https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=PaginaopmaakPaginaopmaak - Bewerkingsoverzicht2026-04-26T21:47:54ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Paginaopmaak&diff=100383&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-05-20T14:11:55Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Dutch newspapers.jpg|thumb|Opmaak van de voorpagina van enkele Nederlandse kranten (2009)]]<br />
'''Paginaopmaak''' (vaak ook met het van het Engels afgeleide '''lay-out'''<!--hier met streepje--> of '''''format''''' aangeduid) is het inrichten van een (grafisch) ontwerp van meestal drukwerk zodat de [[leesbaarheid]] optimaal wordt, of de bedoeling er het beste uitkomt. Het gaat dan om [[lettertype]]s, letter{{shy}}groottes, kleuren, de posities op de pagina, de indeling in kolommen, de plaats van afbeeldingen, enzovoorts. Vaak is het doel een zo rustig mogelijk beeld op een [[bladzijde]] te krijgen, zodat het ontwerp niet afleidt van de boodschap. Professionele pagina's worden over het algemeen opgemaakt door vormgevers of [[grafisch ontwerper|ontwerpers]]. De opmaak (Engels: ''layout''<!--hier zonder streepje-->) wordt dus strikt onderscheiden van de inhoud (Engels: ''content'').<br />
<br />
[[Bestand:Regels uitlichten PK-F-A.01553.jpg|miniatuur|Met de hand zetten van een krantenpagina]]<br />
Onder meer bij [[krant]]en en bij [[webpagina]]'s is de opmaak belangrijk. Een goede opmaak zorgt ervoor dat de informatie gemakkelijk te herkennen en te lezen is. Gedrukte media (kranten en [[tijdschrift]]en) worden opgemaakt met behulp van ''[[desktoppublishing]]'' (dtp). Een [[grafisch ontwerper]] maakt een zogenaamd stramien of ''grid'', waarin een dtp'er de tekst kan laten inlopen en het beeldmateriaal kan plaatsen.<br />
<br />
Voor een goed ontwerp dient gebruikgemaakt te worden van <br />
* kennis van [[typografie]]<br />
* kennis van ontwerpconventies<br />
* kennis van leesconventies.<br />
<br />
Vaak wordt gebruikgemaakt van [[sjabloon|sjablonen]], gestandaardiseerde ontwerpen die eenmaal worden opgezet en daarna met steeds verschillende elementen van tekst en beeld gevuld kunnen worden. Alle dagbladen en tijd{{shy}}schriften werken zo, evenals veel boeken{{shy}}uitgevers en ontwerpers voor veel visuele media.<br />
<br />
In de [[journalistiek]] wordt veel belang gehecht aan een goede en herkenbare paginaopmaak. Hierbij gelden als voornaamste regels dat het belangrijkste artikel de grootste kop en de beste plaats krijgt (meestal linksboven, maar rechts{{shy}}boven in landen waar van rechts naar links wordt gelezen). <br />
<br />
De verantwoordelijkheid voor de paginaopmaak ligt bij kranten in handen van een speciale [[opmaakredacteur]]. Sinds de introductie van elektronisch opmaken geschiedt de opmaak niet meer na het schrijven, maar schrijven journalisten vaak direct hun stuk in een reeds opgemaakt sjabloonpagina. <br />
<br />
Hierbij zijn te vermijden:<br />
* [[Hoerenjong (typografie)|hoerenjong]] (ook wel 'weduwe' genaamd), te vermijden door [[uitdrijven]] of [[inwinnen]]<br />
* [[Weeskind (typografie)|weeskind]], te vermijden door [[uitdrijven]] of [[inwinnen]]<br />
<br />
De basisopmaak van een pagina bevat meestal een [[kopregel]], eventuele onderkoppen of inhoudsopgaven, en daaronder de tekst op de volle breedte of in kolommen (per regel vanwege de [[leesbaarheid]]), bij voorkeur met niet meer dan zes tot tien woorden.<br />
<br />
Met het woord 'opmaak' wordt ook de afdeling in een drukkerij aangeduid waar het opmaken en vormgeven plaatsvindt. Ook de tekstcorrectie wordt er uitgevoerd. Soms werken er ook tekenaars, die de afbeeldingen natekenen die niet beschadigd of gescand mogen worden.<br />
<br />
==Webpagina's==<br />
Bij de opmaak van [[Wereldwijd web|webpagina]]'s gelden in principe dezelfde uitgangspunten. Bijzonder is dat rekening moet worden gehouden met verschillende schermgroottes. De basislayout van een webpagina voldoet vaak aan de F-indeling: een kop bovenaan over de gehele breedte, een verticale [[navigatiebalk]] links en de rest van de inhoud in de overige ruimte. Vaak worden webpagina's beoordeeld op hun [[gebruiksvriendelijkheid]].<br />
<br />
==Animatie==<br />
Ook in de [[Animatie (media)|animatiewereld]] is dit een veel voorkomende term; tijdens het creatieproces van een tekenfilm wordt de omzetting van het [[Scenario (film en televisie)|script]] via visuele vormgeving in beeld gebracht aan de hand van een [[Storyboard (filmtechniek)|''storyboard'']], waarbij naderhand elke ''[[sequence]]'' apart wordt uitgetekend of gelay-out. Dit is als het ware het technisch plan van een [[scène]] die naderhand door de animator verder wordt uitgewerkt volgens de instructies die op de lay-outs terug te vinden zijn.<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
<br />
[[Categorie:Druktechniek]]<br />
[[Categorie:Afbeelding]]<br />
[[Categorie:Grafische vormgeving]]<br />
[[Categorie:Paginaopmaak| ]]</div>Colani