https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Wambuis 2026-04-19T08:29:02Z Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki MediaWiki 1.43.6 https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Wambuis&diff=155206&oldid=prev 2024-11-24T22:32:21Z

<p></p> <p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Morgan_Bible_10r_detail.jpg|thumb|Tekening van een 13e-eeuws wambuis]]<br /> Een &#039;&#039;&#039;wambuis&#039;&#039;&#039; (ook wel &quot;gambeson&quot; of &quot;aketon&quot; genoemd) is een gewatteerd [[Vest (kleding)|vest]] dat vooral in de [[middeleeuwen]] veel werd gedragen door [[Ridder (ruiter)|ridders]].<br /> <br /> Een wambuis is vaak gemaakt van lagen [[linnen]], in banen gestikt, en heeft een opvulling van [[wol]], [[katoen]] en [[Haar (zoogdier)|haren]] van bijvoorbeeld [[paard (dier)|paarden]]. Het bedekt het lichaam van de [[Hals (anatomie)|hals]] tot op het middel. <br /> <br /> Er is onderscheid tussen ridders die hoger in de [[hiërarchie]] stonden, en zich dus een [[maliënkolder]] konden veroorloven boven op het wambuis, en ridders die het wambuis als enige gevechtsuitrusting kenden.<br /> Dit wambuis wordt vaak beschreven als zwaarder dan de eerste variant en opgebouwd uit vele lagen stof ([[wol]], [[linnen]], [[zijde (textiel)|zijde]] en soms [[Leer (stof)|leer]]). Het aantal lagen wordt in verschillende tekstuele bronnen beschreven en loopt soms op tot wel 30 lagen. Dit kan zelfs pijlen tegenhouden en is te vergelijken met moderne [[kogelwerend vest|kogelwerende vesten]].<br /> <br /> == Functies ==<br /> Over het algemeen wordt een wambuis gebruikt voor vier verschillende doeleinden, te weten:<br /> <br /> * Ondersteuning van het gewicht van de [[maliënkolder]]. Het wambuis verdeelt het gewicht van de maliënkolder over de [[schouder]]s.<br /> * Het wambuis houdt de ringetjes van het [[maliënkolder]] op een afstand van de [[huid]]. Dit beschermt de ridder tegen kleine ongemakken tijdens de strijd.<br /> * De derde functie van het wambuis is het opvangen van klappen van verschillende [[Gevechtswapen|slagwapens]], doordat het een soort van kussenfunctie vervult.<br /> * En ten vierde dient het om lichaamswarmte vast te houden<br /> In de zestiende eeuw was het geëvolueerd tot een ondervest of een soort [[borstrok]]. In de zeventiende eeuw wordt het wambuis verdrongen door de borstrok of [[Overhemd|boezeroen]], welk kledingstuk op zijn beurt aan het begin van de twintigste eeuw deels doorontwikkeld wordt tot overhemd en deels plaatsmaakt voor het [[Gilet (kleding)|gilet]] zonder mouwen.<br /> <br /> == Etymologie ==<br /> [[Bestand:BreughelBruiloftDetail.jpg|thumb|16e-eeuws wambuis in &#039;&#039;Bruiloftsdans&#039;&#039; van [[Pieter Bruegel de Oude]]]]<br /> Het woord wambuis komt van het [[Oudfrans]] &quot;wambais&quot;, dat op zijn beurt is ontleend aan het [[Middeleeuws Latijn]] &quot;wambesio&quot;, een gewatteerd onderkleed. Dit laatste woord is weer te herleiden tot het [[Grieks]]e &quot;bambakion&quot; (katoen).<br /> <br /> == Zie ook ==<br /> * [[Planken Wambuis]]<br /> <br /> [[Categorie:Militaire beschermende kleding]][[Categorie:Vest]][[Categorie:Middeleeuwse kleding]]</div>

Colani