https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Triviale_naam_%28chemie%29Triviale naam (chemie) - Bewerkingsoverzicht2026-06-01T03:41:27ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Triviale_naam_(chemie)&diff=178098&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2025-12-08T09:29:22Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>In de [[scheikunde]] zijn '''triviale namen''' de namen die in het dagelijks leven gebruikt worden, dus gangbare benamingen in tegenstelling tot de wetenschappelijke namen die de [[IUPAC-nomenclatuur|IUPAC-regels]] volgen. Voorbeelden zijn:<br />
<br />
*[[Natronloog]] voor een oplossing van [[natriumhydroxide]] in [[water]]<br />
*[[Keukenzout]] voor [[natriumchloride]]<br />
*[[Arseen(III)oxide|Rattenkruit]] (niet te verwarren met [[rattenkruid]]) voor [[arseen(III)oxide]]<br />
<br />
Bij verschillende stoffen worden, ook in de wetenschappelijke wereld, naast de wetenschappelijke naam soms of vaak ook de triviale naam gebruikt. Enkele voorbeelden:<br />
* [[Dichloormethaan|Methyleenchloride]] voor [[dichloormethaan]]<br />
* [[Zwavelzuur|Vitriool]] voor [[zwavelzuur]]<br />
* [[Azijnzuur]] voor ethaanzuur<br />
* [[Calciumnitraat|Kalksalpeter]] voor [[calciumnitraat]]<br />
<br />
Andere triviale namen zijn zo ingeburgerd dat zij door de [[IUPAC]] als officieel worden aangeduid. Typische voorbeelden zijn [[aromatische verbinding]]en, zoals [[benzeen]], [[naftaleen]], [[fenol]] en [[tolueen]]. Ook bepaalde [[mengsel]]s krijgen triviale namen, zoals [[koningswater]], [[patentkali]], [[nitreerzuur]] en [[kalkammonsalpeter]].<br />
<br />
Het doel van een [[Nomenclatuur (scheikunde)|systematische naam]] is eenduidige [[communicatie]]: een systematische naam wordt in het ideale geval door iedereen die hem gebruikt op dezelfde wijze opgevat. Er kan dan internationaal gezien geen misverstand over ontstaan welke stof bedoeld wordt. <br />
<br />
== Nieuwe triviale namen ==<br />
Het gebruik van eenduidige namen staat in de wetenschap voorop. Echter werken ook wetenschappers in hun dagelijks leven regelmatig met ingewikkelde verbindingen. Deze verbindingen steeds bij hun systematische naam noemen is onhandig. Vooral in de [[organische chemie]] worden ook in de wetenschap triviale namen gebruikt. De nieuwe triviale namen verwijzen vaak naar de gelijkenis die de [[molecuulformule]] heeft met een bepaald voorwerp: de systematische naam van ''pentacyclo[4.2.0.0<sup>2,5</sup>.0<sup>3,8</sup>.0<sup>4,7</sup>]octaan'' is weliswaar eenduidig, maar voor een verbinding met een [[structuurformule]] die op een kubus lijkt, is ''cubaan'' in de dagelijkse wetenschappelijke praktijk een stuk simpeler.<br />
<br />
=== Voorbeelden ===<br />
[[Adamantaan]] (lijkt op diamant), [[basketaan]] (uit het Engels: Basket = mandje), [[Cubaan (scheikunde)|cubaan]] (kubusvormig), [[ladderaan]], [[prismaan]], [[propellaan]]<br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Lijst van triviale namen van chemische verbindingen]]<br />
<br />
[[Categorie:Naam]]<br />
[[Categorie:Formele wetenschap]]<br />
[[Categorie:Chemische formules en nomenclatuur]]</div>Colani