Colani: /* Koningin van Pruisen */

2026-08-24T13:05:01Z

Koningin van Pruisen

← Oudere versie		Versie van 24 aug 2026 15:05
Regel 21:		Regel 21:

	== Koningin van Pruisen ==		== Koningin van Pruisen ==
	Sophia Dorothea was een goed opgeleide en belezen vrouw, met belangstelling voor kunst en literatuur en een voorliefde voor de goede dingen van het leven. Dit in tegenstelling tot haar streng-autoritaire man. [[Frederik Willem I van Pruisen]] staat bekend als ''de soldatenkoning'' en legde aan zijn gezin en hofhouding met strakke hand een sobere levensstijl op. Hij had echter vertrouwen in Sophia Dorothea's oordeel en verordonneerde dat tijdens zijn afwezigheid de koningin hem in de regering verving en dat de ministers haar bij belangrijke zaken om raad moesten vragen. <ref>		Sophia Dorothea was een goed opgeleide en belezen vrouw, met belangstelling voor kunst en literatuur en een voorliefde voor de goede dingen van het leven. Dit in tegenstelling tot haar streng-autoritaire man. [[Frederik Willem I van Pruisen]] staat bekend als ''de soldatenkoning'' en legde aan zijn gezin en hofhouding met strakke hand een sobere levensstijl op. Hij had echter vertrouwen in Sophia Dorothea's oordeel en verordonneerde dat tijdens zijn afwezigheid de koningin hem in de regering verving en dat de ministers haar bij belangrijke zaken om raad moesten vragen.<ref name=":0" />

	De koning schonk zijn vrouw het [[Slot Monbijou]] in [[Berlijn]], dat zij naar haar eigen smaak inrichtte. Hier ontving ze in een weelderige omgeving gasten, waaronder schrijvers, filosofen en kunstenaars. Zij was een bewonderaar van de schilder [[Antoine Pesne]] en zij engageerde de componist en fluitist [[Johann Joachim Quantz]] als hofmuzikant en muziekleraar. In Monbijou legde ze ook een bibliotheek aan, waar ze erg trots op was.		De koning schonk zijn vrouw het [[Slot Monbijou]] in [[Berlijn]], dat zij naar haar eigen smaak inrichtte. Hier ontving ze in een weelderige omgeving gasten, waaronder schrijvers, filosofen en kunstenaars. Zij was een bewonderaar van de schilder [[Antoine Pesne]] en zij engageerde de componist en fluitist [[Johann Joachim Quantz]] als hofmuzikant en muziekleraar. In Monbijou legde ze ook een bibliotheek aan, waar ze erg trots op was.
Regel 29:		Regel 29:
	Sophia Dorothea had de ambitie om de banden met het Britse vorstenhuis te verstevigen door huwelijken te arrangeren tussen haar oudste zoon Frederik en oudste dochter [[Wilhelmina van Pruisen (1709-1758)\|Wilhelmine]], en de dochter en zoon van haar broer die inmiddels koning [[George II van Groot-Brittannië]] was geworden. Haar man gaf echter de voorkeur aan huwelijkskandidaten uit Duitse vorstenhuizen.		Sophia Dorothea had de ambitie om de banden met het Britse vorstenhuis te verstevigen door huwelijken te arrangeren tussen haar oudste zoon Frederik en oudste dochter [[Wilhelmina van Pruisen (1709-1758)\|Wilhelmine]], en de dochter en zoon van haar broer die inmiddels koning [[George II van Groot-Brittannië]] was geworden. Haar man gaf echter de voorkeur aan huwelijkskandidaten uit Duitse vorstenhuizen.

	Toen koning Frederik Willem I op [[31 mei]] [[1740]] stierf volgde zijn zoon hem op als [[Frederik II van Pruisen\|Frederik II]]. Hij gaf Sophia de titel koningin-moeder in plaats van het meer gebruikelijke koningin-weduwe. Ook bleef zij de hoogste dame aan het hof, vóór haar schoondochter de nieuwe koningin-gemalin. Sophia Dorothea stierf op [[28 juni]] [[1757]] in Berlijn. Zij is bijgezet in de [[Dom van Berlijn]].<ref ~~name=":1"~~>~~{{Citeer web\|url=~~http://www.thepeerage.com/p10099.htm#i100990~~\|titel=~~Sophia Dorothea Hanover, Princess of Great Britain. In: The peerage: a genealogical survey of the peerage of Britain as well as the royal families of Europe~~\|bezochtdatum=2016-04-28\|auteur=\|datum=\|uitgever=}}~~</ref>		Toen koning Frederik Willem I op [[31 mei]] [[1740]] stierf volgde zijn zoon hem op als [[Frederik II van Pruisen\|Frederik II]]. Hij gaf Sophia de titel koningin-moeder in plaats van het meer gebruikelijke koningin-weduwe. Ook bleef zij de hoogste dame aan het hof, vóór haar schoondochter de nieuwe koningin-gemalin. Sophia Dorothea stierf op [[28 juni]] [[1757]] in Berlijn. Zij is bijgezet in de [[Dom van Berlijn]].<ref>[http://www.thepeerage.com/p10099.htm#i100990 Sophia Dorothea Hanover, Princess of Great Britain.] In: The peerage: a genealogical survey of the peerage of Britain as well as the royal families of Europe</ref>

	== Nakomelingen ==		== Nakomelingen ==

Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox dynastie | afbeelding = Georg Wenzelaus von Knobelsdorff; Queen Sophia -Dorothea von Preussen.jpg | naam = Sophia Dorothea van Hannover | leven = 1687-1757 | functie1 = Koningin-gemalin van Pruisen | periode1 = 1713-1740 | voorganger1 = Sophie Louise van Mecklenburg-Schwerin | opvolger1 = Elisabeth Christine van Brunswijk-Bevern | vader = George I van Groot-Brittannië | moeder = S…'

2026-08-24T10:10:03Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox dynastie | afbeelding = Georg Wenzelaus von Knobelsdorff; Queen Sophia -Dorothea von Preussen.jpg | naam = Sophia Dorothea van Hannover | leven = 1687-1757 | functie1 = Koningin-gemalin van Pruisen | periode1 = 1713-1740 | voorganger1 = Sophie Louise van Mecklenburg-Schwerin | opvolger1 = Elisabeth Christine van Brunswijk-Bevern | vader = George I van Groot-Brittannië | moeder = S…'

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding = Georg Wenzelaus von Knobelsdorff; Queen Sophia -Dorothea von Preussen.jpg
| naam = Sophia Dorothea van Hannover
| leven = 1687-1757
| functie1 = [[Lijst van partners van koningen van Pruisen|Koningin-gemalin van Pruisen]]
| periode1 = [[1713]]-[[1740]]
| voorganger1 = [[Sophie Louise van Mecklenburg-Schwerin]]
| opvolger1 = [[Elisabeth Christine van Brunswijk-Bevern]]
| vader = [[George I van Groot-Brittannië]]
| moeder = [[Sophia Dorothea van Celle]]
}}

'''Sophia Dorothea van Hannover''' ([[Hannover (stad)|Hannover]], [[16 maart]] [[1687]] — [[Berlijn]], [[28 juni]] [[1757]]) was koningin-gemalin van [[Pruisen]] van 1713 tot 1740. Zij had een grote belangstelling voor kunst en cultuur en steunde musici, filosofen en schilders. Ze was getrouwd met koning [[Frederik Willem I van Pruisen|Frederik Willem]] van [[Pruisen]] en was de moeder van [[Frederik II van Pruisen|Frederik de Grote]].

== Biografie ==
Ze werd op 16 maart 1687 geboren als [[Hertog|hertogin]] Sophia Dorothea van [[hertogdom Brunswijk-Lüneburg|Brunswijk-Lüneburg]]. Haar vader [[George I van Groot-Brittannië|George Lodewijk]] was op dat moment troonopvolger van het [[keurvorstendom Hannover]]. Het huwelijk van haar ouders werd in 1694 ontbonden; haar moeder, [[Sophia Dorothea van Celle]], werd op verdenking van overspel tot haar dood in 1726 gevangengehouden in Slot Ahlden. Sophia Dorothea en haar oudere broer, [[George II van Groot-Brittannië|George Augustus]] ([[1683]]-[[1760]]) werden daarom opgevoed door hun grootmoeder [[Sophia van de Palts]]. Toen haar grootvader in [[1698]] overleed werd haar vader keurvorst van Hannover en kreeg zij de titel prinses van Hannover. <ref>{{Citeer web|url=http://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/sophie-dorothea-von-preussen|titel=Sophie Dorothea von Preußen. In: Frauen Biographieforschung|bezochtdatum=|auteur=|datum=|uitgever=}}</ref>

Door bemiddeling van Sophia van de Palts werd er een huwelijk gearrangeerd tussen Sophia Dorothea en haar neef [[Frederik Willem I van Pruisen|Frederik Willem]], de kroonprins van [[Pruisen]]. Frederik Willem was een zoon van koning [[Frederik I van Pruisen]] en [[Sophie Charlotte van Hannover]]. Bij hun huwelijk op [[28 november]] [[1706]] kreeg Sophia Dorothea de titel kroonprinses van Pruisen. Haar schoonvader stierf op [[25 februari]] [[1713]]; haar man werd de nieuwe koning in Pruisen en zij werd de nieuwe koningin-gemalin. <ref>{{Citeer web|url=http://www.deutsche-biographie.de/sfz31052.html|titel=Petersdorff, Herman von, "Sophie Dorothea, Königin von Preußen" in: Allgemeine Deutsche Biographie 34 (1892), P. 684-686|bezochtdatum=|auteur=|datum=|uitgever=}}</ref>

Een Britse wet (de [[Act of Settlement (1701)|Act of Settlement uit 1701]]) bepaalde dat als koningin [[Anna van Groot-Brittannië]] kinderloos zou sterven alleen Sophia van de Palts, een kleindochter van [[Jacobus I van Engeland|Jacobus I]] van Engeland en Schotland, en haar nakomelingen in aanmerking kwamen voor de Britse troon. Bij het overlijden van koningin Anna in 1714 besteeg Sophia Dorothea's vader de Britse troon als George I, en werd zijzelf naast koningin van Pruisen en prinses van Hannover ook prinses van Groot-Brittannië.

== Koningin van Pruisen ==
Sophia Dorothea was een goed opgeleide en belezen vrouw, met belangstelling voor kunst en literatuur en een voorliefde voor de goede dingen van het leven. Dit in tegenstelling tot haar streng-autoritaire man. [[Frederik Willem I van Pruisen]] staat bekend als ''de soldatenkoning'' en legde aan zijn gezin en hofhouding met strakke hand een sobere levensstijl op. Hij had echter vertrouwen in Sophia Dorothea's oordeel en verordonneerde dat tijdens zijn afwezigheid de koningin hem in de regering verving en dat de ministers haar bij belangrijke zaken om raad moesten vragen. <ref>

De koning schonk zijn vrouw het [[Slot Monbijou]] in [[Berlijn]], dat zij naar haar eigen smaak inrichtte. Hier ontving ze in een weelderige omgeving gasten, waaronder schrijvers, filosofen en kunstenaars. Zij was een bewonderaar van de schilder [[Antoine Pesne]] en zij engageerde de componist en fluitist [[Johann Joachim Quantz]] als hofmuzikant en muziekleraar. In Monbijou legde ze ook een bibliotheek aan, waar ze erg trots op was.

Haar zoon Frederik, de latere [[Frederik II van Pruisen|Frederik de Grote]], deelde de culturele belangstelling van zijn moeder wat hem voortdurend in conflict bracht met zijn militaristische vader. Sophia Dorothea had een hechte band met haar zoon en was op de hoogte van zijn (uiteindelijk mislukte) plannen om Pruisen en zijn vader te ontvluchten.

Sophia Dorothea had de ambitie om de banden met het Britse vorstenhuis te verstevigen door huwelijken te arrangeren tussen haar oudste zoon Frederik en oudste dochter [[Wilhelmina van Pruisen (1709-1758)|Wilhelmine]], en de dochter en zoon van haar broer die inmiddels koning [[George II van Groot-Brittannië]] was geworden. Haar man gaf echter de voorkeur aan huwelijkskandidaten uit Duitse vorstenhuizen.

Toen koning Frederik Willem I op [[31 mei]] [[1740]] stierf volgde zijn zoon hem op als [[Frederik II van Pruisen|Frederik II]]. Hij gaf Sophia de titel koningin-moeder in plaats van het meer gebruikelijke koningin-weduwe. Ook bleef zij de hoogste dame aan het hof, vóór haar schoondochter de nieuwe koningin-gemalin. Sophia Dorothea stierf op [[28 juni]] [[1757]] in Berlijn. Zij is bijgezet in de [[Dom van Berlijn]].<ref name=":1">{{Citeer web|url=http://www.thepeerage.com/p10099.htm#i100990|titel=Sophia Dorothea Hanover, Princess of Great Britain. In: The peerage: a genealogical survey of the peerage of Britain as well as the royal families of Europe|bezochtdatum=2016-04-28|auteur=|datum=|uitgever=}}</ref>

== Nakomelingen ==
Uit het huwelijk van Sophia Dorothea en Frederik Willem I werden de volgende kinderen geboren<ref name=":1" />:[[File:Frederik de Grote en Wilhelmine.jpg|thumb|Sophia Dorothea's oudste kinderen, de latere Frederik de Grote en zijn zuster Wilhelmine, geschilderd door de door haar bewonderde Antoine Pesne|links]]

* Frederik Lodewijk (1707-1708)
* [[Wilhelmina van Pruisen (1709-1758)|Frederika Sophia Wilhelmina]] (1709-1758), gehuwd met markgraaf [[Frederik van Brandenburg-Bayreuth]] (1711-1763) en de lievelingszuster van Frederik II
* Frederik Willem (1710-1711)
* [[Frederik II van Pruisen|Frederik]] (1712-1786), getrouwd met [[Elisabeth Christine van Brunswijk-Bevern|Elisabeth Christine van Brunswijk-Wolfenbüttel]], dochter van hertog [[Ferdinand Albrecht II van Brunswijk-Wolfenbüttel]]
* Charlotte (1713-1714)
* [[Frederika van Pruisen (1714-1784)|Frederike Louise]] (1714-1784), gehuwd met markgraaf [[Karel Willem Frederik van Brandenburg-Ansbach]] (1712-1757)
* [[Philippina Charlotte van Pruisen|Philippina Charlotte]] (1716-1801), gehuwd met hertog [[Karel I van Brunswijk]] (1713-1780)
* Lodewijk Karel (1717-1719)
* [[Sophia Dorothea van Pruisen|Sophia Dorothea]] (1719-1765), gehuwd met markgraaf [[Frederik Willem van Brandenburg-Schwedt]] (1700-1771)
* [[Louisa Ulrika van Pruisen|Louisa Ulrika]] (1720-1782), gehuwd met koning [[Adolf Frederik van Zweden]] (1710-1771)
* [[August Willem van Pruisen|August Willem]] (1722-1758), gehuwd met [[Amalia van Brunswijk-Wolfenbüttel]] (1722-1780), dochter van hertog [[Ferdinand Albrecht II van Brunswijk-Bevern]]
* [[Anna Amalia van Pruisen|Anna Amalia]] (1723-1787), abdis van [[Abdij van Quedlinburg|Quedlinburg]]
* [[Hendrik van Pruisen (1726-1802)|Frederik Hendrik]] (1726-1802), gehuwd met Wilhelmina van Hessen-Kassel (1726-1808), dochter van landgraaf [[Maximiliaan van Hessen-Kassel]]
* [[Ferdinand van Pruisen|August Ferdinand]] (1730-1813), gehuwd met prinses Anna (1738-1820), dochter van [[Frederik Willem van Brandenburg-Schwedt]]
Sophia Dorothea is een stammoeder van de koningen van Nederland. Haar kleindochter [[Wilhelmina van Pruisen (1751-1820)|Wilhemina van Pruisen (1751-1820)]], dochter van [[August Willem van Pruisen|August Willem]], trouwde met stadhouder [[Willem V van Oranje-Nassau]]. Hun zoon koning [[Willem I der Nederlanden|Willem I]] trouwde met zijn volle nicht, die ook [[Wilhelmina van Pruisen (1774-1837)|Wilhelmina van Pruisen]] (1774-1837) heette. Zij was een achterkleindochter van Sophia Dorothea.

Via haar achter-achterkleindochter [[Louise van Oranje-Nassau (1828-1871)|Louise van Oranje-Nassau]] (1828-1871), koningin-gemalin van Zweden, en haar nakomeling [[Astrid van Zweden]] (1905-1935), de echtgenote van koning [[Leopold III van België|Leopold III]], is ze ook een voorouder van de koningen van België.

== Kwartierstaat (voorouders) ==
{{Stamboom George II van Groot-Brittannië}}

{{Appendix|2=
{{References}}
}}
{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Huis Hannover (Verenigd Koninkrijk)]][[Categorie:Partner van de koning van Pruisen]][[Categorie:Persoon in de 18e eeuw|Hannover, S]]

Sophia Dorothea van Hannover - Bewerkingsoverzicht

Colani: /* Koningin van Pruisen */