Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Mozaïek van Maria als ''theotokos'' in de [[Chora-kerk in Istanboel ]] icoon van Theotokos door de Nederlandse kunstschilder Tjaarke Maas uit 1995.]]'''Theotokos''' (Grieks: Θεοτόκος, ''theotókos'', letterlijk ''God-barende'') is ee...'

2024-04-08T15:12:54Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'thumb|Mozaïek van Maria als ''theotokos'' in de [[Chora-kerk in Istanboel ]] miniatuur|Een [[Icoon (religieuze kunst)|icoon van Theotokos door de Nederlandse kunstschilder Tjaarke Maas uit 1995.]]'''Theotokos''' (Grieks: Θεοτόκος, ''theotókos'', letterlijk ''God-barende'') is ee...'

Nieuwe pagina

[[Bestand:Virgin Hodegetria in the Theotokos Mosaic at Chora Church.jpg|thumb|Mozaïek van Maria als ''theotokos'' in de [[Chora-kerk]] in [[Istanboel]] ]]
[[Bestand:"Theotokos" "Eleusa" (Merciful) egg tempera, gold leaf on wood, sm 32x24.jpg|miniatuur|Een [[Icoon (religieuze kunst)|icoon]] van Theotokos door de Nederlandse kunstschilder [[Tjaarke Maas]] uit 1995.]]'''Theotokos''' ([[Grieks]]: Θεοτόκος, ''theotókos'', letterlijk ''God-barende'') is een kwalificatie van [[Maria (moeder van Jezus)|Maria]], de moeder van [[Jezus (traditioneel-christelijk benaderd)|Jezus]], waarin wordt uitgedrukt dat Maria niet enkel de moeder van Jezus van Nazareth was, maar tevens de moeder van God. Het is de titel die in de [[School van Alexandrië (theologie)|Alexandrijnse School]] met voorliefde aan Maria werd gegeven. De Griekse term wordt voornamelijk gebruikt in het [[Oosters christendom]]. In het [[Westers christendom]] spreekt men eerder van Maria, moeder van God of Maria, moeder Gods.

[[Nestorius]] (381-451) stelde dat Maria slechts Christus (wat betreft zijn menselijke natuur) gebaard had. Het eerste [[Concilie van Efeze (431)|concilie van Efeze]] (431) stelde hier het dogma van Maria als moeder van God (''theotokos'') tegenover. Nestorius wordt op dit concilie in Efeze veroordeeld. <ref>{{Citeer boek|titel=Christelijke dogmatiek : een inleiding|auteurlink=|auteur=Brink, G. van den (Gijsbert), 1963-|medeauteurs=Kooi, C. van der (Cornelis), 1952-|taal=|url=https://www.worldcat.org/oclc/791456296|uitgever=Boekencentrum|plaats=Zoetermeer|datum=cop. 2012|pagina's=375|ISBN=978-90-239-2606-1}}</ref>

Het moederschap van Maria wordt in de [[Rooms-Katholieke Kerk|Katholieke Kerk]] elk jaar gevierd op het hoogfeest van [[Maria Moeder van God]] op [[1 januari]].

Later tijdens het [[Concilie van Chalcedon|concilie van Chalcedeon]] stelde men dat Jezus Christus waarachtig God en waarachtig mens is. Zijn ene persoon bestaat in twee naturen. Deze zijn onvermengd, onveranderd, ongedeeld en ongescheiden. De eerste twee waren tegen [[Eutyches]] gericht en de laatste twee tegen Nestorius. <ref>{{Citeer boek|titel=Christelijke dogmatiek : een inleiding|auteurlink=|auteur=Brink, G. van den (Gijsbert), 1963-|medeauteurs=Kooi, C. van der (Cornelis), 1952-|taal=|url=https://www.worldcat.org/oclc/791456296|uitgever=Boekencentrum|plaats=Zoetermeer|datum=cop. 2012|pagina's=374-375|ISBN=978-90-239-2606-1}}</ref>

== Iconen ==
Maria in haar rol als Theotokos wordt gebruikt in iconen. De vroegste versie werd in verband gebracht met de [[Lucas (evangelist)|evangelist Lucas]] die Maria in de rol van ''wijzer van de weg'' geschilderd zou hebben, [[Hodegetria]] genoemd. Het icoon Theotokos zou oorspronkelijk door [[Aelia Pulcheria|Pulcheria]] geplaatst zijn in een heiligdom in het oosten van Constantinopel waar er meerdere wonderen gebeurden rond het icoon. <ref>{{Citeer web|url=https://www.pallasweb.com/ikons/theotokos.html|titel=Ikon History - Ikons of Mary, the Theotokos|bezochtdatum=2020-12-09|auteur=Bob Atchison|achternaam=|voornaam=|datum=|uitgever=|taal=}}</ref> Het is in het jaar 1204 gestolen tijdens de [[vierde kruistocht]] en zou in handen gekomen zijn van de Venetianen. Later ging het icoon naar de [[Chorakerk]] in Constantinopel. Op 29 mei 1453 zou het icoon door de Turken vernietigd zijn, na de [[Beleg en val van Constantinopel (1453)|val van Constantinopel]]. Er bestaan varianten van het thema, zoals in Theotokos van de Passie, waar symbolen van de kruisiging naast de afbeelding van Maria met kind worden weergegeven. <ref>{{Citeer web|url=http://www.antiochpatriarchate.org/en/page/the-theotokos-of-the-passion-icon/1635/|titel=The “Theotokos of the Passion” Icon|bezochtdatum=2020-12-09|werk=Antioch|dodeurl=ja}}</ref>

{{Appendix}}

[[Categorie:Oosters-katholieke sacramenten en gebruiken]][[Categorie:Oosters-orthodoxe sacramenten en gebruiken]][[Categorie:Oriëntaals-orthodoxe sacramenten en gebruiken]][[Categorie:Katholieke leer]][[Categorie:Mariatitel]]

Theotokos - Bewerkingsoverzicht

Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Mozaïek van Maria als ''theotokos'' in de [[Chora-kerk in Istanboel ]] icoon van Theotokos door de Nederlandse kunstschilder Tjaarke Maas uit 1995.]]'''Theotokos''' (Grieks: Θεοτόκος, ''theotókos'', letterlijk ''God-barende'') is ee...'