Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-05-25T07:22:06Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox luchthaven
| luchthaven = RAF Tempsford
| altnaam = [[Bestand:Ensign of the Royal Air Force.svg|90px]]
| plaatje = Control Tower Tempsford.jpg
| alt = Controletoren op Tempsford tijdens de Tweede Wereldoorlog
| plaatje2 =
| alt2 =
| IATA = geen
| ICAO = geen
| type = militair
| opgericht = 1941
| stad = [[Tempsford]], [[Bedfordshire]] {{EN}}
| eigenaar = Air Ministry UK; RAF
| hoogte =
| tijdzone =
| openingstijden =
| website =
| baan = O1-19 <ref name="tempsford" />
| lengte = 1472 m
| oppervlakte = beton
| baan2 = 07-25 | lengte2 = 1829 m | oppervlakte2 = beton
| baan3 = 13-31 | lengte3 = 1219 m | oppervlakte3 = beton
| lat_deg = 52
| lat_min = 09
| lat_sec = 31
| lat_dir = N
| lon_deg = 00
| lon_min = 15
| lon_sec = 49
| lon_dir = W
| land = Engeland
}}
[[Bestand:Squadron_badges_in_Tempsford_church.jpg|miniatuur|De insignes van het 138e en het 161e Squadron, in St.Peter's Church [[Tempsford]] ]]
[[Bestand:Plaque_in_Tempsford_church_web.jpg|miniatuur|Gedenkplaat in St.Peter's Church Tempsford]]
'''RAF Tempsford''' is een voormalige basis van de [[Royal Air Force]], gelegen op 3,7 km ten noordoosten van [[Sandy (Bedfordshire)|Sandy]], [[Bedfordshire]] in [[Engeland]] en 7,1 km ten zuiden van [[St. Neots]], [[Cambridgeshire]] in Engeland.<ref name="tempsford">{{en}}[https://web.archive.org/web/20051108085717/http://www.raf.mod.uk/bombercommand/s48.html Tempsford op RAF Bomber Command] (geraadpleegd op 26 september 2019)</ref>

==Special Duty Service==
Als onderdeel van de ''Royal Air Force Special Duty Service'' was het vliegveld een van de meest geheime vliegvelden van de [[Tweede Wereldoorlog]].<ref>{{Citeer boek|voornaam=Bernard|achternaam=O’Connor|titel=Churchill's Most Secret Airfield:
RAF Tempsford|uitgever=Amberley Publishing|plaats=Stroud|datum=2013|pagina's=256 pp|taal=en|isbn=9781445606903}}</ref> Het was de thuisbasis van het 138e (''Special Duty'') [[Squadron]] en het 161e (''Special Duty'') Squadron, die voorraden en agenten in bezet Europa dropten voor de [[Special Operations Executive]] (SOE). Het 138e (SD) Squadron nam het grootste deel van de bevoorradingen en van geparachuteerde agenten voor zijn rekening, terwijl het 161e (SD) Squadron de [[Westland Lysander|Lysander-vluchten]] verzorgde en de oppik-operaties uitvoerde in bezet Europa.<ref name="tempsford" />

RAF Tempsford ligt heel dicht bij ''Little Gransden Airfield'' en is duidelijk te zien vanuit vliegtuigen die opstijgen vanaf de westelijke startbaan 28. Andere actieve vliegvelden in de buurt zijn de voormalige RAF-bases in ''Gransden Lodge'' en ''Bourn''.<ref>Voor een tekening van de startbanen zie halverwege deze webpagina https://web.archive.org/web/20061231023035/http://www.wartimememories.co.uk/airfields/tempsford.html</ref>

==Operationele eenheden en vliegtuigen==
* 53 Squadron RAF-detachement (1946) - [[B-24 Liberator|B-24 Liberator VI en VIII]]
* 109 Squadron RAF (1942) - [[Vickers Wellington|Vickers Wellington I]]
* 138 Squadron RAF (1942-1944) - [[Handley Page Halifax|Handley Page Halifax II en V]]
* 149 Squadron RAF (1943-1944) - [[Short Stirling|Short Stirling III]]
* [[161 Squadron RAF]] (1942-1945) - [[Westland Lysander|Westland Lysander IIIA]] en andere typen
* 426 Squadron RCAF (1945) - [[B-24 Liberator|B-24 Liberator VIII]]
* [[617e Squadron RAF|Nr.617 Squadron RAF-detachement]] (1945) - [[Avro Lancaster|Avro Lancaster I & III]]

==Het huidige vliegveld Tempsford==
Rond 2002 was een deel van het voormalige vliegveld Tempsford een betonfabriek geworden en sommige van de belangrijkste gebouwen van het vliegveld waren tot commerciële werkplaatsen omgebouwd. Een nabijgelegen openbaar voetpad leidde naar het einde van een vrijwel intacte landingsbaan en daarvandaan naar ''Gibraltar Farm'', de laatste stop van de agenten voor hun uitzending.<ref name="web.archive.org">{{en}}https://web.archive.org/web/20171219150801/http://www.tempsford.20m.com/</ref><ref>{{Citeer tijdschrift|url= https://deschakel.museumserver.nl/pdfs/1988-12-SCHAKEL.pdf|titel=Tempsford Airfield|achternaam=Dijckmeester|voornaam=F.Th.|tijdschrift=De Schakel: kwartaaluitgave van de Stichting Genootschap Engelandvaarders|datum=december 1988|jaargang=10|nummer=4|bezochtdatum=21 januari 2020|pp=5-8|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211027121757/https://deschakel.museumserver.nl/pdfs/1988-12-SCHAKEL.pdf|archiefdatum=2021-10-27|dodeurl=nee}}</ref>

In deze schuur hangen verschillende plaquettes en gedenktekens voor de agenten, zowel mannen als vrouwen, die vanaf dit vliegveld naar bezet Europa zijn gevlogen en van wie velen later werden omgebracht, nadat zij waren gevangengenomen en gemarteld. Ook in de St.Peterschurch in het nabijgelegen dorp [[Tempsford]] is een gedenkteken te vinden.<ref name="web.archive.org"/> Buiten die kerk staat het [[:Bestand:Tempsford SOE memorial to the female agents and RAF Special Squadrons (geograph 3769098).jpg|Tempsford-monument]]<ref>Zie eventueel [[:en:Tempsford Memorial]].</ref> ter nagedachtenis aan de mannen en vrouwen die tijdens de Tweede Wereldoorlog als geheim agenten dienden in bezet Europa, alsmede aan de RAF-bemanning die hen heeft getransporteerd.<ref name="web.archive.org"/><ref>{{Citeer tijdschrift|url=https://deschakel.museumserver.nl/pdfs/1990-12-SCHAKEL.pdf|titel=Royal Air Force Special Duties Operations|achternaam=Grisnigt|voornaam=Bram|tijdschrift=De Schakel: kwartaaluitgave van de Stichting Genootschap Engelandvaarders|datum=december 1990|jaargang=12|nummer=4|bezochtdatum=21 januari 2020|pp=11-13|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211027121706/https://deschakel.museumserver.nl/pdfs/1990-12-SCHAKEL.pdf|archiefdatum=2021-10-27|dodeurl=nee}}</ref>

==Memorabele mensen<ref>{{en}}https://web.archive.org/web/20190924130953/http://www.tempsford.20m.com/agents.html</ref>==
* Andrée Borrel en Lise de Baissac (''Odile'') waren de eerste vrouwelijke SOE-agenten die in bezet Frankrijk werden geparachuteerd. Ze vlogen op 24 september 1942 vanaf RAF Tempsford.
* ''Flying Officer'' [https://web.archive.org/web/20161206011854/http://www.firebynight.co.uk/Cruwys%20-%20Mansbridge%20crew.html Gerald Cruwys (verboden terrein)] ontving de [[Oorlogskruis (Frankrijk)|Croix de guerre]] voor zijn werk bij het [[Résistance|Franse verzet]] toen hij op RAF Tempsford was.
* Groepskapitein Edward 'Mouse' Fielden, basiscommandant van RAF Tempsford (1942-1944) en een voormalige RAF-piloot.
* ''Air Chief Marshal'' ([[generaal]]) Sir Lewis Macdonald Hodges was commandant van het 161e Squadron van mei 1943 tot 1944.
* Groepskapitein Percy Charles Pickard kreeg in maart 1943 een tweede gesp aan zijn [[Orde van Voorname Dienst (Verenigd Koninkrijk)|DSO]] vanwege zijn uitstekende leiderschap tijdens zijn commando over het 161e Squadron.
* Groepskapitein Hugh Verity, auteur van ''We Landed by Moonlight''.
* [[Violette Szabo]] vloog voor haar beide missies vanaf RAF Tempsford.
* [[Yolande Beekman]]
* [[Yvonne Cormeau]]
* [[François Mitterrand]]
* [[Nancy Wake]]
* ''Wing Commander'' ([[luitenant-kolonel]]) Forest Yeo-Thomas, ook bekend als ‘het Witte Konijn’, werd op 27 februari 1943 in Frankrijk gedropt, nadat hij met ''Pilot Officer'' Foster vanaf RAF Tempsford daarheen was gevlogen.
* En veel van de ruim 50 Belgische en Nederlandse [[Special Operations Executive#Agenten van de SOE|SOE-agenten]] werden vanaf RAF Tempsford naar hun dropping zone gevlogen.
* Ook de Nederlandse geheim agenten [[Jan Bockma]], [[Pieter Jacob Kwint|Pieter Kwint]], [[Pleun Verhoef]] en [[Johannes Albertus Walter|Johannes Walter]] en de bemanningsleden F/L J.W. Menzies (Piloot), F/O K.R. Bunney (navigator), Sgt E.M. Elliot (boordschutter) en Sgt D.J. Withers (''radio-operator'') aan boord van de [[Lockheed Hudson]] FK790, die op 6 juli 1944 bij [[Kornwerderzand]] in het IJsselmeer neerstortte, waren vanaf Tempsford opgestegen.<ref name="web.archive.org"/><ref>Zie ook [[Bureau Bijzondere Opdrachten]].</ref>
* De missie van [[Krijn Buitendijk]] (1921-1998), [[Jacobus Martinus van der Meer|Jacky van der Meer]] (1922-1987) en marconist [[Gerrit Kroon]] (1909-1945) ving aan in een Halifax MkV MA-W LL388 van het 161 Special Duties Squadron, die vanaf Tempsford naar Brabant vloog en boven de [[Henriëttewaard]] werd neergeschoten (zie verder het lemma van een van deze agenten).
* Verschillende RAF bemanningsleden van het 138e (SD) Squadron liggen begraven op [[Erehof Holten]].

==Literatuur==
[[Bestand:Westland_Lysander-B-MA.jpg|miniatuur|Een [[Westland Lysander|Westland-Lysander]] van het type dat werd gebruikt om SOE-agenten in bezet Europa af te zetten en eruit op te halen.]]
* {{Citeer boek|achternaam=Clark|voornaam=Freddie|titel=Agents by Moonlight: The Secret History of RAF Tempsford during the Second World War|plaats=Stroud|uitgever=Tempus Publishing Ltd.|datum=1999|pagina's=360 pp|taal=en|isbn=9780752416915}}
* {{Citeer boek|achternaam=Clark|voornaam=Freddie|titel=Peter Five|plaats= Bromley|uitgever=Independent Books|datum=1993|pagina's=308 pp|taal=en|isbn=9781872836046}}
* {{Citeer boek|achternaam=Griffiths|voornaam=Frank|titel=Winged Hours|plaats=Londen|uitgever=William Kimber|datum=1981|pagina's=192 pp|taal=en|isbn=9780718301285}}
* {{Citeer boek|voornaam=Bernard|achternaam=O’Connor|titel=Tempsford Airfield: Now the story can be told...|datum=1998|taal=en|isbn=1902810031}}
* {{Citeer boek|voornaam=Bernard|achternaam=O’Connor|titel=Churchill's Most Secret Airfield: RAF Tempsford|uitgever=Amberley Publishing|plaats=Stroud|datum=2013|pagina's=256 pp|taal=en|isbn=9781445606903}}
* {{Citeer boek|achternaam=Verity|voornaam=Hugh|titel=We Landed By Moonlight (herziene editie)|plaats=Manchester|uitgever=Crecy Publishing|pagina's=256 pp|datum=2000|taal=en|isbn=9780947554750}}

==Externe links==
[[Bestand:Royal Air Force Bomber Command, 1942-1945. HU60540.jpg|miniatuur|Royal Air Force Bomber Command, 1942-1945]]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20051108085717/http://www.raf.mod.uk/bombercommand/s48.html MOD-site voor Tempsford] - Details over Tempsford in de Bomber Command sectie van de MOD-website.
* {{en}}[http://www.tempsford-squadrons.info/ RAF Tempsford Special Duties Squadrons]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20171219150801/http://www.tempsford.20m.com/ Tempsford Airfield] - Een niet-commerciële website over de geheime oorlogsactiviteiten van dit RAF-vliegveld in Bedfordshire, Engeland
* {{en}}[http://www.161squadron.org/ Laatste vlucht van Hudson FK790] - Ter nagedachtenis aan F/Lt JW Menzies [[Distinguished Flying Cross (Verenigd Koninkrijk)|DFC]], zijn bemanning en agenten.
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20061231023035/http://www.wartimememories.co.uk/airfields/tempsford.html Wartime Memories Project] - Herinneringen uit de oorlogsjaren.
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20061031153405/http://www.harringtonmuseum.org.uk/HistoryTempsford.htm Een geschiedenis van RAF Tempsford]
* {{en}}[http://www.roll-of-honour.com/Bedfordshire/TempsfordAircrewLost1942.html RAF Tempsford Erelijst]
* {{en}}[http://www.historyofwar.org/air/units/RAF/138_wwII.html Korte geschiedenis van het 138e Squadron]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20051108090725/http://www.raf.mod.uk/bombercommand/h138.html RAF-geschiedenis van het 138e Special Duties Squadron]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20051108090836/http://www.raf.mod.uk/bombercommand/h161.html RAF-geschiedenis van het 161e Special Duties Squadron]
* {{en}}[https://www.youtube.com/watch?v=S9ezQASfCRg Een wandeltocht over het vliegveld en Gibraltar Farm in 2002] (YouTube)
* {{en}}[https://www.youtube.com/watch?v=JiGCROGB-1c Een blik op de gedenktekens in Tempsford Church] (YouTube)

{{Appendix|2=
{{References}}
{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=RAF Tempsford|oldid=834963216|datum=20180406}}
{{Commonscat|RAF Tempsford}}
}}

[[Categorie:Wikipedia:Coördinaten op Wikidata]]
[[Categorie:Vliegbasis in het Verenigd Koninkrijk|Tempsford]]
[[Categorie:Militaire basis]]
[[Categorie:Tweede Wereldoorlog]]
[[Categorie:Central Bedfordshire]]

RAF Tempsford - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd