Colani: Tekst vervangen - ".PNG" door ".png"

2024-11-17T06:10:08Z

Tekst vervangen - ".PNG" door ".png"

Nieuwe pagina

[[Bestand:Arms monastery of Kyrkham.png|thumb|Het wapenschild van het klooster van [[Kyrkham]] met een priorstaf.]]
[[Bestand:Wapen van een kanunnik met gepaalde priorstaf en vier historische prior- of cantorstaven.jpg|thumb|Het wapenschild van een kanunnik met achter zijn schild een "gepaalde" priorstaf. Daaronder vier priorstaven naar historisch voorbeeld.]]
Een '''priorstaf''' of '''cantorstaf''' (Duits: ''Priorstab''; Engels: ''Prior's staff''; Frans: ''bâton prieural'') is een teken van rang en ook een dirigeerstaf. De staf wordt in de [[heraldiek]] van de Rooms-Katholieke Kerk afgebeeld in het wapen van bepaalde priesters, men moet daarbij vooral denken aan [[seculiere kanunnik|kanunnik]]en die een bepaalde taak hebben, maar geen recht of [[privilege (recht)|privilege]] bezitten om andere insignia te gebruiken, en leken met lagere wijdingen.

==Gebruik van de priorstaf in de kerk==
De staf wordt in de liturgie gebruikt om aanwijzingen te geven en dient als dirigeer- of ceremoniemeestersstaf.In het verleden dirigeerde men koren en orkesten niet met een korte en lichte bâton maar met een zware, meer dan een meter lange, staf. In de loop der eeuwen werd de staf steeds rijker uitgevoerd en op de knop kunnen dan ook huisjes, appels, afbeeldingen van een kerk of lelies zijn aangebracht. Ook de staf kan worden versierd. Het materiaal van de staf mag [[ivoor]], [[hout]], [[zilver]] of edele metalen zijn, maar in geen geval mag de staf op een [[Kruis (christendom)|kruis]] of [[kromstaf]] gaan lijken, omdat die ornamenten alleen [[bisschop]]pen en [[Abt (abdij)|abten]] toekomen. 
Ook een gelijkenis met de [[patriarchale staf]] van de aartsbisschoppen in de geünieerde [[Armeens-Katholieke Kerk|Armeense Kerk]] moet worden vermeden. Deze staf draagt een globe en een kruis<ref>Bruno Bernard Heim</ref>.

==Gebruik van de staf in de heraldiek==
Priorstaven mogen in hun wapen worden geplaatst door [[Proost (ambt)|proosten]], [[domproost]]en, [[seculiere kanunnik|kanunnik]]en, precentors of voorzangers en hoofd-[[Cantor (religie)|cantores]] van koren. Ook administratoren van [[kathedraal|kathedralen]] en collegiale kerken mogen, volgens de traditie en op gezag van Bernard du Rosier en [[Bruno Bernard Heim]] die zich beroept op Du Rosiers "Liber Armorum" en concrete voorbeelden, een dergelijke staf achter hun wapenschild plaatsen. De hoofdregel in de kerkelijke heraldiek is dat wie een bepaalde staf of een hoofddeksel draagt dat object ook in zijn wapen mag opnemen. 
Wanneer de drager van een priorstaf als privilege (bij benoeming tot abt of als persoonlijk privilege) een kromstaf ontvangt, zal hij de priorstaf moeten weglaten uit zijn wapen. 
Het afbeelden van een priorstaf is in de 20e eeuw enigszins in onbruik geraakt maar komt nog wel voor. De staf heeft ook een plek gekregen in ten minste één kerkelijk wapenschild, het hiernaast afgebeelde wapen van het Noorse klooster van [[Kyrkham]]. Ook in het gemeentelijke wapen van de Franse plaats [[Vandœuvre-lès-Nancy]] komt een priorstaf voor. 
De priorstaf is geen vergeten object in de kerkelijke of burgerlijke heraldiek; in 1997 verleenden de Spaanse [[wapenkoning]]en de stad [[Riudecanyes]] een wapen dat gepaald is met een priorstaf.

==Literatuur==
* Heim, Bruno Bernard. ''Heraldry in the Catholic Church: Its Origins, Customs, and Laws'', New Jersey: Humanities Press Inc, 1978. ISBN 0391008730
* Rosergio, Bernardus de. (Latijnse vorm van "Bernard du Rosier") ''"Liber Armorum"''.

{{Appendix}}

[[Categorie:Heraldiek]]

Priorstaf - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".PNG" door ".png"