https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=T-boerderijT-boerderij - Bewerkingsoverzicht2026-08-25T00:24:44ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=T-boerderij&diff=151483&oldid=prevColani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"2024-11-21T02:15:27Z<p>Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[File:Lindenstraat Beuningen, Gelderland. Rijk van Nijmegen.jpg|thumb|T-boerderij met [[hooimijt (landbouw)|hooimijt]] [[Beuningen (Gelderland)|Beuningen]], Gelderland]]<br />
<br />
Een '''T-boerderij''' of '''Betuwse boerderij''' is een uit het [[hallenhuis]] voortgekomen Nederlands [[boerderijtype]] dat te vinden is in de [[Betuwe]] en het overige [[rivierengebied]]. Van daaruit waaierde het type uit naar omliggende gebieden zoals het noordoosten van [[Noord-Brabant]] (''Brabantse Maaskant''), maar ook naar de [[IJsselvallei]] in het grensgebied tussen Gelderland en Overijssel.<br />
<br />
== Ontstaan ==<br />
De T-boerderij is via de [[krukboerderij]] ontstaan uit het [[hallenhuis]]. Aangezien in de Betuwe de grond vruchtbaar is, genoten de boeren een zekere welvaart. Mede onder invloed van de stedelijke cultuur nam de behoefte aan woonruimte toe en werd het woonhuis uitgebreid. Dit gebeurde eerst in één richting, waardoor de krukboerderij ontstond. Later werd het huis in beide richtingen uitgebreid. Vanaf de 18e eeuw werden de T-boerderijen direct als zodanig gebouwd. In de loop van de 19e eeuw waaierde het gebruik uit naar de Noord-Brabantse zandgronden en we vinden zelfs enkele T-boerderijen in het dorp [[Zeeland (Noord-Brabant)|Zeeland]] en op landgoed [[Tongelaar en omgeving|Tongelaar]].<br />
<br />
Vaak werd het woonhuis nog verhoogd, om bescherming te bieden tegen overstromingen en om over de [[dijk (waterkering)|dijk]] heen te kijken als de boerderij daar tegenaan was gebouwd.<br />
<br />
Het woongedeelte had meestal aan de ene zijde een [[pronkkamer]] en aan de andere zijde een [[opkamer]] die boven een kelder was gelegen.<br />
<br />
== Bedrijfsvoering ==<br />
[[Bestand:Overasselt (Heumen) Rijksmonument 32116 IJkelaarstraat 1 met paard.jpg|thumb|260px|T-boerderij in [[Overasselt]]]]<br />
<br />
In de T-boerderijen werd vaak een [[gemengd bedrijf]] uitgeoefend. Er was een langsdeel in de driebeukige schuur. Aan weerszijden waren de stallen waarin de dieren met hun kop naar de deel stonden. Het kon om (melk-)koeien dan wel om paarden gaan. De laatste werden in de 19e eeuw gefokt voor de verkoop. De zuivelboeren hadden vaak een [[grupstal]] en wel een van het Hollandse type.<br />
<br />
Op de deel werd [[dorsen|gedorst]]. In de achtergevel waren grote deeldeuren aangebracht, waardoor de oogst naar binnen kon worden gereden. Typisch voor het rivierengebied was de opvallende dakoversteek, waardoor de wagens, die vaak [[hooi]] bevatten, droog konden worden uitgeladen. In het dakschild was daartoe een luik aangebracht waardoor de oogst droog op de zolder kon worden gebracht.<br />
<br />
Boven de deel lagen de ''slieten'', rechte dunne gladde boomstammen waarop het hooi, het stro en het graan kon worden opgeslagen. Ook was het mogelijk om het hooi in een [[hooiberg (landbouw)|hooiberg]] op te slaan dan wel in een schuur met verhoogde tasvloer. De ruimte hieronder kon dan weer worden gebruikt als wagenberging of om de kalveren te huisvesten.<br />
<br />
== Externe link ==<br />
* [http://welstandsnotas.nl/druten/13721.htm T-boerderijen]<br />
<br />
{{Commonscatklein|T-boerderijen}}<br />
{{Navigatie boerderijtypen}}<br />
<br />
[[Categorie:Boerderij]]<br />
[[Categorie:Betuwe]]</div>Colani