Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-11-23T18:19:46Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox militair conflict
| conflict = Slag bij Brouwershaven
| partof = de [[Hoekse en Kabeljauwse twisten]]
| date = 23 juli 1490
| place = nabij [[Brouwershaven]]
| result = De Hoeken werden definitief verslagen.
| combatant1 = Hoeken
| combatant2 = Kabeljauwen
| commander1 = [[Frans van Brederode]]
| commander2 = [[Jan III van Egmont]]
| strength1 = * ca. 1000 krijgsmannen<br />* 33 schepen
| strength2 = * ca. 3000 krijgsmannen<br />* 86 schepen
| casualties1 =* 600 gedood, of gevangenen<br />* 16 schepen verloren<br />* 7 schepen ingenomen
| casualties2 =* ca.300 - 400 krijgsmannen
}}
{{Zijbalk Hoekse en Kabeljauwse twisten}}
[[Bestand:Titelprent voor C. van Alkemade, Jonker Fransen Oorlog Jonker Fransen oorlog (titel op object), RP-P-OB-78.385.jpg|200px|right|thumb|Jonker Frans van Brederode werd verslagen bij Brouwershaven en overleed korte tijd later aan zijn verwondingen.]]
De '''Slag bij Brouwershaven''' vond plaats op [[23 juli]] [[1490]]<ref>[[Cornelis van Alkemade|C. van Alkemade]], Rotterdamse heldendaden onder de stadvoogdy van den jongen heer Frans van Brederode, genaamt Jonker Fransen oorlog, blz 261</ref> tijdens de [[Hoekse en Kabeljauwse twisten]] bij [[Brouwershaven]], [[Zeeland (provincie)|Zeeland]]<ref>[https://www.dbnl.org/tekst/wage004vade04_01/wage004vade04_01_0160.php Jan Wagenaar, Vaderlandsche historie, Deel IV. blz 265-266]</ref>. Algemeen was dit het laatste gevecht van de [[Jonker Fransenoorlog]], de laatste opstandsperiode in de 150 jaar durende Hoekse en Kabeljauwse twisten.

In 1426 vond er ook een [[Slag bij Brouwershaven (1426)|Slag bij Brouwershaven]] plaats, dit was meer een veldslag die zich op het land afspeelde, deze slag speelde zich af op het water.

==Achtergrond==
Na de [[Inname van Rotterdam (1488)|inname van Rotterdam]] in 1488 was die stad ruim anderhalf jaar in handen van de Hoeken onder jonker [[Frans van Brederode]]. In die periode hadden ze maar gering succes met het veroveren van grondgebied, zo werd [[Woerden]] onder heer [[Jan III van Montfoort|Johan van Montfoort]] veroverd en ook [[Inname van Geertruidenberg (1489)|Geertruidenberg in 1489]]. Door plundertochten in de Maasstreek en het [[Westland (Nederlandse streek)|Westland]] te houden, wisten ze lang stand te houden. Door de in 1490 blokkades die werden opgezet door de Kabeljauwen op het water en land en de in onrust rakende bevolking van [[Rotterdam]], besloot Frans van Brederode en zijn aanhang op [[29 juni]] [[1490]] de stad te verlaten.

De Hoeken vertrokken naar [[Sluis (stad)|Sluis]], het laatste toevluchtsoord van hun partij. Ze bleven niet lang en stroopten daarna de Zeeuwse en Hollandse eilanden af.

==(Zee)slag==
Op 21 juli kwamen edelen uit [[Graafschap Zeeland|Zeeland]] en [[Graafschap Holland|Holland]] bij elkaar nabij [[Strijen]] en besloten dat het niet zo verder kon. Er werden vanuit [[Schiedam]] en [[Dordrecht]] een scheepsmacht verzameld onder de gezagvoerder van Holland [[Jan III van Egmont]] met o.a. edelen als Willem en Gilles van Valkestein, Willem van Schagen, Jacob en Gerrit van Reimerswaal, Filips van Wassenaar, Frederik van Renesse, heer van Ellewoutsdijk en Gijsbrecht van Raaphorst in de gelederen. Daarbij werden circa 3000 krijsmannen geronseld en in 86 schepen vervoerd<ref>C. Alkemade, blz 262</ref>.

Op 23 juli troffen de schepen elkaar in het Gat van Brouwershaven, waar de Hoeken kort daarvoor uit [[Goedereede]] waren vertrokken. De gevechten begonnen rond de middag op het water, roei-jachten en kromstevens werden lekgeslagen, liepen vast of werden geramd<ref>C. Alkemade, blz 263</ref>. De Hoeken hadden tegen de avond 16 schepen verloren en besloten naar het vasteland te gaan. Bij het aan land gaan viel de Hoek Dirk van Hodenpyl zwaargewond neer op de grond en had Frans van Brederode een flinke hoofdwond opgelopen<ref>C. Alkemade, blz 264</ref>. Kort daarna werd Van Brederode in zijn knie geschoten en samen met zijn neef en halfbroer Anthonie en Walraven van Brederode gevangen genomen. De overige Hoeken die nog op het water strijd leverden, besloten met het invallen van de nacht de aftocht te blazen. Het waren 9 schepen met circa 390 manschappen die de slag overleefde met Hoekse heren als [[Jan van Naaldwijk]], Jan van Teterode en Nicolaas Wittenhorst. Op 26 juli werden de Kabeljauwse overwinnaars binnen Dordrecht gehaald en op 28 juli kwamen de overlevende Hoeken in Sluis aan. In Dordrecht werden de Hoekse gevangenen bekogeld, bespuugd en uitgescholden door de burgers. Frans van Brederode overleed in gevangenschap voordat hij berecht kon worden.

==Nasleep==
Vele Hoekse edelen en hoofdmannen als Steven Nieveld, Dirk van Hodenpyl, Willem Willemszoon en Herman Wytz werden binnen het jaar onthoofd of opgehangen. De langslepende Hoekse en Kabeljauwse twisten leken hiermee beëindigd. Jan III van Egmont werd voor zijn diensten beloond door [[Keizer Maximiliaan I|Maximiliaan van Oostenrijk]] met verheven worden tot graaf, daarbij werd zijn stadhouderschap verlengd. Van Egmont kreeg nog te maken met de [[Opstand van het Kaas- en Broodvolk]], maar hier speelden geen partijbelangen meer.

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Slag Brouwershaven 1490}}
[[Categorie:Veldslag in Nederland|Brouwershaven 1490]]
[[Categorie:Veldslag in de 15e eeuw|Brouwershaven 1490]]
[[Categorie:Geschiedenis van Zeeland]]
[[Categorie:Geschiedenis van Schouwen-Duiveland]]
[[Categorie:1490-1499]]
[[Categorie:Veldslag in de Hoekse en Kabeljauwse twisten|Brouwershaven]]

Slag bij Brouwershaven (1490) - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd