Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Het Prinsenhof in Breda Het Markiezenhof in Bergen op Zoom is het oudste stadspaleis van Nederland Een '''paleis''' is een ambtsgebouw dat een openbare of ceremoniële functie heeft. Het is vaak ook een (woon)huis voor een staatshoofd of een bisschop. == Soorten == Het woord paleis is afgeleid van het Franse ''p...'

2024-03-29T17:26:41Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'thumb|Het Prinsenhof in Breda thumb|Het Markiezenhof in Bergen op Zoom is het oudste stadspaleis van Nederland Een '''paleis''' is een ambtsgebouw dat een openbare of ceremoniële functie heeft. Het is vaak ook een (woon)huis voor een staatshoofd of een bisschop. == Soorten == Het woord paleis is afgeleid van het Franse ''p...'

Nieuwe pagina

[[File:WLM - Ciao Anita! - Stadhouderspoort van Het Kasteel van Breda.jpg|thumb|Het Prinsenhof in Breda]]
[[File:Exterieur_Markiezenhof_(8).jpg|thumb|Het Markiezenhof in Bergen op Zoom is het oudste stadspaleis van Nederland]]
Een '''paleis''' is een [[opstal (bouwwerk)|ambtsgebouw]] dat een openbare of ceremoniële functie heeft. Het is vaak ook een (woon)huis voor een staatshoofd of een bisschop.

== Soorten ==
Het woord paleis is afgeleid van het Franse ''palais''. Het Latijnse woord voor paleis is ''regia''. Het woord ''regia'' werd gebruikt voor de woning van [[Imperator Caesar Augustus|Keizer Augustus]] op de [[Palatijn]] (Latijn: ''Palatinus''), de naam van de heuvel in [[Rome (stad)|Rome]]. <ref>[http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/paleis Paleis in de etymologiebank.nl]</ref> <ref>Jan de Vries, 1997, Nederlands etymologisch woordenboek, pag 502.</ref> Een gebouw met een openbare functie is bijvoorbeeld een [[Justitiepaleis van Brussel|Justitiepaleis]]. De aanduiding ''paleis'' wordt ook spottend gebruikt voor minder koninklijke gebouwen als: ''gokpaleis'' en ''sportpaleis''. Italiaanse [[Herenhuis (gebouw)|herenhuizen]] en kastelen krijgen vaak de titel "Palazzo", bijvoorbeeld: ''[[Palazzo Farnese]]'', ''[[Palazzo Vecchio]]'' of het ''[[Palazzo Vendramin-Calergi]]''. Ook in steden in andere landen vindt men paleizen, zoals de stadspaleizen van Parijs, of in Spanje de zogenaamde Palau's (bijvoorbeeld [[Palau Güell]]). Daarnaast zijn de fantasiepaleizen te noemen, ook wel [[folly|folly's]] geheten, zoals het bekende ''Palais idéal'' van [[Ferdinand Cheval]].

== België en Nederland ==
=== België ===
[[Bestand:Royalpalacebrussels.jpg|200px|thumb|[[Koninklijk Paleis van Brussel]]]]
Vroeger had de [[België|Belgische]] Koninklijke familie twee paleizen en verder diverse [[kasteel|kastelen]] en landgoederen in haar bezit; vandaag zijn deze alle onderdeel van de [[Koninklijke Schenking]] en bijgevolg staatseigendom. Deze vallen onder de [[Lijst van koninklijke residenties van België|koninklijke residenties in België]]. Bekende Belgische paleizen zijn:
* [[Aartsbisschoppelijk Paleis van Mechelen]]
* [[Bisschoppelijk Paleis van Gent]]
* [[Justitiepaleis van Brussel|Justitiepaleis in Brussel]]
* [[Gruuthuse_(museum)| Stadspaleis Gruuthuse in Brugge]]
*[[Paleis op de Meir]]
*[[Koninklijk Paleis van Brussel]]

=== Nederland ===
[[Bestand:Denhaag paleis noordeinde.jpg|thumb|200px|[[Paleis Noordeinde]] in Den Haag]]
In [[Nederland]] heeft de koninklijke familie haar paleizen overgedragen aan het rijk, dat vervolgens leden van de familie heeft toegestaan sommige paleizen kosteloos te gebruiken. Bekende Nederlandse paleizen zijn:
* [[Aartsbisschoppelijk Paleis van Utrecht]]
* [[Bisschoppelijk Paleis van 's-Hertogenbosch]]
* [[Bisschoppelijk paleis van Breda]]
* [[Drakensteyn|Kasteel Drakensteyn]] (privé-eigendom)
* [[Kasteel Het Oude Loo]] (staatseigendom 1968; nu buitenverblijf staatshoofd)
* [[Paleis Het Loo]] (staatseigendom sinds 1795; sinds 1975 een representatieve functie en museale functie)
* [[Paleis Huis ten Bosch]] (staatseigendom sinds [[1795]])
* [[Paleis Kneuterdijk]] (staatseigendom sinds 1938 ten behoeve Raad van de State) (niet meer als paleis in gebruik)
* [[Paleis Lange Voorhout]] (staatseigendom sinds 1992) (niet meer als paleis in gebruik).
* [[Paleis Noordeinde]] (staatseigendom sinds [[1795]])
* [[Paleis op de Dam]] (staatseigendom sinds [[1936]]; daarvoor gemeente-eigendom)
* [[Paleis-Raadhuis]] (staatseigendom sinds [[31 december]] [[1864]]; daarvoor gemeente-eigendom onder voorwaarden van de koninklijke familie) (niet meer als paleis in gebruik)
* [[Paleis Soestdijk]] (staatseigendom sinds [[1971]])
* [[Kasteel van Breda|Het Prinsenhof in Breda]] (sinds 1826 huist hier de [[Koninklijke Militaire Academie]])
* [[Markiezenhof]] (Oudste Stadspaleis van Nederland, sinds 1968 is het een Museum)
* [[Vredespaleis]] (geen koninklijk paleis, maar een plaats waar de wereldvrede wordt bevorderd door staat- en rechtskunde)

== Zie ook ==
* [[Palts (verblijfplaats)]]
* [[Stadspaleis]]
* [[Apostolisch Paleis]]
* [[Lijst van Parijse bezienswaardigheden#Paleizen|Paleizen in Parijs]]
* [[Blenheim Palace]]
* [[Buckingham Palace]]

== Externe link ==
* [http://www.paleizen.nl/ Website met beschrijving van paleizen]
{{Appendix}}

[[Categorie:Paleis| ]][[Categorie:Huisvesting]]

Paleis - Bewerkingsoverzicht