https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Romani_ite_domumRomani ite domum - Bewerkingsoverzicht2026-04-25T07:11:00ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Romani_ite_domum&diff=116420&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-07-09T12:57:01Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Romani ite domum HER Museum 6 July 2018.jpg|miniatuur|''ROMANI ITE DOMVM'' geschreven op een deur in het ''Hull and East Riding Museum'' in [[Kingston upon Hull]], als verwijzing naar de scène.]]<br />
{{Externe media<br />
| video1 = {{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=0lczHvB3Y9s Monty Python's Life Of Brian - ''Romani ite domum'' Latin lesson]<br />
}}<br />
<br />
'''Romani ite domum''' (''Romeinen ga naar huis'') is de gecorrigeerde zin in het [[Latijn]] voor de [[graffiti]]: '''Romanes eunt domus''', deze [[Zin (taalkunde)|zin]] is bekend geworden door een scène uit de film: [[Monty Python]]'s [[Monty Python's Life of Brian|Life of Brian]], gespeeld door [[Graham Chapman]] en [[John Cleese]].<br />
<br />
== Monty Python's Life of Brian ==<br />
De [[scène]] betreft een interactie tussen een in [[Judea]] gestationeerde [[Romeinen (volk)|Romeinse]] [[Centurio (Romeins leger)|centurion]] (''[[John Cleese]]'') en de [[Joden|joodse]] Brian Cohen (''[[Graham Chapman]]''). Brian wordt betrapt, door de centurion, op het [[Vandalisme|bekladden]] van het [[paleis]], van de Romeinse [[Prefect (Rome)|prefect]] [[Pontius Pilatus]]. Hij heeft op de paleismuur de [[Fout#Taalkunde|foutieve]] Latijnse tekst: "''Romanes eunt domus''" geschreven, dat letterlijk betekent: "''Mensen genaamd 'Romanes' zij gaan naar het huis''". Brian vreest voor zijn leven, maar de centurion corrigeert, op hardhandige manier, de zin samen met Brian. Waarna Brian de opdracht krijgt om voor straf, de correcte zin, ''Romani ite domum'', 100 keer op de paleismuur te schrijven voor [[zonsopkomst]], op straffe van [[castratie]] met een [[Zwaard (wapen)|zwaard]].<ref>{{en}} [http://montypython.50webs.com/scripts/Life_of_Brian/9.htm Another Bleedin' Monty Python Website - Life of Brian Script - Scene 9: Brian Learns to Conjugate] ''montypython.50webs.com''; geraadpleegd: 24-02-2023</ref><br />
<br />
== De grammatica ==<br />
* Brian wil de Romeinen oproepen naar huis te gaan. Hij gebruikt ''Romanes'' om de romeinen aan te spreken, dit is de [[enkelvoud]]svorm van de vocatief plus de letter 's'. Dit is fout, Brian moet de [[Simplex (taalkunde)|simplex]]: ''rōmānus'', [[Declinatie (taalkunde)|verbuigen]] naar de meervoudsverbuiging van de [[nominatief]], dit is: ''rōmānī''.<ref name=poly>{{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=UfH6gjxTTgE YouTube - polýMATHY - Romanes Eunt Domus EXPLAINED | Monty Python's Life of Brian • Fun with Latin] ''youtube.com'' 30-04-2021; geraadpleegd: 24-02-2023</ref><br />
* Het Latijnse [[werkwoord]]: ''eō'', betekent: ''gaan'' in het [[Nederlands]]. Brian heeft in zijn zin de [[Vervoeging|werkwoordvervoeging]] ''eunt'' gebruikt, dit is de vervoeging in de 3e persoon meervoud, in de [[onvoltooid tegenwoordige tijd]] ([[Tegenwoordige tijd]]). Echter, Brian beschrijft niet dat de Romeinen naar huis gaan — waarvoor ''eunt'' overigens wel een geschikte vervoeging zou zijn. In tegendeel, hij beveelt hen naar huis te gaan. Hij dient dus de [[Gebiedende wijs|imperatief]] (''gebiedende wijs'') te gebruiken om zijn bevel correct over te brengen. In de [[Werkwoord_(Nederlands)#Vervoeging|werkwoordsvervoeging]], in het [[Engels]] en in het Nederlands, is de [[vervoeging]] van de gebiedende wijs altijd gelijk aan de 1e persoon enkelvoud, ook bekend als de: ''ik-vorm'' van de [[persoonsvorm]], in de [[onvoltooid tegenwoordige tijd]]. In het Latijn is dit complexer. In het Latijn dient men voor de imperatief, te kiezen tussen: enkelvoud of meervoud; voor elke grammaticale [[Persoon (taalkunde)|persoon]]. Dan moet worden gekozen uit de [[Actief/passief (taalkunde)|actieve]] of [[Actief/passief (taalkunde)|passieve]] vorm, in de [[Tegenwoordige tijd|tegenwoordige]] of de [[toekomende tijd]]. Brian had moeten kiezen voor: de gebiedende wijs, vervoegd in de 2e persoon meervoud, in de actieve tegenwoordige tijd; dit is: ''ite''.<ref name=poly/><br />
* Het [[zelfstandig naamwoord]] ''[[wikt:nl:domus|domus]]'', betekent ''huis'', het is de verbuiging in de [[nominatief]] en gelijk aan de [[Simplex (taalkunde)|simplex]]. Echter, Brian beveelt de Romeinen naar huis te gaan. Zijn bevel behelst beweging richting een bepaalde plek, door gebruikmaking van [[beeldspraak]], namelijk: ''naar huis''; in dit geval de stad [[Rome (stad)|Rome]]. In het Latijn dient men in zo'n geval de 4e [[naamval]], de [[accusatief]], te gebruiken, deze is gelijk aan het [[lijdend voorwerp]]; dit moet zijn: ''ad domum''. Echter, ''domus'' neemt standaard de [[locatief]] aan wanneer een beweging wordt beschreven en daarmee vervalt het [[voorzetsel]] ''ad''. De enkelvoudige accusatiefverbuiging: ''domum'' blijft dus behouden en wordt niet verbogen naar ''domī''; de enkelvoudige locatiefverbuiging. Brian dient dus de enkelvoudsvorm van de accusatief te gebruiken, zonder het voorzetsel, dit is: ''domum''.<ref>{{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=Mv8Ru8B7Buw YouTube - latintutorial - Rule 60: Nouns that Take the locative] ''youtube.com'' 24-09-2020; geraadpleegd: 13-05-2023</ref><ref name=poly/><br />
<br />
== Trivia ==<br />
* Cleese, als de centurion, draagt geen centurionhelm; hij draagt een helm die meer weg heeft van de helm van een Romeinse generaal.<ref name=imdb>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0079470/goofs/ IMDb - Life of Brian (1979) - Goofs] ''imdb.com''; geraadpleegd: 23-02-2023</ref><br />
* De letter '[[U (letter)|U]]' bestond nog niet ten tijde van het [[Romeinse Rijk]], voor de [[Geronde gesloten voorklinker|U]]-klank {{IPA|y, yː}} werd de 'V' gebruikt; tevens werden spaties alleen gebruikt tussen zinnen.<br />
* De centurion schreef in een modern handschrift maar had in [[capitalis cursiva]] moeten schrijven, het handschrift dat gangbaar was tussen de eerste eeuw voor de jaartelling en de derde eeuw na het begin van de jaartelling.<ref name=imdb/><br />
* Cleese heeft twee jaar lang gewerkt als leraar, waarbij hij onder andere Latijn doceerde. Zijn ervaring als docent was de inspiratie voor de scene.<ref>{{cite book |last1=Cleese |first1=John |author1-link=John Cleese |title=So Anyway |url=https://archive.org/details/soanyway0000clee_s5b6 |date=2014 |publisher=Random House Books |isbn=9781847946966 |chapter=5}}</ref><br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Monty Python's Life of Brian]]<br />
* [[Monty Python]]<br />
* [[Latijnse grammatica]]<br />
* [[Algemene Latijnse vervoegingen en verbuigingen]]<br />
* [[Lijst van Latijnse spreekwoorden en uitdrukkingen]]<br />
<br />
== Externe links ==<br />
* {{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=0lczHvB3Y9s YouTube - Animi - Monty Python's Life of Brian - 'Romans go home' Latin lesson] - De scene zelf<br />
* {{Link IMDb titel|id=0079470|label=Monty Python's Life of Brian}}<br />
* {{Link MovieMeter titel|id=1669|label=Monty Python's Life of Brian}}<br />
* {{Link Rotten Tomatoes|id=monty_pythons_life_of_brian|label=Monty Python's Life of Brian}}<br />
* {{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=UfH6gjxTTgE YouTube - polýMATHY - Romanes Eunt Domus EXPLAINED] - Uitleg over de zin ''Romanes eunt domus''.<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
<br />
[[Categorie:Monty Python]]<br />
[[Categorie:Latijnse uitdrukking]]</div>Colani