https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Paars_kabinetPaars kabinet - Bewerkingsoverzicht2026-04-25T00:21:37ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Paars_kabinet&diff=26673&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2023-04-07T05:45:55Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>Met de term '''paars kabinet''' wordt een [[regering|kabinet]] bedoeld dat is samengesteld uit [[liberalisme|liberale]] partijen en [[sociaaldemocratisch]]e [[politieke partij|partijen]], zonder deelname van [[christendemocraten]].{{refn|group="noot"|In België worden ter contrast de christendemocratische Vlaamse partij [[Christen-Democratisch en Vlaams]] en de voormalig christendemocratische Franstalige partij [[Centre démocrate humaniste]] "[[Oranje (kleur)|oranje]]" genoemd; derhalve sprak men tijdens de [[Regeringsformatie België 2007]] tussen deze en liberale partijen over "oranje-blauw".<ref>{{Cite news |url=http://www.volkskrant.nl/buitenland/belgische-formateur-yves-leterme-stelt-ultimatum~a871588/ |title=Belgische formateur Yves Leterme stelt ultimatum |author=Bart Dirks |work=de Volkskrant |date=1 december 2007 |accessdate=11 april 2017|archiefurl=https://web.archive.org/web/20170523114345/http://www.volkskrant.nl/buitenland/belgische-formateur-yves-leterme-stelt-ultimatum~a871588/|archiefdatum=2017-05-23|dodeurl=nee}}</ref> Zie voorts [[Politieke kleur#Oranje|Politieke kleur §1.6 Oranje]].}}<br />
<br />
Deze naam is te verklaren doordat [[violet|paars]] de [[politieke kleur|politieke mengkleur]] is van het (in [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]] en [[België (hoofdbetekenis)|België]]) [[blauw (kleur)|blauwe]] liberalisme en de [[rood (kleur)|rode]] sociaaldemocratie.<br />
<br />
== Nederland ==<br />
De [[Nederlands kabinet|kabinetten]] [[Kabinet-Kok I|Kok I]] (1994-1998) en [[Kabinet-Kok II|Kok II]] (1998-2002), beide gevormd door [[Partij van de Arbeid (Nederland)|PvdA]], [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]] en [[Democraten 66|D66]] en het [[kabinet-Rutte II]] worden paars genoemd. Omdat sinds 1918 in alle kabinetten [[christendemocratie|christendemocraten]] vertegenwoordigd waren, zoals het [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]] (voor 1980 met minstens een van de drie partijen, [[Katholieke Volkspartij|KVP]], [[Anti-Revolutionaire Partij|ARP]] en/of [[Christelijk-Historische Unie|CHU]]), is een paars kabinet een bijzonderheid in de geschiedenis van de Nederlandse [[politiek]]. Het kabinet-Kok I was het eerste Nederlandse kabinet in tachtig jaar waarin geen [[confessionele partij]] zitting had.<br />
<br />
===Voorgeschiedenis===<br />
Sinds [[1976]] kwamen in het Haagse [[Des Indes-beraad|Hotel Des Indes]] met een zekere regelmaat politici bijeen afkomstig uit de liberale en sociaaldemocratische partijen. Onder leiding van [[Frank de Grave]] werd gefilosofeerd over de mogelijkheid om te komen tot een regering zonder christendemocraten. Men vond elkaar op niet-materiële zaken, maar bleef gescheiden op sociaal-economische onderwerpen. In de praktijk gaven die bij elke formatie weer de doorslag, en bleef een regering zonder het CDA lang een illusie.<br />
<br />
Overigens had [[Zuid-Holland]] al sinds 1991 een paars provinciaal bestuur voordat het begrip in de landelijke politiek werd uitgevonden: na de verkiezingen van maart 1991 vonden PvdA, VVD en D66 elkaar op een programma en werd het CDA uit het college van [[Gedeputeerde Staten]] gehouden.<br />
<br />
Toenmalig CDA-fractievoorzitter en ex-gedeputeerde Van der Meer stelde toen het nieuwe college van gedeputeerden zijn opwachting kwam maken over deze ongehoorde samenwerking dat ''"de democratie had verloren"'': ''"Rond het college hangt een sfeer van verontreiniging. Politieke milieuverontreiniging welteverstaan"''.<br />
<br />
Het akkoord tussen PvdA, VVD en D66 zou echter een doelbewuste breuk zijn geweest met het streven naar [[consensus]]. ''"De problemen die zich op alle terreinen van de samenleving in de provincie voordoen vragen meer om duidelijke keuzes dan om breed gedragen compromissen"'', schreven de samenwerkende partijen in hun collegeprogramma.<ref>{{aut|Mark Kranenburg}} "Politiek in Zuid-Holland werd 'spannender' door paarse coalitie", in ''NRC Handelsblad'', 20 februari 1995, pag. 8</ref><br />
<br />
===Paars-plus===<br />
[[Bestand:Paars-plus.svg|thumb|right|De paarse partijen VVD, PvdA en D66 + GroenLinks]]Na de [[Tweede Kamerverkiezingen van 2010]] hadden de oude paarse partijen geen meerderheid behaald. Door [[GroenLinks]] toe te voegen aan de paarse combinatie PvdA-VVD-D66 ontstond een [[Kabinetsformatie Nederland 2010|conceptcoalitie]] met een ruime meerderheid van 81 zetels in de Tweede Kamer, die bekend werd als ''paars-plus'', ''paars-groen'' of ''paars III''.<ref>{{aut|NOS}} "Wat is Paars plus?", op ''https://web.archive.org/web/20100613015327/http://nos.nl/audio/161474-wat-is-paars-plus.html'', woensdag 2 juni 2010</ref> Op dinsdag 20 juli maakte VVD-leider Mark Rutte in een persconferentie bekend dat er geen paars-pluskabinet zou komen. Het belangrijkste breekpunt was de mate van bezuinigingen. De VVD wilde minimaal 18 miljard bezuinigen, maar de overige paarse partijen vonden dit te veel. Andere knelpunten in de onderhandelingen waren de hypotheekrenteaftrek en de kilometerheffing.<ref>{{aut|NOS}} "VVD, PvdA, D66, GL niet meer om tafel", op http://nos.nl/artikel/173226-vvd-pvda-d66-gl-niet-meer-om-tafel.html'', dinsdag 21 juli 2010</ref> In de campagne voorafgaande aan de verkiezingen pleitten D66 en GroenLinks nog voor een dergelijke coalitie.<br />
<br />
===Paars met de Bijbel===<br />
In september en begin oktober 2013, een jaar na de [[Tweede Kamerverkiezingen 2012]], onderhandelden regeringspartijen VVD en PvdA met oppositiepartijen CDA, D66, GroenLinks, [[50+]], [[ChristenUnie]] en [[Staatkundig Gereformeerde Partij|SGP]] over de begroting om daar een meerderheid voor te krijgen in de [[Eerste Kamer]]. Gedurende het verloop van deze onderhandelingen vielen (in deze volgorde) 50+, het CDA en GroenLinks af. Op 11 oktober bereikten de regeringspartijen en oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP een begrotingsakkoord voor 2014. Deze gelegenheidscoalitie wordt in de media wel "Paars met de [[Bijbel (christendom)|Bijbel]]" genoemd.<ref>http://www.parool.nl/parool/nl/3587/POLITIEK-BINNENLAND/article/detail/3526423/2013/10/13/Dijsselbloem-Weinig-ruimte-voor-onderhandeling-met-sociale-partners.dhtml</ref> Deze naam werd in het voorjaar van 2013 al geopperd toen dezelfde partijen reeds een [[Woonakkoord]] sloten.<ref>http://politiek.thepostonline.nl/column/paars-is-dood-leve/</ref> Een vergelijkbare term is de ''[[Staphorster variant]]''.<br />
<br />
==België==<br />
In België zijn er de paars-groene (liberalen, socialisten en 'groene' partijen) [[regering-Verhofstadt I]] (1999-2003) en de paarse [[regering-Verhofstadt II]] (2003-2007). Op Vlaams niveau waren er tussen 1999 en 2004 de paars-groene Vlaamse regeringen [[regering-Dewael I|Dewael I]] en [[regering-Somers I|Somers I]].<br />
<br />
Hoewel de term toen nog niet gebruikt werd, was ook de [[Regering-Van Acker IV]] liberaal-socialistisch, dus paars.<br />
<br />
==Zie ook==<br />
* [[Derde weg (sociaaldemocratie)]]<br />
<br />
{{Appendix|2=<br />
== Noten ==<br />
{{References|group=noot}}<br />
== Referenties ==<br />
{{References}}<br />
}}<br />
<br />
[[Categorie:Geschiedenis van België]]<br />
[[Categorie:Geschiedenis van Nederland in de 20e eeuw]]<br />
[[Categorie:Nederlands kabinet|*Paars kabinet]]<br />
[[Categorie:Regering in België]]</div>Colani