Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox feestdag | naam = Valentijnsdag | afbeelding = Das festliche Jahr img063 Valentinstag in England.jpg | onderschrift = Valentijnsdag in Engeland, ''Das festliche Jahr in Sitten, Gebräuchen und Festen der germanischen Völker'', 1863 | andere_namen = | gevierd_door = | type = Themadag | aanleiding = aandacht geven aan liefde | datum = 14 februari | ingesteld = 496 | afgeschaft = | verwant = }} '''Val...'

2024-02-14T04:24:16Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox feestdag | naam = Valentijnsdag | afbeelding = Das festliche Jahr img063 Valentinstag in England.jpg | onderschrift = Valentijnsdag in Engeland, ''Das festliche Jahr in Sitten, Gebräuchen und Festen der germanischen Völker'', 1863 | andere_namen = | gevierd_door = | type = Themadag | aanleiding = aandacht geven aan liefde | datum = 14 februari | ingesteld = 496 | afgeschaft = | verwant = }} '''Val...'

Nieuwe pagina

{{Infobox feestdag
| naam = Valentijnsdag
| afbeelding = Das festliche Jahr img063 Valentinstag in England.jpg
| onderschrift = Valentijnsdag in [[Engeland (hoofdbetekenis)|Engeland]], ''Das festliche Jahr in Sitten, Gebräuchen und Festen der germanischen Völker'', 1863
| andere_namen =
| gevierd_door =
| type = [[Themadag]]
| aanleiding = aandacht geven aan [[liefde]]
| datum = [[14 februari]]
| ingesteld = [[496]]
| afgeschaft =
| verwant =
}}

'''Valentijnsdag''' is een dag waarop geliefden elkaar extra aandacht geven met bijvoorbeeld cadeautjes, bloemen of kaarten. Valentijnsdag wordt gevierd op [[14 februari]]. Paus [[Paus Gelasius I|Gelasius I]] riep in [[496]] 14 februari uit tot de dag van de [[Valentijn (heilige)|Heilige Valentijn]].

== Historische achtergrond ==
[[Bestand:Valentineanddisciples.jpg|thumb|Sint-Valentijn van Terni en zijn volgelingen]]
Valentijnsdag valt samen met de feestdag van twee christelijke martelaren met de naam Valentinus. De gewoonten die met de dag in verband staan hebben echter niets van doen met het leven van deze heiligen. Er bestaan verschillende [[heilige (christendom)|heilige]] martelaren met de naam Sint-Valentijn. Eén was [[priester]] in [[Rome (stad)|Rome]], een ander was [[bisschop]] van [[Terni (stad)|Terni]]. Beiden werden in de [[3e eeuw]] ter dood gebracht. Mogelijk gaat het hier om dezelfde persoon. Over Sint-Valentijn is geen enkel biografisch gegeven bekend.

In de 18e eeuw werd geopperd dat het Valentijnsfeest op 14 februari is ingesteld om de oude [[Lupercalia]], een Romeins (en wellicht nog ouder) [[vruchtbaarheid]]sfeest, te vervangen. Lupercalia werd op 15 februari gevierd ter ere van [[Juno (mythologie)|Juno]], de Romeinse beschermgodin van de vrouw en het huwelijk, en [[Pan (mythologie)|Pan]], de god van de natuur. <ref>''The World Book Encyclopedia'' (uitgave 1973)</ref> Voor de [[Romeinen (volk)|Romeinen]] was dit destijds een belangrijk feest. Volgens het verhaal werden de namen van ongehuwde jonge vrouwen in een grote kom gegooid. Ongehuwde mannen mochten dan om de beurt een naam trekken. Tijdens het feest waren de twee jonge mensen die aan elkaar gekoppeld werden elkaars partner. In 496 verbood paus Gelasius dit heidense feest. Er is echter geen verband tussen de afschaffing van de Lupercalia en het ontstaan van de Valentijnsdag. <ref>{{Citeer web |url=https://mainzerbeobachter.com/2017/02/13/factcheck-valentijnsdag/ |title=Factcheck: Valentijnsdag |accessdate=2017-02-13 |publisher=''Mainzer Beobachter''|archiefurl=https://web.archive.org/web/20170214033247/https://mainzerbeobachter.com/2017/02/13/factcheck-valentijnsdag/|archiefdatum=2017-02-14|dodeurl=nee}}</ref>

[[Legende (volksverhaal)|Legenden]] over Valentijn komen voor in de ''[[Legenda aurea]]'', maar het Valentijnsfeest van de romantische liefde, zoals dat tegenwoordig gevierd wordt, dankt zijn ontstaan aan [[Geoffrey Chaucer]], die in zijn gedicht ''[[Parliament of Fowls]]'' (1380-1382) <ref>{{Aut|The Riverside Chaucer}} Third Edition (1987), in het hoofdstuk ''Parliament of Fowls'', p. 383</ref> deze versregels schreef:
::::''For this was on seynt Volantynys day''
::::''Whan euery bryd comyth there to chese his make''
::::'Want dit was op Sint-Valentijnsdag
::::Als elke vogel daar zijn maatje komt kiezen'

=== Legenden ===
Volgens de versie van de ''Legenda aurea'' <ref>[https://web.archive.org/web/20120112234436/http://www.catholic-forum.com/saints/golden169.htm ''Legenda Aurea'', "Sint-Valentijn"], catholic-forum.com, in het [[Internet Archive]].</ref> werd Sint-Valentijn om zijn geloof vervolgd en persoonlijk ondervraagd door de [[Romeinse Rijk|Romeinse keizer]] [[Claudius Gothicus|Claudius II]]. Claudius was onder de indruk van Valentijn en probeerde hem onder doodsbedreigingen over te halen tot het heidense geloof van de Romeinen. Valentijn weigerde en probeerde zelfs Claudius te bekeren tot het christendom, waarna hij veroordeeld werd tot de dood. Vlak voor zijn executie zou hij een wonder verricht hebben, door de blinde dochter van zijn cipier te helen.

Aangezien de ''Legenda aurea'' geen verband heeft met sentimentele liefde, is er in moderne tijden een portret van Valentijn gefabriceerd, dat hem weergeeft als een priester die weigerde een tot op heden onbekende wet van Claudius II, die het jonge mannen verbood te trouwen, uit te voeren. De keizer zou dit gedaan hebben om zijn leger te verbeteren, in de veronderstelling dat getrouwde mannen slechtere soldaten waren. De priester Valentijn voerde echter in het geheim de trouwplechtigheden uit. Toen Claudius hierachter kwam, liet hij Valentijn arresteren.

Een andere moderne verfraaiing van de gouden legende wordt verzorgd door [[History (televisiezender)|History.com]], die vele malen herhaald is, echter zonder enige historische basis. In de avond voor hij geëxecuteerd zou worden, schreef Valentijn zelf de eerste "valentijnskaart", geadresseerd aan de blinde dochter van de cipier Asterius, getekend "Van jouw Valentijn". Toen de dochter de brief ontving, kon ze weer zien en het briefje lezen. <ref>{{Citeer web | url = http://www.history.com/minisite.do?content_type=Minisite_Generic&content_type_id=882&display_order=1&sub_display_order=1&mini_id=1084 | title = De geschiedenis van Valentijnsdag | publisher = History.com|archiefurl=https://web.archive.org/web/20090320064514/http://www.history.com/minisite.do?content_type=Minisite_Generic&content_type_id=882&display_order=1&sub_display_order=1&mini_id=1084|archiefdatum=2009-03-20|dodeurl=nee}}</ref> <ref>{{Citeer boek|chapter= The Valentines of February |title= Chaucer and the cult of Saint Valentine |volume= 5 |series= Davis medieval texts and studies |author= Henry Ansgar Kelly |publisher= BRILL |year= 1986 |isbn= 9789004078499 |pages= 58-63 |url= http://books.google.es/books?id=_bqdZbKPztMC&pg=PA60|archiefurl=https://web.archive.org/web/20140223005439/http://books.google.es/books?id=_bqdZbKPztMC&pg=PA60|archiefdatum=2014-02-23|dodeurl=nee}}</ref>

== Religieus verbod ==
In [[Iran]], [[Maleisië]], [[Pakistan]] en [[Saoedi-Arabië]] is Valentijnsdag om religieuze redenen verboden, handhaven is echter moeilijk. In delen van [[India]] wordt viering ervan ontraden. <ref>{{en}}{{citeer web |url=https://www.nationalgeographic.co.uk/history-and-civilisation/2022/02/where-valentines-day-is-unloved-and-forbidden |titel=Where Valentine’s Day is unloved—and forbidden |uitgever=National Geographic |datum=2022-02-14}}</ref> De Hindu-nationalistische regering-Modi riep in 2023 zelfs op om op 14 februari in plaats van Valentijnsdag "koeknuffeldag" te vieren. <ref>https://www.smithsonianmag.com/smart-news/india-wants-to-replace-valentines-day-with-cow-hug-day-180981610/?utm_source=smithsoniandaily&utm_medium=email&utm_campaign=editorial&spMailingID=47973240&spUserID=ODQyMTI2NTA4MTEzS0&spJobID=2401196601&spReportId=MjQwMTE5NjYwMQS2</ref>

== Commercie ==
In de [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|Verenigde Staten]] is men, uit commercieel oogpunt, begonnen met de nadruk van anonieme liefde naar [[liefde]]. Valentijnsdag is in [[België (hoofdbetekenis)|België]] en [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]] in korte tijd, sinds midden jaren 90, een groot commercieel succes geworden: cadeauwinkels, boekwinkels, lingeriewinkels en bloemenwinkels profiteren hiervan. Ook de Nederlandse posterijen deden hieraan mee, door een valentijns[[postzegel]] uit te geven. In 2007 deed 35 procent van de Nederlanders iets aan Valentijnsdag, in 2011 was dat gedaald tot 29 procent en in 2012 tot 24 procent. <ref>''Het Parool'', maandag 13 februari 2012, pagina 4</ref> In 2015 daalde het verder naar 21 procent. <ref>{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/weekend/3992441/valentijnsdag-wil-maar-niet-aanslaan-in-nederland.html|titel=Valentijnsdag wil maar niet aanslaan in Nederland|auteur=Robert Verkerk|uitgever=nu.nl|datum=13 februari 2015|bezochtdatum=10 februari 2019|archiefurl=https://web.archive.org/web/20190428050347/https://www.nu.nl/weekend/3992441/valentijnsdag-wil-maar-niet-aanslaan-in-nederland.html|archiefdatum=2019-04-28|dodeurl=nee}}</ref>

Eind jaren 2010 lijkt Valentijnsdag, in ieder geval in Nederland, weer aan populariteit te winnen. Zo werd Valentijnsdag in 2019 door 29% van de Nederlanders gevierd en onder [[millennials]] zelfs door 40%. <ref>{{Citeer web|url=https://www.motivaction.nl/kennisplatform/nieuws-en-persberichten/valentijnsdag-meer-een-feest-voor-vrouwen|titel=Valentijnsdag, meer een feest voor vrouwen|bezochtdatum=2021-02-11|werk=www.motivaction.nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210122171252/https://www.motivaction.nl/kennisplatform/nieuws-en-persberichten/valentijnsdag-meer-een-feest-voor-vrouwen|archiefdatum=2021-01-22|dodeurl=nee}}</ref> Door de [[Coronacrisis in Nederland|coronacrisis]] en de daaruit voortvloeiende [[Lockdown (maatregel)|lockdown]] zagen wenskaartenshops zoals [[Kaartje2go]] en Hallmark in 2021 het aantal valentijnskaarten verdriedubbelen ten opzichte van het voorgaande jaar. Een mogelijke verklaring daarvoor is dat de valentijnskaart ook steeds vaker naar familie wordt gestuurd. <ref>{{Citeer web|url=https://www.nu.nl/economie/6115645/valentijnskaart-steeds-vaker-voor-familie-vooral-onlineverkopen-pieken.html|titel=Valentijnskaart steeds vaker voor familie; vooral onlineverkopen pieken|bezochtdatum=2021-02-11|datum=2021-02-11|werk=NU|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210211080227/https://www.nu.nl/economie/6115645/valentijnskaart-steeds-vaker-voor-familie-vooral-onlineverkopen-pieken.html|archiefdatum=2021-02-11|dodeurl=nee}}</ref> Uit een peiling blijkt dat bijna een op de drie [[wenskaart]]en ter attentie van ouders of schoonouders worden gestuurd. <ref> Overigens blijkt de feestdag vooral door vrouwen gevierd te worden:<ref name="motivaction.nl"/> 84% van de valentijnskaart-verstuurders is vrouwelijk.<ref>{{Citeer web|url=https://www.kaartje2go.nl/valentijnskaarten/onderzoek-2020|titel=Valentijnskaarten onderzoek 2020|bezochtdatum=2021-02-11|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=|werk=www.kaartje2go.nl|uitgever=|taal=|archiefurl=https://web.archive.org/web/20201206020925/https://www.kaartje2go.nl/valentijnskaarten/onderzoek-2020|archiefdatum=2020-12-06|dodeurl=nee}}</ref>

== Galerij ==
<gallery>
Bestand:Prang's Valentine Cards2.jpg|Advertentie uit 1883 voor valentijnskaarten van het merk Prang
Bestand:Valentinesdaytree.jpg|Boom versierd voor Valentijnsdag, [[San Diego (Californië)|San Diego]]
Bestand:Antique Valentine 1909 01.jpg|Valentijnskaart uit 1909
File:Be my valentine^ - geograph.org.uk - 680373.jpg|Een winkel met cadeautjes voor Valentijnsdag, 2008
File:Stamps of Romania, 2004-011.jpg|Postzegel voor Valentijnsdag uit [[Roemenië]], 2004
File:Jumbo Hart broodjes, Oude Pekela (2019).jpg|Broodjes in de vorm van een hart in een supermarkt in [[Oude Pekela]], 2019
</gallery>

{{Appendix}}

[[Categorie:Themadag of themaweek]][[Categorie:Februari]]

Valentijnsdag - Bewerkingsoverzicht