Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox auteur | naam = Paul van Ostaijen | afbeelding = VanOstaijen3.jpg | volledige naam = Leopold Andreas van Ostaijen | geboren = 22 februari 1896 | geboorteplaats = Antwerpen | overleden = 18 maart 1928 | overlijdensplaats = Miavoye-Anthée | land = {{BE}} | jaren-actief = 1916-1928 | genre = dichtkunst | uitgeverij...'

2025-11-24T06:55:33Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox auteur | naam = Paul van Ostaijen | afbeelding = VanOstaijen3.jpg | volledige naam = Leopold Andreas van Ostaijen | geboren = 22 februari 1896 | geboorteplaats = Antwerpen | overleden = 18 maart 1928 | overlijdensplaats = Miavoye-Anthée | land = {{BE}} | jaren-actief = 1916-1928 | genre = dichtkunst | uitgeverij...'

Nieuwe pagina

{{Infobox auteur
| naam = Paul van Ostaijen
| afbeelding = VanOstaijen3.jpg
| volledige naam = Leopold Andreas van Ostaijen
| geboren = [[22 februari]] [[1896]]
| geboorteplaats = [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]]
| overleden = [[18 maart]] [[1928]]
| overlijdensplaats = [[Anthée|Miavoye-Anthée]]
| land = {{BE}}
| jaren-actief = [[1916]]-[[1928]]
| genre = [[dichtkunst]]
| uitgeverij =
| onderscheiding =
| website =
| dbnl = osta002
}}

'''Leopold Andreas (Paul) van Ostaijen''' ([[Antwerpen (stad)|Antwerpen]], [[22 februari]] [[1896]] – [[Anthée|Miavoye-Anthée]], [[18 maart]] [[1928]]) was een [[modernisme|modernistisch]] [[Vlaanderen|Vlaams]] [[dichter]] en prozaschrijver. Bij het grote publiek is hij vooral bekend om gedichten als ''Huldegedicht aan Singer'', ''Rijke Armoede van de Trekharmonica'', ''Alpejagerslied'', ''[[Bezette stad (dichtbundel)|Boem Paukeslag]]'', ''[[Avondgeluiden]]'', ''[[Melopee]]'' en ''Marc groet 's morgens de dingen''. Op het einde van de [[Eerste Wereldoorlog]] is hij naar Duitsland gevlucht.

== Biografie ==
=== Jeugdjaren ===
Paul van Ostaijen was het zevende en jongste kind van een Nederlandse vader, afkomstig uit [[Steenbergen (stad)|Steenbergen]], <ref>[https://www.dbnl.org/tekst/borg006paul01_01/borg006paul01_01.pdf G. Borgers, ''Paul van Ostaijen: een documentatie'', p. 13]</ref> en een Belgische moeder, afkomstig uit [[Rekem]] (Limburg). Bij zijn geboorte kreeg hij de Nederlandse nationaliteit. Op zijn tweeëntwintigste verkreeg hij ook de Belgische nationaliteit.
Op de middelbare school in Antwerpen stond Van Ostaijen bekend als een [[enfant terrible (uitdrukking)|enfant terrible]]. Na van het Antwerpse [[Onze-Lieve-Vrouwecollege (Antwerpen)|Onze-Lieve-Vrouwecollege]] te zijn gestuurd wegens het bezitten en verspreiden van 'verboden literatuur' <ref>Het ging om boeken van [[Émile Zola]], [[Honoré de Balzac]], [[Henrik Ibsen]], [[Frederik van Eeden (schrijver)|van Eeden]], [[Leo Tolstoj]] en [[Camille Huysmans]]</ref> ging hij naar het Koninklijk Atheneum. Daar sloot hij zich aan bij de Vlaamsche Bond, een groepering van [[Vlaamse Beweging|Vlaamsgezinde]] atheneumleerlingen. In juli 1913 werd hij ook daar van school gestuurd waarna hij een paar maanden later aan de slag ging als klerk op het [[Stadhuis (Antwerpen)|stadhuis van Antwerpen]].

De familie Van Ostaijen vestigde zich in maart 1913 in een landhuis aan de Vaartweg 43 (thans Lintsesteenweg 95, ''"Villa Jeanne"'') in het toen nog landelijke [[Hove (Antwerpen)|Hove]]. Vader Van Ostaijen had zijn loodgietersbedrijf verkocht en rentenierde er. Paul van Ostaijen raakte in deze periode bevriend met [[Paul Joostens]], [[Floris Jespers|Floris]] en [[Oscar Jespers]] en met de componist [[Jef Van Hoof (componist)|Jef Van Hoof]], die toen in het naburige [[Edegem]] woonde. Vanaf 1916 vormden zij samen het artistieke genootschap 'Bond Zonder Verzegeld Papier' met hun eigen uitgeverij 'Het Sienjaal'. In het landhuis schreef Van Ostaijen zijn eerste gedichten, die later werden opgenomen in zijn eerste dichtbundel zoals ''Avondlast'', ''Ik heb mijn venster'' en ''Stemming''. Waarschijnlijk schreef hij in Hove ook het overbekende kinderversje ''Marc groet ’s morgens de dingen'', geïnspireerd door het toen tweejarige zoontje van [[Floris Jespers]]. Deze laatste maakte meerdere portretten van hem, waarvan er één pas in 2017 werd ontdekt. <ref>{{citeer web|url=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2017/09/22/test/|titel=Nieuw portret van Paul van Ostaijen opgedoken|bezochtdatum=31 maart 2023|voornaam=Lucas|achternaam=Vanclooster|datum=22 september 2017|uitgever=VRT Nieuws}}</ref>

[[Bestand:Music-Hall, Paul van Ostaijen, 1916, in the collection of Letterenhuis, Antwerp, 2011.jpg|thumb|180px|left|''[[Music-Hall]]'' verscheen in 1916.]]
Op 4 augustus 1914 begon de [[Eerste Wereldoorlog]] en op 4 oktober behoorden Paul van Ostaijen en zijn oudere broer Constant tot de laatste groep burgers die van Hove naar Antwerpen vluchtten. Na nog een kort verblijf bij een oom in Steenbergen keerde het gezin Van Ostaijen eind oktober 1914 terug naar Antwerpen. <ref>[https://www.dbnl.org/tekst/borg006paul01_01/borg006paul01_01.pdf G. Borgers, a.w., p. 83]</ref> Van dan af begon Van Ostaijen het Antwerpse nachtleven te verkennen waar hij een bekendheid werd onder kunstenaars, intellectuelen en [[bohémien]]s. [[Maurice Gilliams]] beschreef hem als 'de [[dandy]], de lord in het machtig grauwe Antwerpen'. Volgens zijn vriend [[Gaston Burssens]] kleedde Van Ostaijen zich na het zien van een Engelse film zodanig, dat hij enige tijd ook wel 'Meneer 1830' werd genoemd. <ref>[https://www.dbnl.org/tekst/borg006paul01_01/borg006paul01_01.pdf G. Borgers, a.w., pp. 93-94]</ref> De vriendenkring was goed op de hoogte van de [[Avant-garde]]-beweging, van Ostaijen correspondeerde met de [[Futurisme|futurist]] [[Filippo Marinetti]] en de Duitse [[Expressionisme|expressionist]] [[Herwarth Walden]].

Van Ostaijen was een links-progressieve [[Vlaamse Beweging|flamingant]] die tijdens de Eerste Wereldoorlog anoniem schreef voor de [[activisme (Vlaanderen)|activistische]] ''Antwerpsche Courant''. <ref>[https://www.uantwerpen.be/nl/onderzoeksgroep/isln/nieuws/onderzoek-ostaijen/ Tientallen nieuwe teksten van Paul van Ostaijen ontdekt]</ref> Hij werd daarvoor op 17 november 1920 veroordeeld tot een gevangenisstraf van acht maanden en een geldboete van vijfhonderd frank. In januari 1918 was hij ook al veroordeeld tot drie maanden gevangenisstraf en een geldboete wegens smaad aan [[Désiré-Joseph Mercier|kardinaal Mercier]]. Tijdens een betoging had Van Ostaijen samen met vijf anderen de [[franskiljons]]e kardinaal Mercier uitgefloten toen die in Antwerpen deelnam aan een grote [[processie]]. Door toedoen van het Duitse bestuur hoefde hij toen niet de cel in. <ref>{{Citeer nieuws|voornaam=Jan|achternaam=Van Hove |titel=n Antwerpen loop ik op wolkjes'|publisher=De Standaard/Cultuur|pagina's=4|datum=18 juli 2015|bezochtdatum=17 november 2017|taal=nl|url=}}</ref>

=== Berlijnse ballingschap ===
[[Bestand:Fritz Stuckenberg Das Liebespaar.jpg|thumb|Fritz Stuckenberg: ''Das Liebespaar'' (Paul en Emmeke van Ostaijen, 1919)]]
Om vervolging te voorkomen vluchtte Van Ostaijen vlak voor het einde van de Eerste Wereldoorlog samen met zijn vriendin Emma Clément naar [[Berlijn]]. Zwaar ontgoocheld door het mislukken van de communistische [[Spartacusopstand]] en gefrustreerd door de armoedige, grimmige levensomstandigheden verzeilde hij er in een diepe geestelijke crisis. Hij raakte steeds meer verscheurd tussen 'innerlikheid' en 'uiterlikheid' (in zijn spelling), tussen zijn donkere gedachten en sombere mensbeeld enerzijds en de empirische (zintuiglijke) werkelijkheid anderzijds. <ref>Samenvatting van het boek ''Dichter in Berlijn''. De ballingschap van Paul van Ostaijen (1918-1921) van Marc Reynebeau. [https://web.archive.org/web/20141107154503/http://www.zaan.be/lib/teksten/ostaijen.html]</ref> In zijn dichtbundel ''[[De feesten van angst en pijn]]'', geschreven van 1918 tot 1921, trachtte hij deze innerlijke tweestrijd te verzoenen door te streven naar een 'unio mystica', een [[metafysica|metafysische]] extase. <ref>[https://www.dbnl.org/tekst/_gid001196401_01/_gid001196401_01_0090.php De Gids. Jaargang 127, Stichting De Gids, Amsterdam, 1964]</ref>

In Berlijn kwam hij in contact met literatoren ([[Walter Mehring]], [[Herwarth Walden]]) en kunstenaars uit de kringen van [[Die Aktion]] en [[Der Sturm]] die het [[kubisme]], [[dadaïsme]] of [[expressionisme]] aanhingen. Zo raakte hij bevriend met [[Fritz Stuckenberg]], [[Heinrich Campendonk]] en [[Georg Muche]]. Onder invloed van de filosoof [[Salomo Friedländer]] (pseudoniem Mynona) begon hij ook [[proza]] te schrijven en raakte hij in de ban van het genre van de [[groteske]]. Tijdens zijn Berlijnse ballingschap schreef hij onder andere het bekende ''Huldegedicht aan Singer'' en een ''In Memoriam'' voor de overleden Vlaamse martelaar [[Herman Van den Reeck]].

Zijn filmscenario ''[[De bankroet jazz]]'' is "waarschijnlijk het eerste filmscenario dat in de Nederlandse taal is overgeleverd en tegelijkertijd het eerste volwaardig dadaïstische filmscenario ter wereld." <ref>Achterflap van ''De bankroet jazz''. Uitgeverij IJzer, Utrecht, 2009.</ref> Het is rond 1921 geschreven maar werd pas in 1996 voor het eerst uitgegeven. In 2008 werd het door regisseur [[Leo van Maaren]] bewerkt tot een korte speelfilm.

=== Tuberculose ===
Na zijn terugkeer uit [[ballingschap]] naar België in mei [[1921]] kreeg Van Ostaijen 'bestuurlijke amnestie' waardoor zijn gevangenisstraf werd opgeheven. Na het vervullen van zijn dienstplicht in het Duitse [[Krefeld]] in [[1922]] werkte hij even in een drukkerij en publiceerde hij in enkele tijdschriften. In 1925 opende hij aan de Naamsestraat 70 in Brussel kunstgalerie 'À la vierge poupine' die al na een jaar werd opgedoekt. Zijn laatste levensjaren leed hij aan [[tuberculose]]. Tijdens zijn verblijf in het [[sanatorium|privésanatorium]] Le Vallon in het dorpje [[Anthée|Miavoye-Anthée]] nabij [[Dinant]] werkte hij samen met [[Edgar du Perron]] en Gaston Burssens nog aan het tijdschrift ''Avontuur''. Van Ostaijen overleed vereenzaamd op [[18 maart]] [[1928]], amper 32 jaar oud, aan de gevolgen van zijn ziekte. Hij werd aanvankelijk in Miavoye-Anthée begraven, maar werd na aandringen van Burssens herbegraven op het Antwerpse [[Schoonselhof]]. Op [[8 november]] [[1952]] kreeg hij er zijn definitieve rustplaats op het erepark.

In zijn laatste levensjaren propageerde Van Ostaijen de 'zuivere lyriek': pure klankpoëzie zonder bijbedoelingen. <ref>{{Citeer web |url=http://taalislol.classy.be/paul_van_ostaijen.htm |titel=Paul van Ostaijen, Zeer kleine speeldoos |bezochtdatum=2014-11-10 |archiefdatum=2014-12-24 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20141224075514/http://taalislol.classy.be/paul_van_ostaijen.htm |dodeurl=ja }}</ref> Het gedicht moest 'geontindividualiseerd' zijn, autonoom, los van de werkelijkheid en de gevoelens van de dichter. <ref>Schutte, Xandra, Paul van Ostaijen, De Groene Amsterdammer, 14 februari 1996.[http://www.groene.nl/artikel/paul-van-ostaijen]</ref> Zijn laatste gedichten werden [[postuum]] uitgegeven onder de titel ''Nagelaten gedichten''.

== Werk ==
[[Bestand:Boempaukeslag.jpg|thumb|''Boem paukeslag'' verscheen in de dichtbundel ''Bezette stad'' en is een van de bekendste gedichten van Van Ostaijen.]]
[[Bestand:Archive-ugent-be-7B222144-0A86-11E3-81F7-7CEB97481370 DS-0.jpg|miniatuur|Poster met het gedicht "Gedichtje van Sint Niklaas". Geschreven door Paul van Ostaijen. <ref>{{Citeer web|url=https://lib.ugent.be/viewer/archive.ugent.be:7B222144-0A86-11E3-81F7-7CEB97481370#?c=&m=&s=&cv=&xywh=-4883,-329,14005,6571|titel=Gedichtje van Sint Niklaas ... / paul van ostaijen|bezochtdatum=2020-08-31|werk=lib.ugent.be}}</ref> ]]

=== Dichtbundels ===
* ''[[Music-Hall]]. Verzen'' (1916) met tekeningen van [[Jos Leonard]]. [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&identifier=MMUBL07:000001494 (Digitale versie)]
* ''Het Sienjaal'' (1918) ([[humanitair expressionisme]]) met een [[linoleumsnede]] van Floris Jespers op de omslag [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&identifier=MMUBL07:000001452 (Digitale versie)]
* ''[[Bezette Stad (dichtbundel)|Bezette Stad]]'' (1921) (typografisch expressionisme) met o.a. het populaire gedicht 'Boem Paukeslag'
* ''[[De feesten van angst en pijn]]'' (geschreven 1921, postuum gepubliceerd; eerste zelfstandige publicatie 2006) (kalligrafisch expressionisme)
* ''Het eerste boek van Schmoll'' (1928) ('poésie pure') (nooit uitgegeven)
* ''Nagelaten gedichten'' (1928) (organisch expressionisme) met o.a. [[Melopee]]

=== Andere publicaties ===
* ''[[De bankroet jazz]]'' (geschreven rond 1921, postuum 2009 gepubliceerd, filmscenario)
* ''De trust der vaderlandsliefde'' (1925, grotesken)
* ''Gebruiksaanwijzing der lyriek'' (poëticale lezing, 1926)
* ''Het bordeel van Ika Loch'' (1926, grotesken) geïllustreerd met een [[frontispice (boek)|frontispice]] van [[René Magritte]].
* ''Vogelvrij. Grotesken'' (1928)
* ''Gedichten'' (1928) [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&identifier=MMKB21:035691000 (Digitale versie)]
* ''Krities proza I'' (1929-1931) [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&identifier=MMKB21:046421000 (Digitale versie)]
* ''De bende van de stronk. Een romanties verhaal van roof en liefde''. Met een frontispies door Floris Jespers'' (1932, grotesken). Wilrijk/Scheveningen: Uitg. Avontuur [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&identifier=MMKB05:000031891 (Digitale versie)]
* ''Diergaarde : voor kinderen van nu'' (1932)
* ''Brieven uit Miavoye'' (1932) [https://www.dbnl.org/tekst/osta002brie01_01/ (Digitale versie)]
* ''Self-defense'' (1933)
* ''Gedichtje van Sint Niklaas'' (gedicht)
* ''Verzameld werk'' (1952- 1956)
** I: ''Poëzie''
** II: ''Poëzie''
** III: ''Proza''
** IV: ''Proza''

=== Citaten ===
:«Poëzie = woordkunst. Poëzie is niet: gedachte, geest, fraaie zinnen, is noch doctoraal, noch dada. Zij is eenvoudig een in het metafysiese geankerd spel met woorden.» <ref>''Verzameld werk,'' deel IV, p. 338</ref>
:«Dichtkunst mededeling van gedachten! Waarom niet: dichtkunst een berijmde moraalkodeks! Een timmerman moet een goede tafel maken. Niet een zedelike tafel, niet een … ethiese tafel. Zo de dichter.» <ref>''Verzameld werk,'' deel IV, p. 127</ref>
:«Ik ben twee-en-dertig haast en ben nog niet getrouwd. Zal ik dan op alle punten een toonbeeld moeten zijn van de integriteit eens kunstenaars? Zal ik dan in alle vakken van de kunst de eerste prijs halen?» <ref>Brief aan E. du Perron, 13 november 1927, gepubliceerd in ''Brieven uit Miavoye'', p. 29</ref>
:«Bezette Stad was een vergif, als tegengif gebruikt. Het [[nihilisme (filosofie)|nihilisme]] van Bezette Stad kureerde mij van een oneerlijkheid, die ik eerlijkheid waande, en van buitenlyriese hoge-borst-zetterij. Daarna werd ik een doodgewoon dichter, dit is iemand die gedichtjes maakt voor zijn plezier, zoals een duivenmelker duiven houdt. Ik maak geen aanspraak op de medalje van burgerdeugd.» <ref>''Verzameld werk'', deel IV, p. 330</ref>
:«Ik voel thans voor novellen waar je zo heerlijk in kunt zwansen. De mensen zijn niet waard gekritiseerd te worden. Enkel stof voor burleske novellen.» <ref>Brief aan Geo van Tichelen, april 1919, opgenomen in ''Paul van Ostaijen. Een documentatie'', p. 221</ref>

=== Beeldende kunst ===
Paul van Ostaijen was niet enkel kunstcriticus en kunsthandelaar; hij maakte zelf ook een beperkt aantal beeldende werken, waarvan de meeste bestemd waren voor de tentoonstelling van het Tweede Kongres voor Moderne Kunst in 1922. Voor deze tentoonstelling zond Van Ostaijen vier ‘sculpto-schilderijen’, vijf tekeningen en drie [[aquarel]]len in. De twaalf werken werden geweigerd door de voorzitter van het Kongres, [[Jozef Peeters (kunstenaar)|Jozef Peeters]]. Van de dadaïstische ‘sculpto-schilderijen’ bleven voor zover bekend slechts enkele foto’s bewaard. Van Ostaijen was ook goed bevriend met enkele schilders zoals Floris en Oscar Jespers, Prosper De Troyer, [[Heinrich Campendonk]] en Georg Muche. Ook tekenaar-graficus [[Jos Leonard]] behoorde tot zijn vaste vriendenkring.

== Eerbetoon ==
* Als geheugen van de Vlaamse literatuur bewaart het [[Letterenhuis]] de grootste verzameling manuscripten van Van Ostaijens gedichten, grotesken en prozastukken. Daarnaast bewaart het Letterenhuis ook andere archivalia zoals brieven, foto’s en grafisch werk van Van Ostaijen. Een groot deel van dat materiaal is afkomstig uit giften of legaten van vrienden en kennissen. Onder de schenkers bevinden zich onder andere Jozef Muls, [[Eugène de Bock]], [[René Victor]], [[Michel Seuphor]] en Gaston Burssens.
* 1996 was het Van Ostaijenjaar omdat het toen honderd jaar geleden was dat Van Ostaijen geboren was.
* De Vlaamse beeldhouwer [[Wilfried Pas]] maakte in 1996 een bronzen beeld van de schrijver, naar aanleiding van het Van Ostaijenjaar. Het standbeeld staat sindsdien op een plantsoen aan de Minderbroedersrui ter hoogte van de Pottenbrug in de binnenstad van Antwerpen. Daarbij heeft de beeldhouwer vooral de vitaliteit van de dichter willen weergeven, het beeld van een dichter op zijn qui-vive.
* In 2005 eindigde hij op nr. 50 in de Vlaamse versie van [[De Grootste Belg]].
* Weinig dichters kregen na hun dood een zo opmerkelijke belangstelling voor hun werk als Paul van Ostaijen. Zoals de bekende Van Ostaijen-kenner, wijlen dr. Gerrit Borgers ooit zei, naar aanleiding van het feit dat Van Ostaijen drie keer werd begraven: “Hoe meer hij begraven werd, hoe meer zijn werk tot leven kwam”. Ook in de gemeente [[Hove (Antwerpen)|Hove]]: daar heeft hij een straat die zijn naam draagt en drie [[plaquette (kunst)|gedenkplaten]]. <ref>Eén [[Vlaamse Toeristenbond|VTB]]-gedenkplaat aan de woning aan de Lintsesteenweg 95 (villa Jeanne), een VTB-gedenkplaat met het gedicht “Marc groet ’s morgens de dingen” in de bibliotheek van Cultureel centrum “De Markgraaf” in de Kapelstraat 8 en een gedenkplaat van de vzw “Culturele kring Paul van Ostaijen” in de voortuin van het Regina Pacisinstituut - basisschool 2, aan de Jozef Mattheessensstraat 62 Hove.</ref>
* Het Hovese gemeentebestuur koos in september 2011 als gemeentelijke slogan “Want het dorp is een wereld”. Dit citaat gaat terug naar Van Ostaijens nooit gepubliceerde gefictioneerde [[autobiografie|autobiografische]] [[Roman (literatuur)|roman]] “Het landhuis in het dorp”. In 1983 bracht de toenmalige Hovese Kulturele kring Paul van Ostaijen vzw een gemeentelijke jaarkalender uit met datzelfde citaat.
* Vriend en dichter [[Richard Minne]] riep in zijn brief "Wolfijzers en Schietgeweren" van 1928 op om te protesteren tegen de onrechtvaardigheid van Van Ostaijens dood. Daartoe diende men een bedevaart naar 'Miavoye' in te leggen en een boek over en voor hem te schrijven. In 2014 werd aan dit verzoek tegemoetgekomen door de kunstenaars [[Koen Peeters]], [[Peter Holvoet-Hanssen]], [[Pascal Verbeken]] en [[Koen Broucke]] met het boek "Miavoye". Het boek bevat naast het reisverslag naar 'Le Vallon' ook nieuwe 'nagestuurde gedichten' en een bloemlezing van de gedichten van Van Ostaijen.
*{{#Invoke:OSM|etym|display=overzicht van straten vernoemd naar Paul van Ostaijen}}
*{{#Invoke:OSM|subject|display=gedenkplaten en standbeeld voor Paul van Ostaijen}}

== Varia ==
[[Bestand:Antwerpen Geboortehuis Van Ostaijen.jpg|thumb|Geboortehuis, met gedenkplaat, van de dichter aan de Lange Leemstraat]]
* In het boek ''[[Torenhoog en mijlen breed]]'' (1969) van [[Tonke Dragt]] leest Edu Jansen, de hoofdpersoon, Van Ostaijens gedicht ''Polonaise'': "Ik zag Cecilia komen..." Delen van dit gedicht komen verder in het boek terug.
* Naar aanleiding van de dichtbundel ''Bezette Stad'' (die verwantschap vertoont met het dadaïsme) verscheen in 1993 de gelijknamige strip ''[[Bezette Stad (strip)|Bezette Stad]]'' met in de hoofdrol Van Ostaijen.
*Op 22 februari 2011 werd het werk een 'gouache en collage' van ene 'PVO' verkocht op een veiling in Brussel. De koper vermoedde dat het om een onbekend werk van Paul van Ostaijen ging en besloot na bevestiging van het Letterenhuis om het kunstwerk in langdurig bruikleen aan het museum te geven. <ref>[https://web.archive.org/web/20151222081320/http://www.letterenhuis.be/Museum_Letterenhuis_NL/LetterenhuisNL/LetterenhuisNL-Museum/Museumparcours/Het-interbellum-(1918-1940)/Paul-van-Ostaijen/Paul-van-Ostaijen-zonder-titel,-sd.html Een onbekend grafisch werk van Paul van Ostaijen, Letterenhuis]</ref>
* Op 26 april 2015 werd in een Brussels veilinghuis het manuscript van het gedicht ''Hulde aan Singer'' van Paul van Ostaijen verkocht voor 9000 euro. Het handschrift was lange tijd in bezit van Gaston Burssens.
* In het radioprogramma ''[[Ronflonflon]]'' was een rubriek ''dit is de platenkeuze van Paul van Ostaijen'', inclusief een eigen jingle.
* Op 20 februari 2021 maakte de Vlaamse regering bekend dat ze het originele handschrift van ''[[Bezette stad (dichtbundel)|Bezette stad]]'' aangekocht had voor 725.000 euro. <ref>Online te bekijken via [https://collectie.antwerpen.be/bezette-stad/handschrift collectie.antwerpen.be].</ref> Vanaf 27 maart wordt het tentoongesteld in het [[Letterenhuis]] in Antwerpen. <ref>{{Citeer web|url=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/02/18/bezette-stad-van-paul-van-ostaijen-wordt-vlaams-topstuk/|titel=Vlaanderen koopt het complete handschrift van "Bezette stad" van Paul van Ostaijen: "Van onschatbare waarde"|bezochtdatum=2021-02-22|auteur=VRT NWS|datum=2021-02-20|werk=vrtnws.be|taal=nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210220125048/https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/02/18/bezette-stad-van-paul-van-ostaijen-wordt-vlaams-topstuk/|archiefdatum=2021-02-20|dodeurl=nee}}</ref> <ref>{{Citeer web|url=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/02/19/met-een-_boem-paukeslag-schiet-jubileumjaar-voor-dichter-paul-v/|titel=Vlaanderen koopt origineel handschrift Paul van Ostaijen voor 725.000 euro in jubileumjaar voor dichter|bezochtdatum=2021-02-22|auteur=VRT NWS|datum=2021-02-22|werk=vrtnws.be|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210222101900/https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/02/19/met-een-_boem-paukeslag-schiet-jubileumjaar-voor-dichter-paul-v/|archiefdatum=2021-02-22|dodeurl=nee}}</ref>

== Literatuur ==
* ''Music-Hall, met een programma vol Charlestons, Grotesken, Polonaises en dressuurnummers door Paul van Ostaijen'', samengesteld en ingeleid door Gerrit Borgers, Ooievaar 17, Den Haag: Daamen N.V. / Antwerpen: De Sikkel, 1955.
* Gerrit BORGERS, ''Kroniek van Paul van Ostaijen 1896-1928'', Den Haag: Uitgeverij Scheltens & Giltay / Brugge: Uitgeverij Orion, 1975. {{ISBN|9026435266}}
* ''Paul van Ostaijen''. BZZLLETIN 66, mei 1979.
* Paul van Ostaijenkring Hove, ''Paul van Ostaijen en Hove'', Hove: Drukkerij Ouderits, 2017.
* Matthijs DE RIDDER, ''Paul van Ostaijen en het ontstaan van "Bezette stad"'', in: Zuurvrij, maart 2021.
* Johan PAS, ''Het bezette Blad. "Bezette stad" als beeldende kunst?'', in: Zuurvrij, maart 2021.
* Geert BUELENS, ''In alle talen en alle dialekten. "Bezette stad" als meertalig kunstwerk'', in: Zuurvrij, maart 2021.
* Erik PINOY, ''Allons travailler! Paul van Ostaijens aversie voor Emile Vandervelde'', in: Zuurvrij, maart 2021.
* Matthijs DE RIDDER, ''Paul van Ostaijen. De dichter die de wereld wilde veranderen'', Kalmthout: Pelckmans / Amsterdam: Querido Facto, 2023. {{ISBN|9789021477718}}

== Externe links ==
* [http://www.paulvanostaijen.be Site van het Paul van Ostaijengenootschap]
* [https://web.archive.org/web/20051001090439/http://www.brakkehond.be/pvo/pvoinh.html De nagelaten gedichten]
* {{Link dbnl auteur|id=osta002}} - inclusief een aantal volledige werken
* [https://web.archive.org/web/20051215191146/http://users.pandora.be/louis.jacobs/Vanostaijen.html Van Ostaijen op Pandora]
* [https://web.archive.org/web/20060615184227/http://www.thomasvaessens.nl/Vaessens%20Circus.pdf Boek Circus Dubio & Schroom, over Van Ostaijen en Nijhoff]
* [https://web.archive.org/web/20070927234243/http://www.thomasvaessens.nl/Vaessens%20Van%20Ostaijen.pdf Over Van Ostaijens ontwikkeling]
* [http://home.deds.nl/~lendumont/ Doctoraalscriptie over de elektronisch-poëtische potentie van ''Bezette Stad'' met animaties van delen uit de dichtbundel]
* [https://web.archive.org/web/20130820005809/http://cf.hum.uva.nl/dsp/ljc/ostaijen/ Werk van Van Ostaijen in het Coster-huis]
* [https://web.archive.org/web/20070929073706/http://www.roxymovies.nl/ Voor nieuws over de film ''De Jazz van het Bankroet'' naar het script van Paul van Ostaijen uit 1920]
* [http://www.kockelmans.nl Gerard Kockelmans schreef diverse liederen op teksten van Paul van Ostaijen]
* [http://books.google.de/books?id=AgFpRlht8ykC&printsec=frontcover&dq=kalligramme&source=bl&ots=ErBM5ZRv2S&sig=urcjtlykIaY30brBbWKb-RG68NU&hl=de&ei=0kJcS8rtJNOksQb10LjRAw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CAcQ6AEwAA#v=onepage&q=&f=false Dissertatie over de gedichtenbundel ''De feesten van angst en pijn'': Sonja A.J. Neef: ''Kalligramme. Zur Medialität einer Schrift. Anhand von Paul van Ostaijens "De feesten van angst en pijn"''. Amsterdam: ASCA Press 2000]
* Marc van Oostendorp: 'Van Ostaijen deed nooit zomaar wat. Waarom Matthijs de Ridders biografie van Paul van Ostaijen zo goed is', ''Neerlandistiek. Online tijdschrift voor taal- en letterkunde'', 3 mei 2023, [https://neerlandistiek.nl/2023/05/van-ostaijen-deed-nooit-zomaar-wat/ neerlandistiek.nl/2023/05/van-ostaijen-deed-nooit-zomaar-wat].
{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Vanostaijen, Paul}}
[[Categorie:Vlaams activist (Eerste Wereldoorlog)]][[Categorie:Vlaams dichter]][[Categorie:Vlaams schrijver]][[Categorie:20e-eeuws schrijver]][[Categorie:Modernisme]][[Categorie:De Schelde-journalist]][[Categorie:Auteur in het publiek domein]]

Paul van Ostaijen - Bewerkingsoverzicht