Colani: /* Bronnen en verwijzingen */

2024-02-14T04:27:57Z

Bronnen en verwijzingen

Nieuwe pagina

{{Infobox heilige
| naam = Valentijn
| geboortedatum = onbekend
| geboorteplaats =
| sterfdatum = circa [[269]]? (Valentinus van Rome)
| sterfplaats =
| feestdag = [[14 februari]] in de [[Rooms-katholieke Kerk|Katholieke Kerk]] [[9 juli]] in de [[Oosters-orthodoxe Kerk]]
| vereerd_bij =
| afbeelding = Valentineanddisciples.jpg
| onderschrift = Sint-Valentijn met discipelen
| titels =
| zaligverklaring_datum =
| zaligverklaring_plaats =
| zaligverklaring_door =
| heiligverklaring_datum =
| heiligverklaring_plaats =
| heiligverklaring_door =
| attributen = [[vogels]], [[rozen]]
| beschermheilige_voor = [[imker]]s, [[liefde|geliefden]]
| schrijn =
| oppressie_datum =
| oppressie_door =
| controverse =
}}

'''Valentijn''' (Latijn: '''Valentinus''') is de naam van drie of vier [[Heilige (christendom)|heiligen]] en/of [[martelaar (christendom)|martelaren]] uit de derde, vierde of vijfde eeuw. [[Valentijnsdag]] ([[14 februari]]), de feestdag en vermoedelijke sterfdag van Valentinus van Rome (of Terni), wordt in grote delen van de wereld gevierd als de dag der geliefden.

== De historische Valentijn(s) ==
[[Paus Gelasius I]] riep in 496 [[14 februari]] uit tot de dag van de heilige Valentijn. In de tijd van paus Gelasius was er echter geen enkel biografisch gegeven meer over hem bekend. Sint-Valentijn werd genoemd als iemand "die terecht door mensen wordt vereerd, maar wiens daden slechts aan God bekend zijn".

=== Valentinus van Rome ===
Een van deze martelaren zou een Romeins [[priester]] zijn geweest die in 269 na Chr. omkwam tijdens de [[christenvervolgingen]] onder keizer [[Claudius II Gothicus]] (268-270). <ref>[http://www.heiligen-3s.nl/heiligen/02/14/02-14-0269-valentinus-rome.php 'Valentinus van Rome'], op ''Heiligen-3s.nl''.</ref>

=== Valentinus van Terni ===
Een andere Valentijn was [[bisschop]] van [[Terni (stad)|Terni]] en zou eveneens in christenvervolgingen de [[martelaar (christendom)|martelaarsdood]] zijn gestorven. Mogelijk gaat het hier echter om dezelfde persoon.

=== Valentinus van Rhetië ===
[[7 januari]] is in Duitstalige landen de feestdag van de vijfde-eeuwse heilige Valentinus van Rhetië, ook wel Valentinus van Passau, met wie bovengenoemde Valentijn(s) soms zijn verward. Hij zou afkomstig zijn uit de Nederlanden en werd omstreeks 435 door [[paus Leo I]] gewijd tot bisschop van [[Raetia]]. Hij was als rondtrekkend bisschop-missionaris actief in het Duits-Oostenrijkse [[Donau]]gebied en overleed omstreeks 475 in het plaatsje [[Tirol (Zuid-Tirol)|Tirol]] in [[Zuid-Tirol]]. Om praktische redenen wordt het hoogfeest van Sint-Valentinus in het [[bisdom Passau]] – afwijkend – gevierd op [[1 juli]], waarvoor in 2018 toestemming werd verkregen van de [[Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten]]. <ref>{{aut|Sabine Baring-Gould}} (1897): ''The Lives of the Saints'', deel 1, p. 90. John C. Nimmo, Londen. Gepubliceerd in 2014 als EBook #46947 ([https://www.gutenberg.org/files/46947/46947-h/46947-h.htm#Page_90 online tekst] op ''gutenberg.org'', geraadpleegd op 10 januari 2022).</ref>

=== Valentinus van Tongeren ===
Een andere Sint-Valentijn of Valentinus zou in de 4e eeuw [[Bisdom Tongeren|bisschop van Tongeren]] zijn geweest, de opvolger van Maximus en de voorganger van [[Servaas van Maastricht|Sint-Servaas]]. Volgens de Sint-Servaaslegende van [[Jocundus (geestelijke)|Jocundus]] uit de 11e eeuw zou Valentinus aan het einde van zijn leven zijn [[bisschopsstaf]] op het altaar hebben gelegd, met het gebod dat alleen een door God gezondene deze mocht opnemen. Vervolgens gaf een engel de staf aan Sint-Servaas. Over het leven van Valentinus van Tongeren is verder niets bekend. Zijn feestdag is op [[7 juni]]. Hij wordt voor het eerst genoemd in de bisschoppenlijst van [[Heriger van Lobbes]] uit de 10e eeuw. <ref>Kroos (1985), p. 26.</ref>

In de [[Sint-Servaasbasiliek (Maastricht)|Sint-Servaaskerk]] in [[Maastricht]] wordt hij zeker vanaf 1039 vereerd. Zijn [[Relikwie|relieken]] bevonden zich oorspronkelijk in een stenen [[sarcofaag]], waarin ook relieken van andere [[Lijst van bisschoppen van Maastricht|bisschoppen van Tongeren-Maastricht]] werden bewaard. Ze werden waarschijnlijk in de 12e eeuw overgebracht naar de [[Noodkist]]. In de 17e eeuw (of eerder) werden ze in een aparte [[reliekhouder]] geplaatst, die samen met drie andere reliekgevels en de Noodkist op een altaar in het koor van de kerk stond opgesteld. Sinds eind 19e eeuw bevinden de vier 12e-eeuwse reliekgevels zich in de [[Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis]] in [[Brussel (stad)|Brussel]]. De Sint-Servaasbasiliek bezit twee sets kopieën, waarvan er één deel uitmaakt van een groter schrijn. <ref>Kroos (1985), pp. 248-253.</ref>

<gallery widths="150" heights="150">
Bestand:Maastricht, Sint-Servaasbasiliek, vieringcrypte, sarcofaag 02.jpg|Stenen sarcofaag, Maastricht
Bestand:NoodkistPendantenBrusselseOriginelenValentinus01.jpg|Reliekgevel, Brussel
Bestand:Kopieen van 12e-eeuwse reliekgevels, Schatkamer St-Servaasbasiliek, Maastricht 2.jpg|Kopie in Maastricht (rechts)
Bestand:Schatkamer St-Servaasbasiliek Maastricht, reliekschrijn (neoromaans).jpg|Schrijn in Maastricht
</gallery>

== Legende ==
Volgens een [[legende (volksverhaal)|legende]] kwam een jong paar bij bisschop Valentijn met het verzoek hen te trouwen. De man was een heidense soldaat, de vrouw een [[christen]]. Valentijn vond de liefde zwaarder wegen dan de wetten van de keizer, en huwde het stel. Al gauw kwamen meer paren met hetzelfde verzoek. Hij werd aangegeven en gearresteerd. Toen hij voor de keizer moest verschijnen, probeerde hij die te bekeren. Claudius voelde zich beledigd en liet Valentijn martelen en onthoofden. Dat gebeurde op 14 februari, maar welk jaar het was, is onduidelijk. Voordat het vonnis werd uitgevoerd, zag Valentijn nog kans het dochtertje van de gevangenisbewaarder een briefje toe te stoppen; ''Van je Valentijn'', stond erop.

Volgens een ander verhaal kwam een cipier (of de stadhouder van Rome) bij de toen al in de gevangenis zittende Valentijn met het verzoek zijn blinde dochter te genezen. Valentijn zorgde voor een geneesmiddel, maar dat werkte niet. Op de dag van zijn onthoofding probeerde de vader van het meisje nog wanhopig het vonnis tegen te houden, maar tevergeefs. Na Valentijns terechtstelling ontving het meisje een klein briefje van Valentijn, waaruit een gele bloem viel (als mensen hem om raad vroegen gaf hij hen een bloem, vandaar de bloemengroet op Valentijnsdag). Op het briefje stond 'Van Valentinus' en direct kon ze weer zien. Volgens de legende werd de vader daarna bekeerd tot het [[christendom]]. <ref>[http://www.rometravel.nl/algemeen/een-romeinse-valentijn-toen-en-nu/ 'Valentijn en de dochter van de cipier'], op ''rometravel.nl'', geraadpleegd op 10 januari 2022.</ref>

== Spreuken ==
Valentijnsdag is een [[merkeldag]]. Hierbij horen enkele spreuken die volgens [[bijgeloof|volksgeloof]] het weer voorspellen.
* ''Dooi op Sint-Valentijn doet veel water in de wijn.''
* ''Zonneschijn op Sint-Valentijn, geeft goede wijn.''
* ''Is de aarde met Sint-Valentijn in het wit gehuld, dan zijn de weiden en akkers met vreugde vervuld.''
{{Appendix||2=
== Bronnen en verwijzingen ==
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Valentin von Rätien|oldid=216918018|datum=20220110}}
* {{aut|Akker, Dries van den, [[Jezuïeten|s.j.]]}} (2011): [http://www.heiligen.net/feb/1402b.htm 'H. Valentinus, bisschop en martelaar'], op ''heiligen.net''
* {{de}} {{aut|[[Renate Kroos|Kroos, Renate]]}} (1985): ''Der Schrein des heiligen Servatius in Maastricht und die vier zugehörigen Reliquiare in Brüssel''. Zentralinstitut für Kunstgeschichte, München. {{ISBN|3422007725}}
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20080220004645/http://saints.sqpn.com/saintv06.htm 'Saint Valentine of Rome'] en [https://web.archive.org/web/20080304123124/http://saints.sqpn.com/saintv90.htm 'Saint Valentine of Terni'], op ''Patron Saint Index'' (gearchiveerde links)
* {{en}} [http://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=159 'St. Valentine'], op ''Catholic Online''
----

{{References|2=2}}
}}
== Bronnen en verwijzingen ==

*Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel [https://de.wikipedia.org/wiki/Valentin_von_R%C3%A4tien?oldid=216918018 Valentin von Rätien] op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.nl Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen] valt. Zie de [https://de.wikipedia.org/wiki/Valentin_von_R%C3%A4tien?offset=20220110235959&action=history bewerkingsgeschiedenis] aldaar.<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r58941">.mw-parser-output .error-bronvermelding{color:#ff0000;font-weight:bold}.mw-parser-output .error-bronvermelding span{font-size:larger}</style>
*Akker, Dries van den, [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Jezu%C3%AFeten s.j.] (2011): [http://www.heiligen.net/feb/1402b.htm 'H. Valentinus, bisschop en martelaar'], op ''heiligen.net''
*(de) [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Renate_Kroos&action=tinymceedit&redlink=1 Kroos, Renate] (1985): ''Der Schrein des heiligen Servatius in Maastricht und die vier zugehörigen Reliquiare in Brüssel''. Zentralinstitut für Kunstgeschichte, München. [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Speciaal:Boekbronnen/3422007725 ISBN 3422007725]
*(en) [https://web.archive.org/web/20080220004645/http://saints.sqpn.com/saintv06.htm 'Saint Valentine of Rome'] en [https://web.archive.org/web/20080304123124/http://saints.sqpn.com/saintv90.htm 'Saint Valentine of Terni'], op ''Patron Saint Index'' (gearchiveerde links)
*(en) [http://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=159 'St. Valentine'], op ''Catholic Online''
----

[[Categorie:Heilige in het christendom|Valentijn]][[Categorie:Italiaanse folklore]][[Categorie:Italiaans heilige of zalige]][[Categorie:bisschop van Tongeren]][[Categorie:Terni]][[Categorie:Bijenhouderij]]

Valentijn (heilige) - Bewerkingsoverzicht

Colani: /* Bronnen en verwijzingen */