https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Schilderhuis 2026-04-25T07:12:56Z Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki MediaWiki 1.43.6 https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Schilderhuis&diff=151444&oldid=prev 2024-11-21T02:13:57Z

<p>Tekst vervangen - &quot;.JPG&quot; door &quot;.jpg&quot;</p> <p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Praag-wacht.jpg|miniatuur|[[Aflossing van de wacht]]]]<br /> Een &#039;&#039;&#039;schilderhuis&#039;&#039;&#039;, ook wel &#039;&#039;&#039;wachthuisje&#039;&#039;&#039;, is een klein huisje, groot genoeg om een man te kunnen bevatten dat dient tot de beschutting van een [[schildwacht]] bij hevige regen. Een schilderhuisje kan van planken zijn vervaardigd, maar ook gemetseld zijn in [[Donjon|torens]], [[Weermuur|muren]], [[brug (bouwwerk)|brug]]gen, of bijvoorbeeld in de uitspringende hoeken van een [[bastion]].&lt;ref&gt;{{aut|H.M.F. Landolt}}, &#039;&#039;H.M.F. Landolt Militair woordenboek (twee delen.)&#039;&#039;, uitgave: A.W. Sijthoff, Leiden 1861&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Geschiedenis==<br /> [[Etymologie]]: &#039;&#039;schilderen&#039;&#039; is het bedrijvend werkwoord van &#039;&#039;&quot;op schildwacht staan&quot;&#039;&#039; het woord is waarschijnlijk afgeleid van het [[Schild (militaire bescherming)|schild]] dat een wachter bij zich droeg tijdens het waarnemen. &quot;Ik heb geschilderd&quot; (&#039;&#039;Ik heb op wacht gestaan&#039;&#039;); &quot;Laat me daar niet staan schilderen&quot; (&#039;&#039;Laat me niet te lang op je wachten&#039;&#039;, Belgisch Limburg). Het huisje waarin de wachter kon schuilen werd om die reden schilderhuis genoemd.&lt;ref&gt;{{aut|Pieter Weiland}}, &#039;&#039;Nederduitsch letterkundig woordenboek, Volume 2&#039;&#039;, uitgave: Van Dieren, 1844&lt;/ref&gt; Doorgaans mocht een schildwacht alleen bij zeer ongunstig weer in het schilderhuis schuilen. Voor het brengen van eerbewijzen en bij het naderen van aflossing, [[patrouille]]s of verdachte personen moest hij het schilderhuis tijdig verlaten.&lt;ref&gt;{{aut|KMA Breda}},&#039;&#039;Handboek voor den soldaat&#039;&#039;, Uitgave: Koninklijke Militaire Academie, Breda 1937&lt;/ref&gt; Met name de houten schilderhuisjes zijn in de regel in opvallende kleuren geverfd. Oorspronkelijk werden ze geverfd in de wapenkleuren of landskleuren zoals zwart-wit voor [[Pruisen]], of rood-wit voor de [[Hanzestad|Hanzesteden]].&lt;ref&gt;{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Schilderhaus|oldid=95748991|datum=20130707}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Zie ook==<br /> * [[Lijst van vaktermen in de vestingbouwkunde]]<br /> <br /> {{Commonscat|Sentry boxes}}<br /> {{Appendix|2=<br /> {{References}}<br /> }}<br /> {{Navigatie vaktermen vestingbouwkunde}}<br /> <br /> [[Categorie:Krijgsmacht|Schild]]<br /> [[Categorie:Vestingbouw]]<br /> [[Categorie:Militaire sociologie]]</div>

Colani