https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=SjeesSjees - Bewerkingsoverzicht2026-04-15T08:39:32ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjees&diff=164441&oldid=prevColani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"2025-04-30T12:26:44Z<p>Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Folkloristische dag3.jpg|thumb|[[Ringrijden]] met een sjees in [[IJzendijke]] ([[Zeeland (provincie)|Zeeland]])]]<br />
[[Bestand:Ringriden Ljussens 2.jpg|thumb|Ringrijden met een sjees in [[Lioessens]]]]<br />
Een '''sjees''' is een lichte, door [[paard (dier)|paard]]en voortgetrokken [[kar]] voor het vervoer van personen. Het woord sjees is een Nederlandse verbastering van het [[Frans]]e woord ''chaise'' (stoel). Het bijzondere van een sjees ten opzichte van een gewone boerenkar is dat de personenbak van de sjees is opgehangen met lederen riemen. Een sjees kan al dan niet voorzien zijn van een neerklapbare overkapping.<br />
<br />
==Friese sjees==<br />
De Friese sjees werd vroeger in [[Friesland]] op zondag gebruikt om de [[herenboer]]en naar de kerk te brengen. Hij werd getrokken door een enkel- of dubbelspan [[Fries paard|Friese paarden]]. De bak van de Friese sjees, waarin één of twee personen kunnen plaatsnemen, is meestal rijkelijk versierd met [[houtsnijwerk]] en [[volksschilderkunst]] en is opgehangen tussen twee hoge [[wiel (voortbeweging)|wielen]]. De diameter van de wielen ligt tussen de 122 en 150 cm en elk wiel heeft veertien spaken. De bak is voorzien van een speciale koker voor de koetsierszweep en heeft geen kap.<br />
<br />
==Wedstrijden==<br />
Vroeger werd de Friese sjees onder meer gebruikt voor de lokale [[drafsport]]. Vandaag de dag wordt de sjees nog gebruikt om er folkloristische shows en wedstrijden mee te rijden. Er lopen dan uiteraard Friese paarden voor. Bij het optuigen van de paarden worden hoofdstellen met rijk versierde [[oogklep]]pen, bijpassende schoftstukken en [[Tuigage (rij- of trekdier)|borsttuigen]] gebruikt. De paarden moeten tijdens het lopen goed 'tuigen', dat wil zeggen: statig stappen en ruim draven met fier geheven hoofden en hoge knieactie.<br />
<br />
De berijders zijn verplicht Friese [[Klederdracht (Nederland)|klederdracht]] te dragen. Bij de mannen bestaat deze uit een wit hemd, een zwart jasje, een zwarte broek, hoge sokken en schoenen, en een zwarte hoed. De dames dragen lange jurken, witte [[Kant (textiel)|kanten]] mutsen, hesjes en schorten, welke bij de kleuren van de sjees passen.<br />
<br />
De sjees vindt in [[West-Friesland (regio)|West-Friesland]] en in [[Zeeland (provincie)|Zeeland]] overigens ook nog regelmatig gebruik tijdens het traditionele [[ringsteken|ringrijden]].<br />
<br />
==Afbeeldingen==<br />
<gallery><br />
Chaise de poste.jpg|Franse postsjees<br />
Chaise (PSF).jpg|Een Franse chaise<br />
Cabriolet2 (PSF).jpg|Variant: een cabriolet<br />
Hollandse sjees, ca. 1825 Een Hollandsche chais Une chaise roulante en usage en hollande et connu sous le nom de chais ou chees (titel op object), BI-B-FM-116-74.jpg|Hollandse sjees<br />
</gallery><br />
<br />
==Zie ook==<br />
* [[Kar]]<br />
* [[Koets]]<br />
* [[Mennen (paardensport)|Mennen]]<br />
* [[Riksja]]<br />
* [[Sulky (paardensport)|Sulky]]<br />
<br />
[[Categorie:Paard en wagen]]</div>Colani