https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Paus_Innocentius_IVPaus Innocentius IV - Bewerkingsoverzicht2026-04-12T14:24:12ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Paus_Innocentius_IV&diff=167881&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2025-05-12T08:02:52Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox paus<br />
| afbeelding = Innocent IV - Council of Lyon - 002r detail.jpg<br />
| onderschrift = Innocentius IV op het Eerste Concilie van Lyon, zittende tussen twee bisschoppen (werk uit de 13e eeuw)<br />
| naam = Innocentius IV<br />
| echte naam = Sinibaldo dei Fieschi<br />
| geboren = ca. 1180/1190<br />
| overleden = [[7 december]] [[1254]]<br />
| paus = [[1243]]-[[1254]]<br />
| voorganger = [[Paus Celestinus IV|Celestinus IV]]<br />
| opvolger = [[Paus Alexander IV|Alexander IV]]<br />
| conclaaf = [[Pausverkiezing van 1243]]<br />
}}<br />
<br />
'''Innocentius IV''', geboren als ''Sinibaldo dei Fieschi'' ([[Genua (stad)|Genua]], ca. [[1195]] - [[Napels (stad)|Napels]], [[7 december]] [[1254]]) was hoofd van de [[Rooms-Katholieke Kerk|Romeins Katholieke kerk]], [[paus]] genoemd, van [[25 juni]] [[1243]] tot 7 december 1254.<br />
<br />
==Tot paus verkozen==<br />
Hij werd geboren te Genua als ''Sinibaldo dei Fieschi'', [[graaf (titel)|graaf]] van [[Lavagna]]. Hij werd professor in het [[canoniek recht]] te Bologna waar hij behalve kerkelijk recht ook [[Romeins recht]] had gestudeerd. Hij werd in 1226 rechter bij de [[Romeinse Curie]]. In 1227 werd hij binnen de bestuurlijke organisatie van de katholieke kerk tot [[kardinaal (geestelijke)|kardinaal]] gewijd. Hij was kardinaal-priester van de San Lorenzo in Lucina. Hij werd 25 juni 1243 unaniem tot paus Innocentius IV verkozen.<br />
<br />
==Strijd tegen de keizer==<br />
Hij werd gerekend tot de 'vredespartij', die tot vrede met de keizer van het [[Heilige Roomse Rijk]] wilde komen, maar 28 juni herhaalde hij de '[[Excommunicatie|banvloek]]', die over [[Frederik II van Hohenstaufen]] was uitgesproken door [[paus Gregorius IX]]. Ook Innocentius IV was niet op vrede uit, maar de 'absolute alleenheerschappij van de Kerk'.<br />
<br />
===Viterbo===<br />
Op 9 september was er een opstand in [[Viterbo (stad)|Viterbo]], aangewakkerd door kardinaal [[Raniero Capocci|Reinier van Viterbo]]. Het keizerlijke garnizoen onder [[Simon van Chieti]] trok zich terug in de [[donjon]] van de burcht San Lorenzo in Viterbo. De keizer belegerde de stad, maar begon daarna onderhandelingen. Hij zou Viterbo aan de paus overgeven als het garnizoen een vrije aftocht kreeg. Kardinaal Reinier van Viterbo schond die belofte en de stedelingen vergrepen zich aan het garnizoen. Viterbo werd een geldboete opgelegd, maar dezelfde kardinaal werd opgedragen die boete te innen en Viterbo weigerde te betalen. Het was voor Frederik duidelijk dat de paus niet te vertrouwen was.<br />
<br />
===Vlucht naar Lyon===<br />
Er bleef onderhandeld worden tussen het keizerlijke hof en de [[Romeinse curie|curie]] en toen de onderhandelingen slaagden werd op [[Witte Donderdag]], 31 maart 1244, de banvloek opgeheven. Frederik was volgens de paus weer 'een verheven zoon van de Kerk' en 'een gelovige vorst'. Een paar dagen later krabbelde de paus echter terug en eiste meer voorwaarden waar aan voldaan moest worden. De keizer was bereid ook die in te willigen en er werd een ontmoeting gepland in [[Narni]]. Maar die afspraak ging niet door want Innocentius vluchtte in het holst van de nacht en verkleed als soldaat vanuit [[Sutri]] naar [[Civitavecchia]], de havenstad van Rome. De vlucht was wekenlang in het diepste geheim voorbereid. Innocentius bereikte Genua op 7 juli. Hij leed aan [[dysenterie]] en moest drie maanden in het klooster van St. Andreas in Genua blijven. Daarna werd hij met een draagstoel naar [[Lyon]] gebracht, dat buiten Frederiks rijk lag. <br />
<br />
Op 13 april 1245, Witte Donderdag, breidde de paus de banvloek uit tot de zonen van keizer Frederik: [[Enzio]] en [[Manfred van Sicilië|Manfred]].<br />
<br />
===Moordaanslag en kruistocht===<br />
Op 28 juni werd het concilie van Lyon geopend, 5 juli werd de tweede 'plenaire zitting' geheel aan de beschuldiging tegen de keizer gewijd. <br />
Tijdens het [[Eerste concilie van Lyon]] (1245) [[excommunicatie|excommuniceerde]] hij, tijdens de slotzitting op 17 juli, de Duitse keizer [[Frederik II van Hohenstaufen|Frederik II]]. Er volgde een heftige [[polemiek]] tussen paus en keizer. Innocentius riep op tot een [[kruistocht]] tegen de keizer en zijn zonen en zond [[Bedelorde|bedelmonnik]]en en [[agitator]]en uit om de boodschap te verspreiden: 'Wee hem die het monster uit de [[Apocalyps]] nog dienstbaarheid verleent.' [[Franciscanen]] en [[dominicanen]] werden in Duitsland ingezet als [[Propaganda (communicatie)|propagandisten]] om haat te zaaien en geruchten over de keizer te verspreiden.<br />
<br />
=== Militaire expeditie: "Zevende Kruistocht" ===<br />
De kruistocht tegen de keizer kreeg prioriteit boven de kruistocht die door de [[Lodewijk IX van Frankrijk|Franse koning Lodewijk IX]] werd georganiseerd voor het [[Heilige Land]]. Er werden [[Aflaat|aflaten]] verkocht. Wie een preek tegen de keizer aanhoorde hoefde veertig tot vijftig dagen minder lang in het [[vagevuur]] door te brengen en wie deelnam aan deze kruistocht tegen de keizer kreeg dubbele 'kruistochtaflaten'.<br />
<br />
Paus Innocentius was persoonlijk betrokken bij het plan de keizer en zijn familieleden op [[Paaszondag]] te vermoorden. Dat is nooit betwist. Het brein achter de moordaanslag was zijn zwager, [[Bernardo Rossi]], die overgelopen was naar het pauselijke kamp. Tegelijk met de moord zou volgens het plan een opstand uitbreken, waarbij kardinaal Reinier van Viterbo met een 'pauselijk leger' Rijks-Italië (Noord-Italië) zou binnenvallen. Net op tijd werd de keizer ingelicht door zijn aanstaande schoonzoon, graaf [[Richard van Caserta]], die hem ook een lijst met tweehonderd samenzweerders toespeelde. Frederik nam verschrikkelijk wraak en smoorde de opstand in de kiem.<br />
<br />
Hij zette zich in voor de missie en probeerde diplomatieke relaties aan te gaan met de [[Mongolen (volk)|Mongolen]].<br />
<br />
===Tegenkoning===<br />
In Duitsland werd 'papenkoning' [[Hendrik Raspe]] tot 'tegen-koning' van Frederiks zoon, koning [[Koenraad IV]] gekozen. Hendrik Raspe wist in een veldslag bij Frankfurt Koenraad te verslaan: de paus had twee Zwabische legerofficieren van Koenraad omgekocht. Vier weken na het plotselinge overlijden van Hendrik Raspe op 16 februari 1247 werd de Hollandse graaf [[Willem II van Holland|Willem II]] met steun van Innocentius tot tegenkoning gekozen. Hij kreeg pas meer steun van de rijksvorsten in 1254, toen zowel keizer Frederik (1250) als Koenraad overleden waren.<br />
<br />
In februari 1249 werd de keizer verraden door zijn grootkanselier [[Petrus van Vinea]], die, volgens [[kroniekschrijver]] [[Salimbene]] geheime ontmoetingen had gehad met de paus, toen er onderhandeld werd in Lyon. In maart poogde de lijfarts van keizer Frederik én Petrus Vinea, de keizer te vergiftigen. De tweede moordaanslag mislukte en na marteling bekende de arts er toe aangezet te zijn door kardinaal [[Gregorius van Montelongo]]. Eind november 1250 werd de keizer tijdens een jacht ziek en kreeg last van dysenterie en maagkrampen en stierf 13 december in Castelfiorentino. De paus was van zijn grootste tegenstander verlost. Binnen twintig jaar was de hele Hohenstaufen dynastie verdwenen. Enzio zat z'n hele leven vast in Bologna. Manfred werd verslagen door [[Karel I van Napels]] en zijn drie zonen, verminkt, tientallen jaren vastgezet in Frederiks [[Castel del Monte (kasteel)|Castel del Monte]]. Koenraad IV stierf aan [[malaria]] en zijn zoon [[Konradijn]] werd gevangen genomen tijdens een veldslag, verkocht en op 16-jarige leeftijd in Napels door Karel I van Napels onthoofd. Het was nooit eerder voorgevallen dat een gevangengenomen koning een dergelijk lot werd toebedeeld.<br />
<br />
==Strijd tegen de [[katharen]]==<br />
Het laatste centrum van het [[katharisme]] in Zuid-Frankrijk, de [[Pyreneeën|Pyrenese]] vesting [[Kasteel van Montségur|Montségur]], viel 16 maart 1244. <br />
<br />
In Italië werden de katharen beschermd door de [[Ghibellijnen|ghibellijnse]] (keizergezinde) adel.<ref>Martin, S. (2008), ''De Katharen'', Nederlandstalige editie 2013, Librero, p.154,155</ref> De ghibellijnen verzwakten door het overlijden van keizer Frederik II in 1250. De katharen werden daardoor een kwetsbaar doelwit van de [[Inquisitie]]. <br />
<br />
Toen de inquisiteur Pietro da Verona in 1252 werd vermoord door kathaarse huurmoordenaars, maakte Innocentius IV handig gebruik van deze gebeurtenis: hij verklaarde Pietro heilig, als [[St. Petrus Martyr]] en hij gaf in [[1252]] met zijn [[bul (document)|bul]] ''[[Ad extirpanda]]'' toestemming om [[ketterij|ketters]] door middel van foltering tot een bekentenis te dwingen. <br />
<br />
Tussen alle werkzaamheden door schreef hij ook een commentaar op de ''Liber Extra'', de decretalenverzameling van [[Paus Gregorius IX|Gregorius IX]], en hij gaf drie nieuwe decretalenverzamelingen uit. <br />
<br />
Hij stierf te Napels in 1254.<br />
<br />
==Literatuur==<br />
*Dijkhuis, G (2015), ''Stupor Mundi, Kroniek van een eigenzinnige Keizer'', Aspekt, p.240-280<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
{{Navigatie pausen}}<br />
{{clr}}<br />
<br><br><br />
Bron digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]<br />
<br><br><br />
[[Bestand:Header-01.jpg|800px|alt=raamsdonkshistorie.nl|center|thumb|[https://raamsdonkshistorie.nl raamsdonkshistorie.nl]]]<br />
[[Categorie:Paus|Innocentius IV]][[Categorie:13e-eeuws bisschop]][[Categorie:Stichter van een religieuze orde of congregatie]]</div>Colani