Colani: 1 versie geïmporteerd

2025-11-28T17:26:30Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:Abraham Kuyper - Griffis.jpg|thumb|Abraham Kuyper]]
'''Soevereiniteit in eigen kring''' is een onderdeel van het [[Neocalvinisme|neocalvinistische]] gedachtegoed van [[Abraham Kuyper]]. Hiermee wordt bedoeld dat elke levenskring zijn eigen onafhankelijk gezag heeft en niet onder dat van een andere levenskring staat. Zo zijn het gezin, de economie, de kerk en het onderwijs soeverein in eigen kring. Kuyper heeft dit bijvoorbeeld geconcretiseerd in de oprichting van de [[Vrije Universiteit Amsterdam|Vrije Universiteit]]. Deze was vrij van invloed van de kerk en van de staat. Ook het [[theologie]]-onderwijs binnen de universiteit was daarmee relatief zelfstandig van de kerk ook al werden hier de predikanten opgeleid voor de [[Gereformeerde Kerken in Nederland]].

De idee van soevereiniteit in eigen kring berust op de [[Scheppingsleer (christelijke theologie)|scheppingsleer]]. God heeft de ordeningen geschapen. Deze hebben daardoor een eigen zelfstandigheid.

Kuyper zei over de soevereiniteit in eigen kring: "Zonder souvereiniteit in eigen kring is de staatsmacht onbepaald gebiedend; beschikkend over de personen, over hun leven, over hun rechten, over hun consciëntie, tot zelfs over hun geloof."<ref>{{Citeer web|url=https://www.digibron.nl/viewer/collectie/Digibron/offset/4/zoekwoord/Soevereiniteit+in+eigen+kring+kuyper/id/tag:RD.nl,20100329:newsml_ab3e5910e974030b7b6ac38c539ff017|titel=Cohen verre te verkiezen boven Wilders|bezochtdatum=2022-06-02|auteur=Henk Post|datum=2010-03-29|werk=Reformatorisch Dagblad|taal=nl}}</ref> Hieruit blijkt dat Kuyper deze leer van de soevereiniteit in eigen kring dus ook als een middel zag tegen staatsabsolutisme.

Filosofen als [[Herman Dooyeweerd|Dooyeweerd]] en [[D.H.Th. Vollenhoven|Vollenhoven]] hebben dit principe filosofisch uitgewerkt.<ref>H. Dooyeweerd, De wijsbegeerte der wetsidee, 3 dln. Amsterdam 1935-6</ref> Het gedachtegoed van Dooyeweerd en Vollenhoven wordt uitgedragen door de [[Stichting voor Christelijke Filosofie]].

Het idee van 'soevereiniteit in eigen kring' nam een belangrijke plaats binnen de [[Anti-Revolutionaire Partij]] (ARP) waar Abraham Kuyper de oprichter van was. Naast Kuyper en de ARP hanteerden ook [[Guillaume Groen van Prinsterer|Groen van Prinsterer]] en SGP'er [[Gerrit Hendrik Kersten]] hanteerden dit concept.<ref>{{Citeer web|url=https://www.digibron.nl/viewer/collectie/Digibron/offset/1/zoekwoord/Soevereiniteit+in+eigen+kring+SGP/id/tag:Banier,20071012:newsml_00fa4f365fd7db94d1f78e8549cae1f3|titel=Bijzonder onderwijs|bezochtdatum=2022-06-02|auteur=Wouter van den Berg, Dirk-Jan Nijsink|datum=2007-10-12|werk=Reformatorisch Dagblad|taal=nl}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.digibron.nl/viewer/collectie/Digibron/offset/5/zoekwoord/Soevereiniteit+in+eigen+kring+kuyper/id/tag:RD.nl,19931202:newsml_76ae81217d14c67bd3637f76a0fd53bf|titel=Soevereiniteit in eigen kring ook SGP-begrip|bezochtdatum=2022-06-02|auteur=|datum=1993-12-02|werk=Reformatorisch Dagblad|taal=nl}}</ref>

== Verzuiling ==
''Soevereiniteit in eigen kring'' wordt vaak in verband gebracht met de [[verzuiling]]. Het wordt dan geregeld opgevat als dat iedere zuil zijn eigen interne gezag heeft, voortvloeiend uit 'eigen wetmatigheden'. Deze opvatting is slechts gedeeltelijk juist. Het verband tussen ''soevereiniteit in eigen kring'' en verzuiling is eerder dat het de macht van de staat beperkt in de verschillende levenskringen. Het vormt zo een rechtvaardiging van de bijzondere school, die niet onder verantwoordelijkheid valt van de staat. Staat en school zijn namelijk aparte kringen die beiden soeverein zijn in hun eigen kring. Zo kon er ook ruimte ontstaan voor andere organisaties die hun eigen verantwoordelijkheid hadden op verschillende levensgebieden en een onderdeel vormden van de verschillende zuilen.

== Apartheid ==
Het idee van 'soevereiniteit in eigen kring' belandde via de [[Nederduits Gereformeerde Kerk (Zuid-Afrika)|Nederduits Gereformeerde Kerk]] in [[Zuid-Afrika]] en speelde daar een belangrijke rol bij de ontwikkeling van [[Apartheid in Zuid-Afrika|apartheid]], waarbij het werd vermengd met racistische opvattingen.{{Bron?|Dubieuze claim met tegenstrijdige beweringen; verschillende meningen, antwoord is geen ja en geen nee|2021|05|08}} Over de invloed van Kuypers denken op het concept 'apartheid' bestaan verschillende meningen, met als oorzaak een verschil in interpretatie van Kuypers denksysteem of toepassingen.<ref>P.J. Strauss, Abraham Kuyper, ras en volk - en Suid Afrika, in: In die Skriflig 27 (3), 1993, 321-336</ref>

Was Abraham Kuyper de vader van de apartheid? zo vraagt ''Patrick Baskwell'' zich af. Het antwoord is geen ja en geen nee, omdat het concept van de 'soevereiniteit in eigen kring' in een andere situatie en om heel verschillende redenen werd toegepast. Hij is niet de ideologische vader.<ref>Patrick Baskwell, Kuyper and Apartheid: a revisiting, HTS 62(4), 2006.</ref>
[[Johannes Verkuyl|J. Verkuyl]] was heel stellig: "Heel die zogenaamde Bijbelse verdediging van de apartheid is volledig onzin, pseudotheologie, een ketterij".<ref>G.J. Schutte in 'Boeren', in: Het Gereformeerde Geheugen, 2009, uitgeverij Bert Bakker, Amsterdam.</ref>

{{Appendix}}

[[Categorie:Politieke terminologie]]
[[Categorie:Politieke stroming]]
[[Categorie:Gereformeerd protestantisme]]

Soevereiniteit in eigen kring - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd