Colani: 1 versie geïmporteerd

2025-11-14T06:58:46Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding = King_Richard_III.jpg
| naam = Richard III
| leven = [[1452]] - [[1485]]
| functie = [[Lijst van Britse koningen|Koning van Engeland]]
| periode = [[1483]] - [[1485]]
| voorganger = [[Eduard V van Engeland|Eduard V]]
| opvolger = [[Hendrik VII van Engeland|Hendrik VII]]
| vader = [[Richard van York]]
| moeder = [[Cecily Neville]]
| handtekening = Richard III signature 1.svg
| heraldiek = [[Bestand:Coat of Arms of Richard III of England (1483-1485).svg|150px]]
| heraldiek-uitleg = Wapen van Richard als koning van Engeland
}}

'''Richard III''' (ook ''Richard van Gloucester'') ([[Fotheringhay]], [[2 oktober]] [[1452]] – [[Market Bosworth]], [[22 augustus]] [[1485]]) was [[koninkrijk Engeland|koning van Engeland]] van 1483 tot 1485. Hij was de vierde en jongste zoon van [[Richard van York]] en [[Cecily Neville]]. Richard gaat de geschiedenis in als de wreedaard die de Engelse troon greep door het vermoorden van de twee jonge zonen van zijn overleden broer [[Eduard IV van Engeland|Eduard IV]].

== Jeugd ==
Richard werd geboren in 1452 in [[Fotheringhay]] in [[Northamptonshire]] en woonde gedurende zijn jeugd op [[Middleham Castle]] in [[North Yorkshire]], waar hij werd opgevoed door zijn neef [[Richard Neville]], de 16e graaf van Warwick. Richard Neville was ook wel bekend als de ''koningmaker'' vanwege zijn sterke betrokkenheid tijdens de [[Rozenoorlogen]].

Richards vader sneuvelde op 30 december 1460 tijdens de [[Slag bij Wakefield]] en zijn oudere broer [[Edmund van Rutland|Edmund]] werd een dag later, op 31 december 1460, gedood. Toen de Yorkers kort daarna een nederlaag leden, bracht hun moeder de jongste zonen, George en Richard, in veiligheid. Ze verbleven in maart 1461 in [[Utrecht (stad)|Utrecht]]. Door de erkenning van hun broer [[Eduard IV van Engeland|Eduard]], de latere koning Eduard IV, konden de jongens kort na hun aankomst in Utrecht de stad alweer verlaten. Richard werd ondergebracht bij Warwick.

Richard was betrokken bij de [[Rozenoorlogen]], de burgeroorlog tussen het [[Huis Lancaster]] en het [[Huis York]] om het Engelse koningschap. Beide dynastieën waren ontstaan uit het [[Huis Plantagenet]]. Richard behoorde tot het Huis York.

Onder zijn broer koning Eduard IV toonde hij zijn trouw en zijn militair inzicht. Eduard benoemde hem tot [[hertog van Gloucester]] en schonk hem grote gebieden in het noorden. Tot de dood van Eduard bleef hij daar heer en meester en bestreed de Schotten met succes. Hij stond bekend als rechtvaardig en een steunpilaar voor universiteiten en de Kerk.

== Prinsen Eduard en Richard ==
[[Bestand:The Princes in the Tower by John Everett Millais (1878).png|thumb|256px|De prinsen Eduard en Richard]]
Met de dood van [[Eduard IV van Engeland|Eduard IV]] in april 1483 waren zijn 12-jarige zoon [[Eduard V van Engeland|Eduard V]] en zijn 9-jarige zoon [[Richard Shrewsbury van York|Richard]] de verwachte troonopvolgers. Toen de jonge koning [[Eduard V van Engeland|Eduard V]] en zijn gevolg op de terugreis waren van Wales naar Londen, greep Richard in. Hij reisde het gezelschap tegemoet en nam Eduard mee naar de [[Tower of London (gebouw)|Tower of London]], die op dat moment als paleis dienst deed. Al spoedig volgde Eduards jongere broer hem naar de Tower.

Richards volgende stap was de aankondiging, dat hij zelf het koningschap op zich zou nemen. Hij liet het huwelijk van zijn overleden broer ongeldig verklaren op grond van het feit dat deze [[bigamie]] zou hebben gepleegd. Hiermee waren de jonge prinsen dus [[buitenechtelijk kind|bastaard]]s geworden en als zodanig niet beschikbaar voor opvolging. De jonge prinsen werden in de Tower vermoord onder onbekende omstandigheden. Richard is de grootste verdachte van hun vroegtijdige dood. Op 6 juli 1483 werd Richard gekroond in [[Westminster Abbey]] tot koning Richard III van Engeland.

==Zijn koningschap==
Richard was volgens de verhalen van zijn tegenstanders misvormd en gewetenloos, maar ook intelligent en moedig. Door de manier waarop hij de troon had veroverd, maakte hij zich zeer gehaat na zijn dood. Tijdens zijn leven was hij echter geliefd in grote delen van het land. Zijn bewind werd gekenmerkt door grote wreedheid tegenover de mensen die het gemunt hadden op zijn leven en zijn troon, maar meestal liet hij de doodvonnissen niet daadwerkelijk uitvoeren. Meerdere samenzweerders hebben gratie gekregen. De regering van Richard werd ook gekenmerkt door moderne opvattingen op het gebied van regering en bestuur. Hij nam beschermende maatregelen ten gunste van de Engelse handel, stelde een estafettepostdienst in tussen Londen en het noorden, begunstigde de [[boekdrukkunst]] en de verspreiding van boeken.

Richards troon was voortdurend in gevaar. [[Hendrik VII van Engeland|Hendrik Tudor]], graaf van Richmond, die al eerder geprobeerd had Richard ten val te brengen, landde in 1485 in Zuid-Wales aan het hoofd van een legermacht en verwierf snel aanhang. Richard trok tegen hem ten strijde, wat leidde tot de [[slag bij Bosworth]]. Richard sneuvelde tijdens het gevecht. Aangezien zijn enige zoon kort voor hem overleden was, had hij geen erfgenaam en bleef hij de laatste Engelse koning van het [[Huis York]]. Hendrik Tudor werd gekroond als [[Hendrik VII van Engeland|Hendrik VII]].

==Stoffelijk overschot==
[[Bestand:Picture of Richard III's new tomb (cropped).jpg|thumb|256px|[[Praalgraf]] van Richard III van Engeland]]
Na zijn overlijden op het slagveld werd hij naakt over een paard heen gegooid en teruggebracht naar [[Leicester (Engeland)|Leicester]]. Daar werd hij tentoongesteld om te laten zien dat hij echt dood was. Pas na enkele dagen durfde de [[Abt (abdij)|abt]] van het klooster even buiten de stad het lichaam op te eisen om te begraven.
Aanvankelijk was het in een anoniem graf, maar na enkele jaren gaf Hendrik Tudor toestemming en geld om een grafmonument te bouwen. Tijdens de gewelddadige opheffing van de kloosters door Hendrik VIII zou het graf zijn opengebroken en zijn resten in de rivier de [[Soar]] zijn gegooid.

Op 23 augustus 2012 ontstond er evenwel twijfel over de daadwerkelijke verdwijning van het stoffelijk overschot toen onderzoekers van de [[Universiteit van Leicester|Leicester University]] meldden, dat ze de verdwenen begraafplaats van Richard III hadden ontdekt. De vondst was vooral het resultaat van langdurig onderzoek van de ''[[Richard III Society]]'' onder leiding van de schrijfster Philippa Jayne Langley (1962).<ref>Sabeth Snijders, ''De vrouw die de resten van Richard III vond onder een parkeerplaats'', NRC 16 november 2022</ref><ref>De film ''The Lost King'' van Stephen Frears met Sally Hawkins, 2022, heeft de zoektocht van Philippa Langley als onderwerp; IMDb</ref>

Het graf lag onder de parkeerplaats van een gemeentelijke sociale dienst in het centrum van Leicester.<ref>The Telegraph: [https://web.archive.org/web/20120825005257/http://www.telegraph.co.uk/history/9494631/Is-Richard-III-buried-under-council-car-park.html Is Richard III 'buried under council car park'?]</ref> De aangetroffen persoon bleek door een slag van een zwaard op het hoofd om het leven te zijn gekomen. Aan de hand van DNA-onderzoek kon door vergelijking van DNA van de gevonden resten met [[mitochondriaal DNA]] van een verwant de identiteit worden geverifieerd en op 4 februari 2013 werd bekendgemaakt dat het inderdaad ging om het skelet van de vermoorde koning en werd gewag gemaakt van "een van de belangrijkste archeologische ontdekkingen aller tijden in Groot-Brittannië".<ref>VRT: [http://www.deredactie.be/permalink/1.1540912 Ontdekte skelet is van "wreedaardige" koning Richard III], 4 februari 2013</ref> Naast de parkeerplaats werd in 2014 het museum [[King Richard III Visitor Centre]] geopend.

Op 26 maart 2015 werden de resten van Richard herbegraven in de [[kathedraal van Leicester]].<ref>[http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/buitenland/2.35207?eid=1.2283841 Deredactie: Engelse koning Richard III krijgt laatste rustplaats]</ref> Koningin [[Elizabeth II van het Verenigd Koninkrijk|Elizabeth II]] werd daarbij vertegenwoordigd door haar neef [[Richard van Gloucester]], naamgenoot van de koning en voorzitter van het genootschap dat ijvert voor diens eerherstel. De Britse [[architect]] James McCosh ontwierp de [[Grafsteen|zerk]] voor het [[praalgraf]], vervaardigd uit [[kalksteen]] gedolven in ''Swaledale'', een dal in het [[Nationaal park Yorkshire Dales]].<ref>{{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=LSwWgbPObB0 Reel Truth History Documentaries - King Richard III The Burial of the King: Live Reburial - 29-08-2018] ''youtube.com''; geraadpleegd: 23-07-2021</ref><ref>{{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=AT19bmoTV2k University of Leicester - Choosing the Stone for Richard III's Tomb - 25-03-2015] ''youtube.com''; geraadpleegd: 23-07-2021</ref> Op de basis van het graf staat het [[motto]] van koning Richard III: ''Loyaulte me lie'', [[Frans]] voor: ''Loyaliteit bindt mij''.

==Nalatenschap==
Moderne historici menen dat de geschiedschrijving rond Richard geweld is aangedaan en dat de beeldvorming eenzijdig is. Dit komt vooral doordat zijn opvolger Hendrik VII een tegenstander van Richard was. Deze bezat nauwelijks rechten op de troon en was in feite alleen koning omdat hij Engeland veroverd had. Om zijn troonsbestijging beter te kunnen rechtvaardigen moest de dode koning zo zwart mogelijk worden afgebeeld. Hier hebben een aantal schrijvers zich behoorlijk voor ingezet. Allerlei misdaden, ook die waarbij aantoonbaar bewijs was dat hij er niets mee te maken had, werden Richard in de schoenen geschoven. Hoewel het na het uitsterven van het [[Huis Tudor]] weer mogelijk was de waarheid te onderzoeken, is Richard nooit meer van verdenking gezuiverd en bleef zijn beeld beschadigd.

== Toneelstuk ==
Het historiestuk ''The Tragedy of Richard the Third'' van [[William Shakespeare]] heeft betrekking op koning Richard III van Engeland.
Hier roept hij, voordat hij sterft, de legendarische noodkreet: "Mijn koninkrijk voor een paard!"

==Huwelijk en kinderen==
Met [[Anne Neville]]
* [[Eduard van Middleham]] (1473 - 1484), jong gestorven

== Kwartierstaat (voorouders) ==
{{Stamboom Richard III van Engeland}}

{{Appendix}}
{{Authority control}}
{{Navigatie koningen Groot-Brittannië}}
{{Commonscat|Richard III of England}}

[[Categorie:Koning van Engeland]]
[[Categorie:Huis York]]
[[Categorie:Persoon in de Rozenoorlogen]]
[[Categorie:Persoon in de 15e eeuw]]

Richard III van Engeland - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd