contents/armstrad/ International arms transfers]</ref> In 2007 bedroeg de export 874 miljoen euro. In 2008 was Nederland de op vier na grootste wapenexporteur.<ref>Volkskrant: Evert Nieuwenhuis, [http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2686/Binnenland/article/detail/930521/2008/12/13/Nederland-in-top-5-wapenexporteurs.dhtml ''Nederland in top-5 wapenexporteurs''], 13 december 2008</ref> In 2019 gaf de Nederlandse regering voor een totale waarde van €923 miljoen vergunningen af voor uitvoer van militaire goederen. Dit is fors hoger dan de €751 miljoen aan vergunningen in 2018,maar komt overeen met het gemiddelde van de afgelopen tien jaren.<ref>{{Citeer web|url=https://stopwapenhandel.org/sites/stopwapenhandel.org/files/analyse%202019.pdf|titel=Analyse Nederlands wapenexportbeleid 2019|bezochtdatum=17-12-2020|auteur=Stop Wapenhandel|achternaam=|voornaam=|datum=september 2020|uitgever=|taal=|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210126090730/https://www.stopwapenhandel.org/sites/stopwapenhandel.org/files/analyse%202019.pdf|archiefdatum=2021-01-26|dodeurl=nee}}</ref>

In [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]] zijn er zo'n 250 bedrijven actief op het gebied van de productie en export van wapens of wapenonderdelen. In 1998 werd er door de overheid voor minstens 160 miljoen euro aan subsidie besteed aan deze industrie, die werk verschaft aan ongeveer 12.000 mensen. [[Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek|TNO]] is het bekendste en grootste [[onderzoeksinstituut]] dat zich met wapens bezighoudt. Verder zijn onder andere het [[Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium]] (NLR) en [[Stork (bedrijf)|Stork]] betrokken bij de ontwikkeling van de [[F-35 Lightning II|Joint Strike Fighter]]. Scheepswerf [[Damen Shipyards]] is leverancier van marineschepen aan onder meer Indonesië, Egypte en Pakistan. Vaak worden deze schepen uitgerust met commando- en communicatieapparatuur van wapenbedrijf [[Thales Groep|Thales]]. Deze apparatuur is een essentieel onderdeel van moderne oorlogvoering.

Nederlandse wapenexport moet voldoen aan de EU Gedragscode Wapenexport.

== België ==
[[Bestand:Sgraffite marchand d' Armes.jpg|thumb|280px|[[Sgraffito]] op de gevel van de Lambert Sevart wapenfabriek in [[Luik (stad)|Luik]] ([[België (hoofdbetekenis)|België]]) (begin 20ste eeuw).]]
In [[2001]] heeft [[België (hoofdbetekenis)|België]] voor 235 miljoen euro aan wapens geëxporteerd. Hiervan werd voor 29 miljoen euro geëxporteerd naar landen met burgeroorlogen, ernstige gewapende conflicten, of zware interne spanningen die kunnen leiden tot een gewapend conflict:
[[Algerije]], [[Colombia]], [[Democratische Republiek Congo|Democratische Republiek Kongo]], [[Filipijnen]], [[India]], [[Indonesië]], [[Israël (hoofdbetekenis)|Israël]], [[Marokko]], [[Mexico (land)|Mexico]], [[Nigeria (land)|Nigeria]], [[Rusland]] en [[Turkije]].

Verder ging er voor 87,6 miljoen euro naar landen met ernstige en systematische mensenrechtenschendingen volgens rapporten van [[Amnesty International]], [[Human Rights Watch]] of de [[Europese Unie]]: [[Argentinië]], [[Bangladesh]], [[Brazilië]], [[Chili]], [[Dominicaanse Republiek]], [[Ecuador]], [[Egypte (land)|Egypte]], [[Jamaica]], [[Kameroen]], [[Kenia]], [[Maleisië]], [[Syrië]] en [[Venezuela]].

[[Vredesactie]] heeft in juli [[2003]] de Belgische staat gedagvaard voor openbaarheid van alle wapenexportlicenties.
Het forum is bezorgd over de wapenexport naar conflictgebieden en landen met ernstige mensenrechtenschendingen.<ref>[https://web.archive.org/web/20031024080209/http://www.vredesactie.be/view.php?lang=nl&artikel=209 DAGVAARDING BELGISCHE STAAT BETREFFENDE OPENBAARHEID VAN BESTUUR WAPENEXPORTEN]</ref>

== Misdaadbendes ==
De handel in handvuurwapens richt zich in belangrijke mate op misdaadbendes. In de Verenigde Staten, met hun vrije wapenbezit, zijn particulieren vaak tussenpersonen bij de grootscheepse wapensmokkel naar buurland Mexico, waar sinds jaar en dag met deze wapens vele bendeoorlogen worden uitgevochten. De Mexicaanse regering heeft daarom in augustus 2021 de Amerikaanse wapenfabrieken aangeklaagd en een schadevergoeding van tien miljard dollar geëist.<ref>Het Parool 5 aug. 2021</ref>
== Zie ook ==
* [[Defensie-industrie]]
* [[Verdrag inzake de wapenhandel]]

{{Appendix|1=ref}}

[[Categorie:Wapen| ]]
[[Categorie:Handel]]

Wapenhandel - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd