https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Reichsgau_NiederdonauReichsgau Niederdonau - Bewerkingsoverzicht2026-05-31T16:00:45ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Reichsgau_Niederdonau&diff=139551&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-10-11T07:03:43Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox historisch deelgebied<br />
| Naam in Landstaal = Reichsgau Niederdonau<br />
| Status = Rijksgouw van het [[Groot-Duitse Rijk]]<br />
| Jaar van ontstaan = 1 mei 1939<br />
| Jaar van afloop = 8 mei 1945<br />
| Vlag = [[Bestand:Flag of Germany (1935–1945).svg|125px]]<br />
| Vlagartikel = Vlag van Duitsland<br />
| Wapen = [[Bestand:Reichsadler der Deutsches Reich (1935–1945).svg|80px]]<br />
| Wapenartikel = Wapen van Duitsland<br />
| Kaart = OstmarkMapDEU.png<br />
| Kaartjaar = Ostmark 1941: Reichsgaue, Land- en Stadtkreise<br />
| Hoofdstad = [[Krems an der Donau|Krems]]<br />
| Oppervlakte = <br />
| Bevolking = 1939: 1.698.658 <br />
| Munteenheid = [[Reichsmark]]<br />
| Nationale feestdag = 1 mei 1933 ([[Dag van de Arbeid#Duitsland|Dag van de Arbeid]])<br />
| Volkslied = [[Das Lied der Deutschen]]<br />[[Horst Wessellied]]<br />(de facto)<br />
| Talen = [[Duits]] (ambtelijk)<br />
| Religie = Geen officiële staatsreligie<br />
| Type Deelgebied = [[Rijksgouw]]<br />
| Hoofd Deelgebied = [[Roman Jäger]]<br />(1938)<br />[[Hugo Jury]]<br />(1938–1945)<br />
| Vergadering = <br />
}}<br />
'''Reichsgau Niederdonau''' ([[Nederlands]]: ''Rijksgouw Lage Donau'') was een de [[rijksgouw]]en in het [[Nazi-Duitsland|Duitse Rijk tijdens het nationaalsocialisme]], en na de [[Anschluss|annexatie van Oostenrijk]] in 1938. Het rijksgouw bestond volgens het ''Ostmarkgesetz'' van 1939 tot 1945.<br />
<br />
De rijksgouw bestond uit de gebieden in [[Neder-Oostenrijk]], [[Burgenland]], zuidoostelijke delen van [[Bohemen]], zuidelijke delen van [[Moravië (regio)|Moravië]], en werd later uitgebreid met delen van [[Devín (Slowakije)|Devín]] en [[Petržalka]]. <br />
<br />
== Geschiedenis ==<br />
Na de annexatie van Oostenrijk in 1938, werd Oostenrijk op 1 mei 1939 in zeven rijksgouwen opgedeeld. Vanaf 1938 zat het in het [[Alsergrund|negende district]] van [[Wenen]] in het gebouw van de [[gymnasium]] Wasagasse. Die een bijzonder groot aantal joodse studenten eerder had bezocht. De ''Gauleitung'' (gouwleiding) had het hoofdkantoor in [[Krems an der Donau]]. De geplande uitbreiding van Krems strandde door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.<br />
<br />
Op 15 oktober 1938 werden 97 gemeenten van [[Neder-Oostenrijk]] afgescheiden en verenigd met Wenen, om de op een na grootste Duitse stad ''Groß-Wien'' ([[Groot-Wenen]]) te gaan vormen. Daarvoor werd de volgende gebieden: [[Eisenstadt]], [[Neusiedl am See (gemeente)|Neusiedl am See]], [[Mattersburg (gemeente)|Mattersburg]] en [[Oberpullendorf (gemeente)|Oberpullendorf]] en het ontbonden [[Burgenland]] aan het Neder-Oostenrijk toegevoegd. Op 9 januari 1939 werd Neder-Oostenrijk uitgebreid met zeven Zuid-Moravische districten, die voorheen tot de [[Eerste Tsjecho-Slowaakse Republiek|Tsjechoslowaakse Republiek]] behoorden, en [[Gmünd (Neder-Oostenrijk)]] en Theben ([[Devín (Slowakije)|Devín]] bij [[Bratislava|Presburg]]).<br />
<br />
Vanaf augustus 1937 was [[Roman Jäger]] de onofficiële gouwleider van de ''Gau Niederösterreich''. In 1938 werd de zogenaamde ''Gau Niederdonau'' en de op 1 mei 1939 gevormd ''Reichsgau Niederdonau'' gezamenlijk door Hugo Jury gedurende de gehele periode als gouwleider en in [[personele unie]] als ''[[Reichsstatthalter]]'' (vrije vertaling: Rijksstadhouder) vanaf 1940 en vanaf 1942 ook als ''Reichsverteidigungskommissar'' (Rijksverdedigingscommissaris) geleid. Zijn plaatsvervanger als gouwleider was [[Karl Gerland]], en als plaatsvervanger van de rijksstadhouder het hoofd van een deelstaatsdistrict [[Erich Gruber]].<br />
<br />
Vanaf april 1939 werden zes districtsraadsleden aangesteld als adviseurs van de gouwleider: Alois Forst (districtsleider van de [[Deutsche Arbeitsfront|DAF]]), Franz Rehling (districtsmanager NSV), Ludwig Uhl (districtsleider Lilienfeld), Ferdinand Ulz (districtsleider Wiener Neustadt) en Walter Wolf (districtsmanager landbouwbeleid).<br />
<br />
== Ambtsbekleders ==<br />
De volgende personen behoorden tot de gouwleiding<ref name="Findbuch.at">{{de}}[https://www.findbuch.at/files/content/adressbuecher/1942_dr_om_ksk/9__Niederdonau_NSDAP_und_staatliche_Verwaltung.pdf Findbuch.at: Die NSDAP.-Gauleitung Niederdonau. Geraadpleegd op 12 oktober 2021.]</ref>:<br />
{|<br />
| valign=top width=500 |<br />
* ''Gauleiter'': [[Roman Jäger]] (onofficieel vanaf augustus 1937<ref name="Zobodat.at">{{de}}[https://www.zobodat.at/pdf/Jb-Landeskde-Niederoesterreich_50-51_0181-0205.pdf Zobodat.at: ZUR NS-MACHTÜBERNAHME IN NIEDERÖSTERREICH. p.185. Geraadpleegd op 10 december 2021.]</ref>) (12 maart 1938 tot 23 mei 1938), [[Hugo Jury]]<br /> (vanaf 23 mei 1938<ref name="Google boeken: Nationalsozialismus in Niederösterreich: Opfer. Täter. Gegner">{{de}}[https://books.google.nl/books?id=2qY4EAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=nl#v=onepage&q&f=false Google boeken: Nationalsozialismus in Niederösterreich: Opfer. Täter. Gegner. p.84. Geraadpleegd op 10 december 2021.]</ref> tot 8 mei 1945)<br />
* ''Gauleiterstellvertreter'': [[Karl Gerland]]<br />
* ''Gaustabsamtsleiter'': Otto Ifland<br />
* ''Gauorganisationsleiter'': Karl Hofmann<br />
* ''Gauschatzmeister'': Karl Mackensen<br />
* ''Gauinspekteur'': Heinz Kubelke<br />
* ''Gaupropagandaamt'': Hans Goger<br />
* ''Gaupersonalamt'': Theodor Holezius<br />
* ''Gauschulungsamt'': Dr. [[Roman Jäger]]<br />
* ''Gaupresseamt'': Hans Schopper<br />
* ''Geschäftsführer der Parteiverbindungsstelle für Böhmen und Mähren beim Reichsprotektor'': Gauamtsleiter Gustav Adolf Schulte-Schomburg<br />
| valign=top width=500 |<br />
* ''Gaurichter'': Florian Musil<br />
* ''Gauwirtschaftsberater'': Doz. Dr. Robert Schmied<br />
* ''[[Deutsche Arbeitsfront|DAF]]-Gaubeauftragter'': Alois Forst<br />
* ''Hauptschriftleiter der Gautageszeitung'': Roderich Müller-Guttenbrunn<br />
* ''Gauamt für Volksgesundheit'': Dr. Richard Eisenmenger, i. V. Dr. Leopold Tangl<br />
* ''Gauamt für Erzieher'': Otto Winkler, i. V. Leopold Lindbichler<br />
* ''Gauamt für Technik'': i. V. Ing. Josef Sturm<br />
* ''Gauamt für Volkswohlfahrt'': Franz Rehling<br />
* ''Gauamt für Beamte'': Richard Jury, i. V. Edmund Beranek<br />
* ''Gauamt für Kommunalpolitik'': Dr. Sepp Mayer<br />
* ''Gauamt für Agrarpolitik'': Walter Wolf<br />
| valign=top width=500 |<br />
* ''Rechtsamt'': Dr. Leopold Gawanda, i. V. Dr. Paul Lux<br />
* ''Gauamt für Rassenpolitik'': i. V. Dr. Anton Fehringer<br />
* ''Gaugrenzlandamt'': Helmut Triska, i. V. Franz Burri<br />
* ''Amt für NSKOV.'': i. V. Viktor Neumüller<br />
* ''NS-Frauenschaft'': Anni Vietoris<br />
* ''Führer des HJ Gebiets Niederdonau'': Kurt Sommerfeld, Alfred Schopper, Josef Krackler-Semmler<br />
* ''Führerinnen des [[Bund Deutscher Mädel|BDM]]-Obergaues Niederdonau'': Hildegard Naber-Binder, Hilde Ernsthofer, Ruth Maier<br />
|}<br />
<br />
== Externe links ==<br />
* {{de}} [https://www.zukunft-braucht-erinnerung.de/uebersicht-der-nsdap-gaue-der-gauleiter-und-der-stellvertretenden-gauleiter-1933-1945/ Overzicht gouwleiders]<br />
* {{de}} [http://www.territorial.de/reich/nsdap/ndrdon.htm Verwaltungsgeschichte.de: Gau Niederdonau der NSDAP]<br />
* {{de}} [https://www.findbuch.at/files/content/adressbuecher/1942_dr_om_ksk/9__Niederdonau_NSDAP_und_staatliche_Verwaltung.pdf Findbuch.at: Die NSDAP.-Gauleitung Niederdonau]<br />
<br />
{{Appendix|1=alles|2= <br />
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Reichsgau Niederdonau|oldid=1021841950|datum=20211012}}<br />
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Reichsgau Niederdonau|oldid=216234042|datum=20211012}}<br />
----<br />
{{References}}<br />
}}<br />
[[Categorie:Terminologie van nazi-Duitsland]]<br />
[[Categorie:Geschiedenis van Neder-Oostenrijk]] <br />
[[Categorie:Rijksgouw|Neder-Oostenrijk]]</div>Colani