Colani: 1 versie geïmporteerd

2025-12-08T09:39:25Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:Margaret Thatcher (1983).jpg|miniatuur|rechts|Voormalig premier van Groot-Brittannië [[Margaret Thatcher]] naar wie het thatcherisme is vernoemd.]]
[[Bestand:Trends in UK income inequality 1979-2005-6.jpg|thumb|Trends in inkomensongelijkheid in VK, 1979-2006]]
'''Thatcherisme''' (Engels ''Thatcherism'') is het beleid en de politieke stijl die [[Margaret Thatcher]], premier van het [[Verenigd Koninkrijk]] van 1979 tot 1990, in haar land introduceerde. Het betreft hier geen vastomlijnde [[ideologie]], maar eerder een politieke praktijk die elementen van traditioneel Brits [[conservatisme]], [[nationalisme]] en ([[Neoliberalisme (hedendaags)|neo]]-)[[liberalisme]] in zich verenigde. De eerste die het thatcherisme benoemde was de socioloog [[Stuart Hall]] in het [[Communistische Partij van Groot-Brittannië|CPGB]]-blad ''Marxism Today''. Volgens Hall was Thatchers boodschap niet alleen een voortzetting, feller van toon, van staand beleid van de [[Conservative Party (Verenigd Koninkrijk)|Conservative Party]], maar een nieuw fenomeen dat aansloot bij de [[Individualisme|individualistische]] tijdgeest.<ref>{{Citeer web|url=https://www.theguardian.com/politics/2015/sep/29/marxism-today-forgotten-visionaries-whose-ideas-could-save-labour|titel=Marxism Today: the forgotten visionaries whose ideas could save Labour|bezochtdatum=|auteur=|datum=29 september 2015|werk=The Guardian|uitgever=|taal=}}</ref> Later werd het een zelfbenoeming met positieve connotaties voor Thatcher bewonderaars, de ''Thatcherites''.

Zowel de exacte definitie van thatcherisme als de betekenis voor de Britse geschiedenis zijn onder wetenschappers omstreden. Op het gebied van ideologie wordt thatcherisme door voormalig minister van Financiën [[Nigel Lawson]] omschreven als politiek beleid dat uitgaat van [[vrijemarkteconomie]], lage overheidsuitgaven en belastingverlagingen, gepaard met een Brits-[[nationalisme|nationalistische]] boodschap.<ref>{{en}}Lawson, N. (1992). ''The View From No. 11: Memoirs of a Tory Radical''. Londen: Bantam. p. 64. ISBN 978-0-593-02218-4.</ref> Ook het kabinet van premier [[Tony Blair]], dat met [[New Labour]] de verkiezingen van 1997 had gewonnen, hield een aantal van Thatchers beleidspunten in stand, waaronder [[deregulering]], [[privatisering]] van nationale industrieën, flexibilisering van de [[arbeidsmarkt]], marginalisering van de vakbonden en verdere [[devolutie]], overdracht van bevoegdheden naar lokale overheden.<ref>{{en}}[http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/themargaretthatcheryears/1895878/Margaret-Thatcher-inspiration-to-New-Labour.html ''Margaret Thatcher inspiration to New Labour'']. [[The Daily Telegraph]], 17 april 2008. Geraadpleegd op 30 juni 2011.</ref> Thatcher zelf vond dat zij een [[Libertarisme|libertarische]] beweging binnen de Conservative Party had gecreëerd.<ref>{{en}}Oakley, R. (1990). ''Thatcherism's end begins debate over style and ideology''. Londen: [[The Sunday Times]].</ref><ref>{{en}}D'Ancona, M. (1991). ''Into the age of the individual - Labour's chance to write the next chapter of political history''. [[The Guardian (krant)|The Guardian]].</ref>

== Thatchers nalatenschap ==
Thatcher had een blijvende invloed op de Britse politiek. Onder [[Neil Kinnock]], leider van de [[Labour Party (Verenigd Koninkrijk)|Labour Party]] van 1983 tot en met 1992, schoof Labour naar de rechterkant van het [[politieke spectrum]]. Kinnock stemde grotendeels in met de economische beleidspunten van de kabinetten-Thatcher. De [[New Labour]]-kabinetten van [[Tony Blair]] en [[Gordon Brown]] worden wel omschreven als neo-Thatcherite, aangezien veel van hun economisch beleid leek op dat van Thatcher.<ref>{{en}}[http://www.newstatesman.com/200506060022 ''New Labour Neo-Thatcherite'']. [[New Statesman]]. 6 juni 2005. Geraadpleegd op 1 april 2007.</ref> In 2002 verklaarde [[Peter Mandelson]], parlementslid voor de Labour Party en sterk verbonden met [[Tony Blair]], dat ''we are all Thatcherites now'' (''we nu allemaal thatcherites zijn'').<ref>{{en}}Tempest, M. (2002). [http://politics.guardian.co.uk/labour/story/0,9061,730718,00.html ''Mandelson: we are all Thatcherites now'']. Londen: The Guardian. Geraadpleegd op 15 september 2006.</ref>

In 2010 schreef Tony Blair in zijn autobiografie ''A Journey'' dat ''Britain needed the industrial and economic reforms of the Thatcher period. (Groot-Brittannië de industriële en economische hervormingen van de Thatcher-periode nodig had)''. Hij omschreef Thatchers inspanning als ''ideological, sometimes unnecessarily so (ideologisch, hoewel soms onnoodzakelijk)''. Blair zei ook dat ''much of what she wanted to do in the 1980s was inevitable, a consequence not of ideology but of social and economic change (veel van wat zij wilde doen onvermijdelijk was in de jaren tachtig, niet een gevolg van ideologie maar van sociale en economische veranderingen.)''.<ref>{{en}}Blair, T. (2010). ''A Journey''. Londen: Random House. p. 101. ISBN 978-0-307-37578-0.</ref>

== Vergelijkbare verschijnselen ==
Vergelijkbare begrippen zijn ''[[Reaganomics]]'' in de [[Verenigde Staten]], economisch rationalisme in [[Australië (land)|Australië]] en ''Rogernomics'' in [[Nieuw-Zeeland]].

{{Appendix}}

[[Categorie:Politiek in het Verenigd Koninkrijk]]
[[Categorie:Politieke filosofie]]
[[Categorie:Politieke stroming]]
[[Categorie:Economische theorie]]
[[Categorie:Geschiedenis van het Verenigd Koninkrijk]]
[[Categorie:Eponiem]]

Thatcherisme - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd