Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-11-01T09:45:15Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

De '''provoost''', via het Frans ''prévôt'', uit het Latijn ''propositus'' resp. ''praepositus'' = hogergeplaatste, was in de 16de eeuw een militaire ambtenaar met bevoegdheid van regimentspolitie, zowel bij land- als zeemacht.

Zijn taak was het om in zijn regiment het uitvoeren en inhouden van de veldverordening onder de landsknechten, alsook het voltrekken van disciplinaire strafmaatregelen. Tot tijdens de [[Dertigjarige Oorlog]] was de provoost verbonden aan een [[compagnie (bataljon)|compagnie]] of [[vaandrig]]. Later was de provoost ook wel de gezaghebber in een gevangenis, of de (onder)officier die op een [[kazerne]] of in een [[Garnizoensstad|garnizoensplaats]] belast was met de handhaving van orde en [[tucht]].

In sommige regio's was een provoost ook een gerechtelijk ambtenaar, vergelijkbaar met de [[schout]], de [[ambtman]] of de [[baljuw]].

Op oostindiëvaarders en bij de marine was de provoost ook politiecommissaris en [[officier van justitie]]. Het was de marine-onderofficier die verantwoordelijk was voor het gezag [[Dek|benedendeks]]. Op [[22 juli]] [[1895]] werd deze functie per [[Koninklijk Besluit]] opgeheven. De laatste sergeant-provoost ging in 1906 uit dienst.

De benaming werd ten slotte soms ook wel gebruikt voor de onderleermeester in een [[Schermen|scherm]]zaal, thans nog voortlevend als ''prévôt'' bij Nederlandse schermverenigingen.

== Zie ook ==
* [[Proost (ambt)]]

{{Appendix|1=alles|2=
*[http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M056451&lemmodern=provoost Provoost] in het ''[[Woordenboek der Nederlandsche Taal]]''.
*Maritieme encyclopedie, deel 6, pag.18
}}

[[Categorie:Historisch beroep]]
[[Categorie:Militair beroep]]

Provoost (persoon) - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd