Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-04-06T05:23:07Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

Aan '''het Franse hof''' werden gedurende de zestiende, zeventiende en achttiende eeuw '''titels''' gebruikt om de leden ervan aan te duiden. Een titel kon een beschrijving van hun functie zijn of een adellijke titel.

== Prinsen en prinsessen van den bloede ==
Van de XVIe eeuw tot de XVIIIe werden de belangrijkste [[Prins van den bloede|prinsen en prinsessen van den bloede]] zelden aangeduid met hun adellijke titel, maar door een verkorting die overeenkomt met hun positie in het koninklijk huis. Het helpt bij het lezen van de memorialisten zoals de hertog van [[Louis de Rouvroy|Saint-Simon]], [[kardinaal van Retz]] of [[madame de Sévigné]] om deze titels te kennen, zoals dit citaat uit de Memoires van [[kardinaal van Retz]] aangeeft: ''... wat er te beslissen viel is niet of men zich moest aansluiten bij [[Louis II de Bourbon-Condé|monsieur le Prince]], maar wat [[Gaston van Orléans (1608-1660)|Monsieur]] moest doen om monsieur le Prince onderworpen te houden''.

* '''Monseigneur'''
::Deze titel, afkorting van monseigneur le dauphin, is die van [[Lodewijk van Frankrijk (1661-1711)|Lodewijk van Frankrijk]], ([[1661]]-[[1711]]) ook «le grand dauphin» genoemd, enige zoon van [[Lodewijk XIV van Frankrijk|Lodewijk XIV]] en [[Maria Theresia van Spanje (1638-1683)|Maria Theresia van Spanje]], en grootvader van [[Lodewijk XV van Frankrijk|Lodewijk XV]].

De aanspreektitel [[monseigneur]] komt een groot aantal hooggeplaatste personen toe. Het is de aanspreektitel van prinsen, ook van de prinsen die niet van koninklijken bloede zijn, en bisschoppen, en van de [[kanselier van Frankrijk]].
[[Bestand:Diploma DÉCORATION DE LA FIDÉLITÉ.jpg|right|300px|diploma uit 1815 met de titels van "monsieur"]]
* '''Monsieur'''
::[[Monsieur (Koninkrijk Frankrijk)|Monsieur]] was de titel van de oudste broer van de koning. De titel bestond vanaf [[Hendrik III van Frankrijk|Hendrik III]].
::hij werd onder meer gedragen door:
::* [[Gaston van Orléans (1608-1660)]], broer van [[Lodewijk XIII van Frankrijk|Lodewijk XIII]]. Gaston overleefde zijn broer en er was een tijdlang een '''grand monsieur''' en een '''petit Monsieur'''.
::* [[Filips van Orléans (1640-1701)]], broer van Lodewijk XIV, gehuwd met [[Henriëtta Anne van Engeland]] (1644-1670) de eerste '''madame''', en daarna met [[Elisabeth Charlotte van de Palts (1652-1722)|Elisabeth Charlotte van de Palts]] (1652-1722), de tweede '''madame'''. Was een tijdjelang '''petit monsieur'''.
::* Onder [[Lodewijk XVI van Frankrijk|Lodewijk XVI]], is «monsieur» zijn oudste broer, graaf van Provence, de latere [[Lodewijk XVIII van Frankrijk|Lodewijk XVIII]].
::* Onder Lodewijk XVIII, is «monsieur» de graaf van Artois (1757-1836), latere [[Karel X van Frankrijk|Karel X]].

De aanspreektitel was een werkelijk gebruikte titel en zij werd bij de officiële opsomming van de titels en waardigheden van de oudste broer des konings vermeld.<ref>[http://www.france-phaleristique.com/accueil.htm Zie het diploma op]</ref>

* '''Madame'''
::Is de echtgenote van '''monsieur''' of, als die er niet is, de oudste dochter van de koning.
::Zoals:
::* [[Henriëtta Anne van Engeland]] (de eerste '''madame''' onder Lodewijk XIV)
::* [[Elisabeth Charlotte van de Palts (1652-1722)|Elisabeth Charlotte van de Palts]] (de tweede '''madame''' onder Lodewijk XIV)
::* [[Louise Elisabeth van Frankrijk]] (1727-1759), oudste dochter van [[Lodewijk XV van Frankrijk|Lodewijk XV]], ook genoemd madame première of madame royale.

* '''Madame première'''
::De benaming van [[Louise Elisabeth van Frankrijk]]. De volgende dochters waren dan madame seconde, madame troisième, of droegen de naam «madame» gevolgd door hun voornaam, bijvoorbeeld ([[Louise Elisabeth van Frankrijk|Madame Victoire]]).

De ongetrouwd gebleven dochters van Lodewijk XV werden bekend als "madame Elisabeth", "madame Adélaïde" en "madame Victoire" en "[[Louise Marie van Frankrijk|madame Louise]]".

* '''Madame royale'''
::De oudste dochter van de koning zodra de titel van '''madame''' bezet is door het huwelijk van de broer van de koning. Bij huwelijk gaat de titel over op de volgende dochter.
::Voorbeelden:
::* [[Louise Elisabeth van Frankrijk]], oudste dochter van [[Lodewijk XV van Frankrijk|Lodewijk XV]], ook madame of madame première.
::* [[Marie Adélaïde van Frankrijk]] (1732-1800), andere dochter van Lodewijk XV na het huwelijk van Elisabeth (de tussenliggende dochters waren reeds gestorven).
::* [[Marie Thérèse Charlotte van Frankrijk]] (1778-1851), dochter van [[Lodewijk XVI van Frankrijk|Lodewijk XVI]].

* '''Monsieur le Prince'''
::Titel van de eerste prins van de Bloede: tot in [[1709]] waren dat de prinsen van Condé, die afstammen van een oom van [[Hendrik IV van Frankrijk|Hendrik IV]]. Na [[1709]] gaat de titel naar de hertogen van Orleans, die er geen gebruik van maken.
::Voorbeelden:
::* [[Louis II van Bourbon-Condé]], ook wel ''Grand Condé'' (1621-1686), hoofdpersonage in [[La Fronde (opstand)|La Fronde]] en in de memoires van de [[Kardinaal van Retz]].
::* [[Hendrik III Julius van Bourbon-Condé]] (1643-1709), zijn zoon.
::* [[Louis III de Bourbon-Condé|Louis III de Condé]] (1668-1710), diens zoon.

* '''Madame la Princesse'''
::Echtgenote van monsieur le prince.

* '''Monsieur le Duc'''
::Dit is de hertog van Enghien, zoon van monsieur le Prince. Bij de dood van hun vader worden de hertogen van Enghien prinsen van Condé en erven ze de titel "monsieur le Prince". Na [[1709]], houden de prinsen van Condé door het verlies van '''monsieur le Prince''' nog alleen deze titel over.

* '''Madame la Duchesse'''
::Echtgenote van monsieur le Duc.

* '''Mademoiselle'''
::De oudste dochter van monsieur.
::De daaropvolgende dochters krijgen mademoiselle gevolgd door hun voornaam of een [[apanage]] (zoals mademoiselle de Chartres).

* '''La Grande Mademoiselle'''
::[[Anna van Montpensier|Mademoiselle de Montpensier (1627-1693)]], dochter van monsieur, [[Gaston van Orléans (1608-1660)|Gaston van Orleans]], was nicht van Lodewijk XIV (dochter van oom Gaston).

== Andere titels ==
* '''Monsieur le Grand''':
::Titel van de [[Stalmeester|opperstalmeester]] (Grand Écuyer) van Frankrijk. een van de zeven grootofficieren. Onder meer de titel waaronder [[Henri Coiffier de Ruzé d'Effiat|Cinq-Mars]] aan het hof van [[Lodewijk XIII van Frankrijk|Lodewijk XIII]] gekend was.

* '''Monsieur le Premier''':
::De eerste stalmeester (Premier Écuyer), die onder meer de paarden beheerde die de koning zelf bereed .

{{Appendix}}

[[Categorie:Hofhouding]]
[[Categorie:Adellijke titulatuur]]
[[Categorie:Huis Bourbon| ]]

Titels aan het Franse hof - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd