Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-03-08T09:21:27Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| naam = Roland<br /><small>Hruodland/Hruotland</small>
| leven = ca. [[736]]−[[778]]
| afbeelding = HB 2016-0607 photo03 Bremer Roland.jpg
| onderschrift = Standbeeld van Roland voor het raadhuis van [[Bremen (stad)|Bremen]]
| functie = [[Paladijn]]s ridder [[Frankische Rijk]] en graaf van [[Bretagne (regio)|Bretonse]] of Brittanische mark
| periode = [[8e eeuw]]
| voorganger =
| opvolger =
| regent = 
| medeheersers =
| geboortedatum =
| geboorteplaats =
| sterfdatum = [[15 augustus]] [[778]]
| sterfplaats =
| vader =
| moeder =
| dynastie = [[Franken (volk)|Franken]]
| broerzus =
| partner =
| kinderen =
| handtekening =
| website =
| bron = ''[[Chanson de Roland|Roelantslied]]'', ''[[Vita Karoli Magni]]'', ''[[Orlando Furioso]]''
| heraldiek = [[Bestand:Blason imaginaire Roland.svg|190px]]
| heraldiek-uitleg = Denkbeeldig wapen van Roland
| portaal = Middeleeuwen
}}
[[Bestand:Mort de Roland.jpg|thumb|320px|De dood van Roland (15e-eeuwse illustratie door [[Jean Fouquet]]).]]
'''Roland''' (* ca. [[736]]; † [[15 augustus]] [[778]]), ook bekend als '''Roeland''', '''Roelant''' of '''Orlando''' (in het [[Oudfrankisch]] '''Hruodland''' of '''Hruotland'''), was een van de eerste [[Paladijn]]se ridders aan het hof van keizer [[Karel de Grote (hoofdbetekenis)|Karel de Grote]] in de [[8e eeuw]]. In de latere [[Middeleeuwen]] werd hij een populaire held die in liederen en proza werd bezongen. Het bekendste van deze liederen is het 12e-eeuwse ''[[Chanson de Roland]]'' ([[Roelandslied (Middelnederlandse ridderroman)|Roelantslied]]).

De naam gaat terug op de [[Germaanse talen|Oudgermaanse]] benaming Hrôth Nanths, een typische tweeledige naam die zoveel betekent als '"degene die door het hele land beroemd is".

== De historische Roland ==
In het [[Frankische Rijk]] van Karel de Grote was Roland graaf van de [[Bretagne (regio)|Bretonse]] of Brittanische mark. Er is slechts één enkele historische verwijzing naar een Franse Roland, in een deel van de ''Vita Karoli Magni'', geschreven door de biograaf van de keizer, [[Einhard]]. De originele tekst in het [[Latijn]]<ref>[http://www.thelatinlibrary.com/ein.html#9 Einhard: Life of Charlemagne]</ref> verwijst naar "Hruodlandus Brittannici limitis praefectus". Hij sneuvelde bij de terugtocht uit [[Spanje]] na Karels veldtocht tegen de Waskonen ([[Basken]]). In een bergpas bij [[Roncesvalles (Navarra)|Roncevaux]] in de [[Pyreneeën]] werd de Frankische achterhoede, waar Hruotland bevelhebber van was, in de pan gehakt in de [[Slag van de Roncevaux-Pas]].

Hruotland zou volgens overlevering in [[Arrondissement Blaye|Blaye]] begraven zijn, maar het graf werd tijdens de [[Franse Revolutie]] verwoest. Zijn [[grafschrift]] bevindt zich in de Nationale Bibliotheek in [[Parijs (hoofdbetekenis)|Parijs]]. Zijn hoorn "Olifant" zou in [[Bordeaux (stad)|Bordeaux]] begraven zijn, zijn zwaard [[Durendal]] (of een kopie ervan) bevindt zich waarschijnlijk in [[Rocamadour]].

== De mythische Roland ==
Vanaf de 11e eeuw werd van Roland een populaire held gemaakt door de middeleeuwse [[Minstreel|minstrelen]] die zich daarbij losjes baseerden op historische bronnen. Hij werd het symbool van de "nobele Christen" die door [[Moslim]]s werd gedood.<ref>Destijds was het [[Iberisch Schiereiland]] deels in handen van moslims.</ref> Roland was evenwel verraden door zijn eigen stiefvader [[Ganelon]], die had samengezworen met de Saracenen en hen verteld had hoe zij de achterhoede van het terugkerende leger konden aanvallen bij Roncesvalles.

Over Rolands daden en dood in de Slag van de Roncevaux-Pas ontstond in de loop der tijd een aantal liederen en verhalen; uiteindelijk werden die in het Franse ''[[Chanson de Roland]]'' (Roelandslied) samengevoegd.

In het Roelandslied werd het groepje Basken vervangen door een leger van enkele honderdduizenden [[Saracenen]], voor die tijd een duizelingwekkend aantal. De anonieme auteur van het Roelandslied presenteerde Roland als Karels neef, en schilderde zijn held af als de typische ridder zonder vrees of blaam. Daarbij wordt in dit gedicht voor het eerst ''la douce France'' als vaderland voorgesteld.

Het Roelandslied was de belangrijkste bron voor latere Rolandverhalen. In de 12e eeuw maakte [[Konrad der Pfaffe]] een vertaling via het Latijn in het Duits. In [[1510]] schreef [[Ludovico Ariosto]] het gedicht ''[[Orlando Furioso]]''. [[Antonio Vivaldi]] en [[Georg Friedrich Händel]] baseerden er een [[opera (muziek)|opera]] op. Het lied was ook de inspiratiebron voor het boek ''[[Orlando: a biography]]'' (1928) van [[Virginia Woolf]].

In [[Frankrijk (hoofdbetekenis)|Frankrijk]] en [[Italië]] wordt zijn legende vaak via [[poppenkast|poppenspel]] verteld. In [[Italië]] en de Slavische landen wordt de ridder voornamelijk Orlando genoemd en zijn de verhalen rond zijn persoon wat meer geromantiseerd. Ook in [[België (hoofdbetekenis)|België]] wordt een versie van het verhaal verteld, zie [[Tchantchès (personage)]].

In de middeleeuwse steden van [[Duitsland (hoofdbetekenis)|Duitsland]] werd Roland een symbool van hun vrijheid en onafhankelijkheid van de adel. In veel steden werd een [[Roland (standbeeld)|standbeeld]] op het centrale plein geplaatst. Het [[Rolandstandbeeld (Bremen)|Rolandbeeld]] voor het [[Stadhuis van Bremen|stadhuis]] van [[Bremen (stad)|Bremen]] is (samen met het stadhuis) opgenomen in de [[Werelderfgoedlijst]] van [[UNESCO]],ook in de Kroatische stad [[Dubrovnik]] kan men een beeld van Roelant bezichtigen.

Onder de [[Basken|Baskische]] bergbewoners doet nog steeds de [[Sage (volksverhaal)|sage]] de ronde, dat in stormachtige nachten de echo van een [[hoorn (muziekinstrument)|hoorn]] kan worden gehoord - de hoorn ''Olifant'' - die Hruotland bij zijn sterven zou hebben geblazen om de Frankische voorhoede te waarschuwen.

In [[Catalonië]] werd Roland (of ''Rotllà'' zoals de Catalanen hem noemen) een mythische, sterke, reus. In zowel Noord- als Zuid-Catalonië zijn er veel plaatsnamen die iets te maken hebben met ''Rotllà''.

== Literatuur ==
* Steinsieck, Wolf: ''Das altfranzösische Rolandslied''. Stuttgart: Reclam, 1999. - {{ISBN|3-15002-746-2}}
* Wapnewski, Peter/Wesle, Carl: ''Das Rolandslied des Pfaffen Konrad.'' Tübingen: Niemeyer, o.J. - {{ISBN|3-48420-169-X}}
* Klein, Hans-Wilhelm: ''Die Chronik von Karl dem Großen und Roland''. W. Fink-Verlag, Band XIII (ca. 1985)
* Lejeune, Rita u.a.: ''Die Rolandsage''. Brüssel 1966
* Kremenjas-Danicic, Adriana (Ed.): ''Rolands europäische Wege''. Dubrovnik: Europski dom Dubrovnik, 2006 ({{ISBN|953-95338-0-5}})
*Browning, Robert: ''Childe Roland to the Dark Tower Came'' (gefictionaliseerd gedicht)
*King, Stephen: ''The Dark Tower'', deel I t/m VIII

== Externe links ==
* {{de}}[https://web.archive.org/web/20060115024044/http://www.janthor.de/ariost.html Jan Thor, Orlando Furioso] ''(Het Roelandslied en een kritisch onderzoek)''
* {{de}}[http://www.fh-augsburg.de/~harsch/germanica/Chronologie/12Jh/Konrad/kon_intr.html Konrad der Pfaffe, um 1170] (bibliotheca Augustana)
* {{fr}}[https://web.archive.org/web/20060825232033/http://www.chanson-de-geste.com/olifant.htm Foto van de hoorn Olifant van een olifantsslagtand die aan Hruotland wordt toegeschreven]

{{Appendix|2=
{{References}}
}}
{{Commonscat|Roland}}

[[Categorie:Ridder]]
[[Categorie:Frankische adel]]
[[Categorie:Chanson de geste]]
[[Categorie:Persoon in de 8e eeuw]]

Roland (ridder) - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd