Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met 'De [[banpaal in Schardam, deze wees het rechtsgebied van Hoorn aan]]'''Verbanning''' is het verwijderen van iemand uit een gemeenschap. Iemand die verbannen is, leeft in '''ballingschap''' en wordt '''balling''' of '''banneling''' genoemd. Verbanning kan variëren van een verbod op blijven op de oorspronkelijke locatie tot gedwongen verhuizing naar een (meestal afgelegen) andere locatie. Die loca…'

2026-03-22T08:59:09Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'thumb|De [[banpaal in Schardam, deze wees het rechtsgebied van Hoorn aan]]'''Verbanning''' is het verwijderen van iemand uit een gemeenschap. Iemand die verbannen is, leeft in '''ballingschap''' en wordt '''balling''' of '''banneling''' genoemd. Verbanning kan variëren van een verbod op blijven op de oorspronkelijke locatie tot gedwongen verhuizing naar een (meestal afgelegen) andere locatie. Die loca…'

Nieuwe pagina

[[Bestand:Schardam_Banpaal.jpg|thumb|De [[banpaal in Schardam]], deze wees het rechtsgebied van [[Hoorn (Noord-Holland)|Hoorn]] aan]]'''Verbanning''' is het verwijderen van iemand uit een gemeenschap. Iemand die verbannen is, leeft in '''ballingschap''' en wordt '''balling''' of '''banneling''' genoemd. Verbanning kan variëren van een verbod op blijven op de oorspronkelijke locatie tot gedwongen verhuizing naar een (meestal afgelegen) andere locatie. Die locatie wordt dan het '''ballingsoord''' genoemd. Als iemand tegen zijn zin, maar op eigen initiatief naar een andere locatie verhuist, wordt dat wel ''vrijwillige ballingschap'' genoemd.

== Verbanning als straf ==
[[Bestand:Dante exile.jpg|thumb|[[Dante Alighieri]] in ballingschap (schilderij van [[Domenico Petarlini]] in het [[Palazzo Pitti]] in [[Florence (stad)|Florence]])]]
Verbanning kwam in de [[Middeleeuwen]] voor in [[Vrije rijksstad|vrije steden]]. Wie een bepaald [[misdrijf]] pleegde kreeg de gelegenheid de stad te verlaten en mocht dan niet meer in haar [[Jurisdictie|rechtsgebied]] terugkomen, meestal op [[doodstraf|straffe van de dood]]. Zo'n straf wachtte natuurlijk ook diegenen die voor hun veroordeling de stad ontvluchtten en later terugkeerden. Het rechtsgebied van een stad kon zijn afgebakend met [[banpaal|banpalen]]. De veroordeelde werd geacht de stad verlaten te hebben als hij de banpaal was gepasseerd. Wanneer de veroordeelde een vreemdeling was maakte dit voor hem weinig uit (hoewel er vaak bijkomende straffen zoals een [[boete]] werden opgelegd), maar voor een ingezetene was dit een erg zware straf, doordat het contact met familie en vrienden grotendeels verloren ging.

Later groeide het idee dat veroordeelden zich ook konden verbeteren en zich ook nuttig konden en moesten maken. Verbanning hield in de 18e, 19e en 20e eeuw [[deportatie]] naar een [[strafkolonie]] in, waar gewerkt moest worden. Na de strafperiode bleven bannelingen daar vaak, hoewel het ze formeel vrij stond om terug te keren. Grotere landen, zoals het [[Britse Rijk|Britse]] en het [[Keizerrijk Rusland|Russische Rijk]], gebruikten bannelingen om wilde gebieden als [[Siberië]] en [[Australië (continent)|Australië]] te ontginnen. In de [[Sovjet-Unie]] werden hele volken verbannen naar [[Centraal-Azië]] en Siberië. Daar stonden ze onder controle van de geheime dienst [[NKVD]], die ervoor moest zorgen dat de bannelingen zich niet buiten het aangewezen gebied waagden.

Zeer bekend is het [[Frankrijk (hoofdbetekenis)|Franse]] [[Duivelseiland (eiland)|Duivelseiland]], waarover [[Henri Charrière|Charrière]] zijn boek ''[[Papillon (boek)|Papillon]]'' schreef.

Ook Nederland liet zich niet onbetuigd. Zo werd de linkse schrijver [[Jef Last]] vanwege zijn toetreding tot de [[Internationale Brigades]] tijdens de [[Spaanse Burgeroorlog]], het [[Nederlanders]]chap ontnomen. Toen hij naar zijn huis in Nederland wilde terugkeren werd hij zonder pardon bij [[Zundert (plaats)|Zundert]] de grens overgezet naar België, waar hij gedwongen werd zonder middelen van bestaan te leven. De anti-koloniale schrijver [[Anton de Kom]] werd door Nederland vanuit zijn geboorteland [[Suriname]] naar Nederland verbannen.

Diverse Indonesische onafhankelijkheidsactivisten met linkse contacten in Nederland werden naar het concentratiekampachtige [[Boven-Digoel (strafkamp)|Boven-Digoel]] op [[Nieuw-Guinea]] verbannen. Onder hen waren [[Soekarno]], [[Mohammed Hatta]] en [[Umi Sardjono]]. De laatste werd tijdens zijn verbanning bij de [[Tweede Kamerverkiezingen 1933|Tweede Kamerverkiezingen van 1933]] door de [[Communistische Partij van Nederland|CPN]] kandidaat gesteld en hij werd verkozen. Door zijn ballingschap en doordat hem het Nederlandschap was ontnomen, kon hij echter niet benoemd worden tot Kamerlid. <ref>[http://www.ru.nl/publish/pages/660907/oerle-p.pdf De weg naar Madiun. PKI en CPN tussen twee opstanden, 1927-1948] door Drs. {{Aut|J.E.C.M van Oerle}}.</ref>

In de periode 1900-1945 schaften veel landen verbanning als straf af en sloten ze hun strafkampen.

== Verbanning in België ==
Onder het [[ancien régime]] kon ballingschap tijdelijk of levenslang worden opgelegd. In het laatste geval werd de betrokkene [[Burgerlijke dood|burgerlijk dood]] verklaard en verloor hij zijn nationaliteit. In de [[Code Pénal]] van 1810 bleef verbanning behouden als straf, om te verdwijnen in het [[Belgisch Strafwetboek]] van 1867. <ref>"Bannissement", in: [[Edmond Picard]], Napoléon D'Hoffschmidt en Jules de le Court, ''[[Pandectes belges]]'', vol. 12, 1884, p. 734.</ref> Niettemin bleef verbanning in de feiten mogelijk als maatregel, bijvoorbeeld als voorwaarde voor [[voorlopige invrijheidstelling]].

== Vrijwillige ballingschap ==
[[Bestand:Dalai Lama 1430 Luca Galuzzi 2007.jpg|thumb|De [[Tenzin Gyatso (dalai lama)|veertiende]] [[dalai lama]] leeft al vele decennia lang in ballingschap]]
Het is ook mogelijk dat burgers van een bepaald land of gebied uit ontevredenheid met de politieke of maatschappelijke situatie aldaar, of omdat ze zich bedreigd voelen, besluiten de staat te [[vluchteling|ontvluchten]], bij wijze van protest of uit lijfsbehoud. Omdat aan zo'n vlucht geen formele, juridische verbanning ten grondslag ligt, maar de vluchteling zich (afgesloten van het moederland) wel een balling kan voelen, spreekt men in zulke gevallen soms van ''vrijwillige ballingschap'', al is het woord 'vrijwillig' in zulke gevallen vaak nogal betrekkelijk.

In de jaren vanaf 1933 moesten veel [[joden|joodse]] en [[Progressivisme|vooruitstrevende]] Duitse schrijvers en andere kunstenaars omwille van hun leven of hun vrijheid hun vaderland verlaten om een onzeker bestaan op te bouwen in bijvoorbeeld [[Tsjecho-Slowakije]], [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]], [[Frankrijk (hoofdbetekenis)|Frankrijk]] of de [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|Verenigde Staten]]. De werken die zij tussen 1933 en 1945 produceerden staan bekend onder de naam [[emigrantenliteratuur|Exilliteratuur]]. Een ander voorbeeld is [[Émile Zola]], die zijn land ontvluchtte om niet gearresteerd te worden vanwege het [[J'accuse|pamflet]] dat hij had gepubliceerd over de [[Dreyfusaffaire]]. Ook tegenwoordig nog komt het voor dat veroordeelden (of personen die bang zijn veroordeeld te gaan worden) vluchten naar een land dat geen [[uitleveringsverdrag]] heeft met het veroordelende land. Het kan daarbij zowel gaan om [[politiek misdrijf|politiek vervolgden]] als om verdachten van 'gewone' misdrijven.

=== Regering in ballingschap ===
{{Zie hoofdartikel|Regering in ballingschap}}

Tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]] weken diverse regeringen uit naar het [[Verenigd Koninkrijk (hoofdbetekenis)|Verenigd Koninkrijk]]. Voorbeelden hiervan zijn het Nederlandse ''[[Londens kabinet]]'' en de Belgische ''{{nowrap|[[Regering-Pierlot V]]}}''. Zulke regeringen worden 'regering in ballingschap' genoemd; ze kunnen geen gezag uitoefenen over hun eigen land maar onderhouden soms wel contacten met andere, erkende regeringen.

Na de bezetting van [[Tibet (gebied)|Tibet]] door [[Volksrepubliek China|China]] ging de [[Tibetaanse regering in ballingschap|Tibetaanse regering]], onder leiding van de [[dalai lama]], in ballingschap in [[India]].

== Babylonische ballingschap ==
Een andere vorm van ballingschap is die waarbij mensen door een veroveraar worden weggevoerd. Voorbeeld hiervan is de zogenoemde [[Babylonische ballingschap]], waarbij de [[Israëlieten]] naar [[Babylonië]] werden gevoerd.

== Op internet ==
{{Zie hoofdartikel|bannen}}Op [[internet]] is verbanning door [[moderator (algemeen)#Internet|moderators]] de ultieme straf, dan wel een [[macht (politiek)|machtsmiddel]], om een [[virtuele gemeenschap|online gemeenschap]] (zoals een [[internetforum]]) te vrijwaren van ongewenste individuen.

== Zie ook ==
* [[Gebiedsverbod]]
* [[Ostracisme]]
* [[Winkelverbod]]

== Externe link ==
* [http://www.amnesty.nl/mensenrechten/encyclopedie/verbanning Verbanning in de Mensenrechtenencyclopedie] van [[Amnesty International|Amnesty International Nederland]] <span class="mwt-editable mwt-comment" id="R1774208089837" " draggable="false" contenteditable="true"> Archieflink: http://web.archive.org/web/20061001085721/http://www.amnesty.nl/encyclopedie_lemma/1656
{{Appendix}}

[[Categorie:Straf]][[Categorie:Balling| ]][[Categorie:Nationaliteit en recht]]

Verbanning - Bewerkingsoverzicht