Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-04-19T19:44:59Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox militair conflict
| conflict=Spaanse Furie (Mechelen)
| partof=de [[Tachtigjarige Oorlog]]
| afbeelding=Spaanse Furie - De plundering van Mechelen door de hertog van Alba in 1572 (Frans Hogenberg).jpg
| onderschrift =Plunderende Spaanse troepen. ''[[Frans Hogenberg]]''
| date=2 - 5 oktober 1572
| place=[[Mechelen (stad)|Mechelen]], [[Habsburgse Nederlanden|Nederlanden]]
| casus=
| territory=
| result=Mechelen wordt totaal geplunderd
| combatant1=[[Bestand:Prinsenvlag.svg|24px]][[Nederlandse opstandelingen]] (huursoldaten)
| combatant2=[[Bestand:Flag of New Spain.svg|24px]] [[Leger van Vlaanderen]]
| commander1=[[Bernard van Merode (1510-1591)|Bernard van Merode]]
| commander2=[[Don Frederik]]
| strength1=
| strength2=7.000 ruiters en 17.000 man voetvolk
| casualties1=?
| casualties2=?
}}
[[File:De Spaanse Furie Hans Bol 1590, 8,5 x 11,5 cm (Hof van Busleyden) (cropped).jpg|thumb|De Spaanse Furie weergegeven door [[Hans Bol]] in 1590. Hij maakte haar zelf mee.]]
{{Zijbalk Don Frederiks veldtocht}}

De '''Spaanse Furie in Mechelen''' of '''plundering van Mechelen''' verwijst naar de gewelddadige inname en plundering van de stad [[Mechelen (stad)|Mechelen]] van [[2 oktober]] tot [[5 oktober]] [[1572]].

==Aanloop==
Op 29 augustus had Mechelen de poorten geopend voor [[Geuzen (Tachtigjarige Oorlog)|Geuzen]] die namens [[Willem van Oranje]] bij zijn [[Oranjes tweede invasie|tweede invasie]] de stad kwamen bezetten. Willem van Oranje zelf arriveerde daar op 18 september. Deze plaatste een klein [[garnizoen]] binnen de stad. Dat bestond uit driehonderd man voetvolk en vijfhonderd ruiters onder leiding van [[Bernard van Merode (1510-1591)|Bernard van Merode]]. Willem van Oranje vertrok na vijf dagen weer en vervolgde zijn weg naar [[Dendermonde]]. Een maand lang was Mechelen onder calvinistisch bestuur. De [[Fernando Álvarez de Toledo|Hertog van Alva]] en zijn zoon [[Don Frederik]] waren in juli een tegenoffensief begonnen om de opstandige steden te heroveren. Na [[Valencijn]] (augustus), [[Leuven]] en [[Bergen (België)|Bergen]] te hebben heroverd, stelde Alva zijn zoon aan om een [[Don Frederiks veldtocht|strafcampagne]] tegen de overgebleven steden te beginnen. Don Frederik startte zijn veldtocht vanuit [[Brussel (stad)|Brussel]] en ging als eerste op Mechelen af. Merode had besloten dat zij niet in staat zouden zijn om weerstand te kunnen bieden tegen zo'n grote overmacht. Op 1 oktober verliet Merode met zijn bezetting de stad, gevolgd door duizenden burgers. Op 2 oktober zetten tegenstanders van Oranje op hun beurt de [[stadspoort]]en open voor de Spaanse troepen van Don Frederik. Ondanks deze overgave spaarden de Spanjaarden de Mechelaars niet, omdat Don Frederik een voorbeeld wilde stellen voor de opstandige steden. Zij gingen zich te buiten aan moorden, plunderingen en andere gruweldaden, die in Mechelen de geschiedenis ingingen als de ''Spaanse Furie''.

==Plundering==
Toen Alva op 2 oktober voor de poorten van Mechelen stond hoorde hij de burgers [[psalm]]en zingen. Hij besloot dit te negeren.<ref name="Arnade">{{aut|Peter J Arnade}}, ''Beggars, iconoclasts, and civic patriots: the political culture of the Dutch Revolt'' Cornell University Press, 2008, blz. 227</ref> De soldaten mochten vrij hun gang gaan, daarmee wilde Alva een voorbeeld stellen en afval van andere steden voorkomen.<ref name="David">{{aut|J. David}}, ''Geschiedenis van de Stad en de Heerlykheid van Mechelen'' Uitgeverij Vanlinthout, 1854 blz. 115</ref> De soldaten hadden immers al een lange tijd geen [[soldij]] meer ontvangen. Zij hadden in [[Bergen (België)|Bergen]] ook al niet mogen plunderen.<ref name="Arnade"/>

De plundering duurde drie dagen en drie nachten lang. Niemand werd ontzien, mensen werden ondersteboven opgehangen, vrouwen [[verkrachting|verkracht]].<ref name="Altmeyer"/> Zieken en stervenden werden van hun bed gelicht. [[Tijk]]en van de matrassen werden in stukken gesneden, om te zien of er geen geld in verstopt was.<ref name="Motley">{{aut|John Lothrop Motley}}, ''De opkomst van de Nederlandsche republiek, Volume 3'' Uitgeverij W.P. Van Stockum, 1866 blz. 81</ref> [[Fernando Álvarez de Toledo|Alva]] dacht dat hij een [[godsoordeel]] uitvoerde over de stad. Hij vond dat zij zelfs strenger gestraft hadden moeten worden. Hij werd daarin echter veroordeeld door de meest overtuigde koningsgezinden en [[Filips II van Spanje|Filips II]] zelf.<ref name="Altmeyer">{{aut|Jean Jacques Altmeyer}}, ''Eene hulp-regtbank bij den bloedraad'' Uitgeverij Wilson, 1853 blz. 115</ref>

==Nasleep==
Tevergeefs smeekte men Alva om de plunderingen en de onmenselijkheden te staken.<ref name="Motley"/> Ondanks het feit dat men in die tijd wel wat gewend was op het gebied van plunderingen, baldadigheden en verwoesting, beweerden sommigen dat het optreden van Alva de Spaanse zaak een groot nadeel had gebracht. Het Spaanse leger werd flink uitgedund na de plundering. Veel soldaten verlieten het leger, overladen met buit.<ref name="David"/> Later zouden de steden [[Bloedbad van Zutphen|Zutphen]], [[Bloedbad van Naarden|Naarden]] en [[Beleg van Haarlem (1572-1573)|Haarlem]] eenzelfde lot ondergaan.

==Zie ook==
*[[Spaanse Furie (Antwerpen)]]
*[[Spaanse Furie (Maastricht)]]

{{Appendix|2=
{{References}}
}}
{{Navigatie Tachtigjarige Oorlog}}

[[Categorie:1572]]
[[Categorie:Stadsgevecht in de Tachtigjarige Oorlog|Mechelen]]
[[Categorie:Geschiedenis van Mechelen]]
[[Categorie:Bloedbad tijdens de Tachtigjarige Oorlog|Mechelen]]
[[Categorie:Militaire operatie in de 16e eeuw]]

Spaanse Furie (Mechelen) - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd