https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=SibilleSibille - Bewerkingsoverzicht2026-04-22T10:02:30ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sibille&diff=151474&oldid=prevColani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"2024-11-21T02:15:11Z<p>Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Meister der tiburtinischen Sibylle 001.jpg|thumb|200px|Sibille van [[Tibur]] voorspelt voor [[Imperator Caesar Augustus|keizer Augustus]], 1480-1485]]<br />
[[Bestand:Sibyl of Delphi - Sistine Chapel - closeup.jpg|thumb|200px|[[Fresco (schilderterm)|Fresco]] van de [[Sibila Délfica|sibille van Delphi]] door [[Michelangelo Buonarroti|Michelangelo]], plafond [[Sixtijnse Kapel|Sixtijnse kapel]]]]<br />
[[Bestand:Erithraiesche Sibylle (Michelangelo).jpg|thumb|200px|De sibille van Erythrae door Michelangelo, Sixtijnse kapel]]<br />
[[Bestand:Sibylle 1.jpg|thumb|200px|Sibille op de rug van een [[Sfinx (mythologie)|sfinx]]]]'''Sibille''' (vaak gespeld als sibylle) ([[Grieks]] '''Σιβύλλα''', [[Latijn]] '''Sibylla''') was in de [[klassieke oudheid]] de benaming voor een aantal maagdelijke prinsessen die, geïnspireerd door een godheid (in de regel [[Apollo (god)|Apollo]]) en daardoor in extase, spontaan en ongevraagd de toekomst voorspelden in Griekse [[hexameter]]s.<br />
<br />
[[Homerus]] schijnt geen sibillen gekend te hebben. De naam komt voor het eerst voor bij de filosoof [[Heraclitus]] en wijst, net als de wijze van profeteren, op een oosterse origine. Van de [[6e eeuw v.Chr.|6e]] tot de [[4e eeuw v.Chr.]] kenden de Grieken slechts één sibille, die wel op verschillende plaatsen haar activiteiten ontplooide. Dit leidde gauw tot een vermenigvuldiging van het aantal sibillen, die ook individuele namen kregen, en de eigennaam werd een soortnaam.<br />
<br />
[[Marcus Terentius Varro Reatinus|Varro]] somt er (in zijn ''Antiquitates'') '''tien''' op:<br />
# de [[Perzische Rijk|Perzische]]<br />
# de [[Libië|Libysche]]<br />
# die van [[Sibila Délfica|Delphi]]<br />
# de Cimmerische<br />
# [[Sibille van Erythrae|die van Erythrae]] (Klein-Azië)<br />
# die van [[Samos (eiland)|Samos]]<br />
# [[Sibille van Cumae|die van Cumae]] (hiervan zijn de namen bekend van ''Amalthea'', ''Herophile'', ''Demophile'' en, bij [[Vergilius]], ''Deïphobe'')<br />
# die van de [[Dardanellen|Hellespont]]<br />
# de [[Frygië|Phrygische]]<br />
# die van [[Tibur]] (hiervan is de naam ''Albunea'' bekend)<br />
<br />
De [[Sibille van Erythrae]] zou aan [[Alexander III de Grote|Alexander de Grote]] zijn goddelijke afkomst geopenbaard hebben, die van Tibur aan [[Gaius Julius Caesar Octavianus|keizer Augustus]] de komst van [[Jezus (historisch-kritisch)|Jezus Christus]]. Door de literatuur werd de [[Sibille van Cumae]] het beroemdst: zij zou aan de Romeinse koning [[Lucius Tarquinius Superbus|Tarquinius Superbus]] de zogenaamde ''[[Sibillijnse boeken]]'' hebben verkocht, en in Vergilius' ''[[Aeneis]]'' begeleidde zij de held [[Aeneas]] op zijn tocht naar en door de onderwereld heen. Bij Cumae werd in 1925 een 130 m lange gang ontdekt, die leidt naar een grot die door sommige onderzoekers wordt geïdentificeerd als de grot van de Sibille.<br />
<br />
Afbeeldingen van sibillen zijn in de oudheid eerder schaars (vb. op munten), maar in de religieuze kunst van de [[middeleeuwen]] en de [[renaissance]] worden zij vaak voorgesteld als vóór-christelijke tegenhangsters van de [[Oud-Testament|oudtestamentische]] profeten. Wereldberoemd zijn de vijf sibillen die Michelangelo uitbeeldde op het plafond van de [[Sixtijnse Kapel]] in het [[Vaticaanstad|Vaticaan]].<br />
<br />
<gallery><br />
Conrad Witz L’Empereur Auguste et la sibylle de Tibur.jpg|Sibille van [[Tibur]] en keizer Augustus, 1435<br />
Ulm-Muenster-ChorgestuehlTiburtinische-061209.jpg|Sibille van [[Tibur]]<br />
Ulm Münster - Chorgestühl Sibylle 1.jpg|Sibille van [[Libië]]<br />
Ulm Münster - Chorgestühl Sibylle 5.jpg|[[Sibille van Cumae]]<br />
Ulm-Muenster-ChorgestuehlHellespontische-061209.jpg|Sibille van Hellespont<br />
Vitraux Cathédrale d'Auch 06.jpg|Een sibille<br />
Vitraux Cathédrale d'Auch 24.jpg|Een sibille<br />
Vitraux Cathédrale d'Auch 25.jpg|De profeet Daniël en de sibille Cimmeria<br />
Hubert van Eyck 009.jpg|Sibille van Erythrae door Hubert van Eyk, voor 1426<br />
Hubert van Eyck 028.jpg|Sibille van Cumae door Hubert van Eyk, voor 1426<br />
Andrea del Castagno 005.jpg|Sibille van Cumae, ca. 1450<br />
Jan Brueghel the Elder - Aeneas and the Sibyl in the Underworld.jpg|Aneas en de sibille van Cumae in de [[onderwereld (mythologie)|onderwereld]], [[Jan Brueghel de Oude]], ca. 1600<br />
SybilVoorschoten.jpg|Sibille door [[Hans van Bentem]] in [[Voorschoten]] bij [[Station De Vink]]<br />
</gallery><br />
<br />
{{Commonscat|Sibyls}}<br />
{{Bibliografische informatie}}<br />
<br />
[[Categorie:Aeneis]]<br />
[[Categorie:Griekse oudheid]]<br />
[[Categorie:Romeinse oudheid]]<br />
[[Categorie:Waarzeggerij]]</div>Colani