Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2024-11-21T02:21:33Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Nieuwe pagina

[[Bestand:P6212453 dougga.jpg|miniatuur|''Opus africanum'' in [[Thugga]], [[Tunesië]]]]
'''Opus africanum''' "werk uit [[Africa (Romeinse Rijk)|Africa]]" is een oude [[Muur (bouwsel)|muurbouw]]techniek, die werd toegepast in [[Carthago]] en het [[Oude Rome]].

== Beschrijving ==
Bij ''opus africanum'' worden grote blokken quadersteen<ref>[[Instituut voor de Nederlandse Taal]], [https://gtb.ivdnt.org/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M056960.re.1 ''Quadersteen'']</ref>, ook wel [[kubieke steen]] genoemd, gebruikt. Dit zijn grote, strak afgewerkte stukken [[natuursteen]] met de harmonieuze verhoudingen van een [[Balk (meetkunde)|meetkundig blok]]. De stenen worden horizontaal en verticaal gestapeld met grote rechthoekige ruimtes ertussen, die met kleinere stenen, puin en [[Mortel (betontype)|mortel]] worden opgevuld. In de Romeinse tijd werden de vakken tussen de grote stenen niet meer met puin maar met regelmatige kleinere stenen opgevuld.<ref>{{taal-en}}{{aut|Fikret Yegül, Diane Favro}}, ''Roman architecture and urbanism : from the origins to late antiquity.'' (2019), p. 145, {{ISBN|9780521470711}}.</ref> Het resultaat heeft veel gelijkenis met [[Vakwerk (wandconstructie)|vakwerk]], maar bij ''opus africanum'' is de dragende constructie niet van hout maar van natuursteen. Vanwege de gelijkenis wordt de techniek ook wel "[[kalksteen]] vakwerk" genoemd.<ref>{{Taal-en}} {{aut|John J. Dobbins, Pedar Foss}} (red.), ''The World of Pompeii'' (2009), p. 105, {{ISBN|9781134689750}}.</ref> De dragende stenen werden met mortel aan elkaar bevestigd of gekoppeld met [[IJzer (element)|ijzer]]en doken<ref>[[Instituut voor de Nederlandse Taal]], [https://gtb.ivdnt.org/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M014029&lemmodern=dook&domein=0&conc=true ''Dook'']</ref> of ankers. Bij de laatste techniek werd een zogenaamde dookgat in de steen geboord, waarin het anker met gesmolten [[Lood (element)|lood]] werd vastgezet. In woonhuizen werden de muren daarna veelal [[Stucwerk|gepleisterd]].

== Geschiedenis ==
''Opus africanum'' werd mogelijk ontwikkeld in de [[Maghreb]] in [[Noord-Afrika]], waar voor de bouw weinig hout voorhanden was. De Carthagers namen de techniek over, waarop deze zich verspreidde over de Carthaagse gebieden in Afrika en op [[Sicilië]]. De [[Etrusken]] gebuikten de techniek ook, zij hebben deze mogelijk van de Carthagers overgenomen. Nadat de [[Romeinse Republiek]] Carthago had verslagen in de [[Punische oorlogen]] verscheen de bouwtechniek ook in Zuid-Italië.

Muren in deze techniek uit de 4e eeuw v.Chr. bevinden zich in [[Kerkuane]] in [[Tunesië]], [[Selinunte]] en [[Motya]] op Sicilië en in [[Pompeï]] in [[Italië]].<ref>{{Taal-en}} {{aut|Jean-Pierre Adam}}, ''Roman Building: Materials and Techniques'' (1999), pp. 275-279, {{ISBN|0203984366}}</ref> ''Opus africanum'' bleef na het vertrek van de Romeinen uit Afrika behouden; de 9e-eeuwse stadsmuren van de [[Aghlabiden|Aghlabidische]] stad [[Sfax (stad)|Sfax]] zijn in deze techniek gebouwd.<ref>{{aut|[[Jona Lendering]]}}, [https://mainzerbeobachter.com/2020/03/15/opus-africanum/ ''Opus Africanum'']</ref>

== Fotoreeks ==
Voorbeelden van ''opus africanum'':
<gallery>
Bestand:Kerkouane opus africanum.jpg|[[Kerkuane]], Tunesië
Bestand:Villa du Trident découverte en 1917 03.jpg|[[Bulla Regia]], Tunesië
Bestand:Maison trifolium dougga cour.jpg|[[Thugga]], Tunesië
Bestand:Remparts de Sfax 06.jpg|Stadsmuur van [[Sfax (stad)|Sfax]], Tunesië
Bestand:Mura lilibetane.jpg|''Lilybaeum'' ([[Marsala (Italië)|Marsala]]), Sicilië
Bestand:Metroon-opus-africanum.jpg|Tempel van [[Cybele (mythologie)|Cybele]], [[Egnazia]]
Bestand:Pompei 2012 (8056964737).jpg|Huis VIII.3.27 in [[Pompeï]]
</gallery>

{{Appendix}}
{{Navigatie Romeins steenwerk}}

[[Categorie:Metselwerk]]
[[Categorie:Carthaagse oudheid]]
[[Categorie:Romeinse architectuur]]

Opus africanum - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"