https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Neef_en_nichtNeef en nicht - Bewerkingsoverzicht2026-04-23T22:55:47ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Neef_en_nicht&diff=88103&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-04-08T15:00:38Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>'''Neef''' ([[geslacht (taalkunde)|m.]]) en '''nicht''' (v.) zijn twee verschillende familierelaties:<br />
* Een [[zoon (familie)|zoon]] respectievelijk [[dochter]] van iemands [[broer]]/[[zus]], ook wel oomzegger of tantezegger.<br />
* Een zoon respectievelijk dochter van iemands [[oom]]/[[tante]], ook wel '''volle neef''' respectievelijk '''volle nicht'''.<ref>[https://web.archive.org/web/20130121171321/http://www.geneagri.nl/overdesite/gradentl.htm Verwantschapsgraden en benamingen van naasten]</ref> In [[Vlaanderen]] is ook het woord '''kozijn''' gebruikelijk,<ref>[http://www.vansandick.com/familie/archief/beeld/familie_relaties.htm Familierelaties]</ref><ref>[http://taaladvies.net/taal/advies/vraag/475/ Taaladvies, ''Kozijn/neef'']</ref> dat vóór 1300 werd ontleend aan het [[Oudfrans]].<ref>[http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/kozijn1 Etymologisch woordenboek, ''Kozijn (neef)'']</ref><br />
<br />
== Verwantschapsgraden ==<br />
Familierelaties worden uitgedrukt in graden van [[verwantschap]]. Een oom- of tantezeg(st)er is een derdegraadsverwant. Een kozijn is een vierdegraadsverwant. In sommige landen zijn [[huwelijk]]en tussen derde- of vierdegraadsverwanten verboden, zie [[Neef-nichthuwelijk]].<br />
<br />
Het kind van een neef of nicht is een '''achterneef'''/'''achternicht'''. Hier is opnieuw onderscheid tussen een kozijnskind van een kozijn en een achterneef/achternicht van een oom- of tantezeg(st)er.<br />
<br />
Wanneer een broer of zus van een grootvader/grootmoeder ([[oom#Woordgebruik|grootoom respectievelijk groottante]], ook wel oudoom respectievelijk oudtante) een kind heeft, is dit een '''kleinneef'''/'''kleinnicht'''.<br />
<br />
[[Bestand:Cousin-Kinship-chart.png|thumb|''Parallel cousins'' en ''cross-cousins'' van ego]]<br />
In de [[antropologie]] zijn ''parallel cousins'' de kinderen van ''[[sibling]]s'' van dezelfde [[sekse]], terwijl ''cross-cousins'' de kinderen van ''siblings'' zijn van ongelijke sekse. Dit is van belang bij [[huwelijk]]en in [[Endogamie|endogene groepen]] waarbij binnen de eigen [[Groep (sociologie)|groep]] getrouwd moet worden. Hierbinnen is in bepaalde groepen sprake van voorkeurshuwelijken, wat kan variëren van een niet-dwingende voorkeur (''preference'') tot een dwingende verplichting (''prescription'').<br />
<br />
Zo kan er een voorkeur zijn voor [[neef-nichthuwelijk]]en. Meestal betreft dit ''cross-cousins'', soms ''parallel cousins''. Bij ''cross-cousins''-huwelijken wordt onderscheid gemaakt tussen drie soorten, gezien vanuit de man: [[Matrilineaire afstamming|matrilateraal]], [[Patrilineaire afstamming|patrilateraal]] en [[Bilaterale afstamming|bilateraal]]. Bij een matrilateraal huwelijk huwt de man met de dochter van de broer van zijn moeder, MoBr''Do''. Bij een patrilateraal huwelijk huwt de man met de dochter van de zuster van zijn vader, VaZu''Do''. Bij een bilateraal huwelijk kunnen beide vormen voorkomen.<br />
<br />
== In taal en cultuur ==<br />
In het [[Standaardnederlands]] (neef en nicht) wordt geen onderscheid gemaakt tussen een oom- of tantezeg(st)er en een kozijn. Andere [[Standaardtaal|standaardtalen]] doen dit wel.<br />
<br />
{| class="wikitable" style="text-align: center"<br />
!Taal<br />
!Zoon van broer/zus<br />
!Dochter van broer/zus<br />
!Zoon van oom/tante<br />
!Dochter van oom/tante<br />
|-<br />
|[[Engels]]<br />
|nephew<br />
|niece<br />
|colspan="2" |cousin<br />
|-<br />
|[[Frans]]<br />
|neveu<br />
|nièce<br />
|cousin<br />
|cousine<br />
|-<br />
|[[Duits]]<br />
|Neffe<br />
|Nichte<br />
|Vetter/Cousin<br />
|Base/Cousine<br />
|-<br />
|[[Deens]]<br />
|nevø<br />
|niece<br />
|fætter<br />
|kusine<br />
|-<br />
|[[Spaans]]<br />
|sobrino<br />
|sobrina<br />
|primo<br />
|prima<br />
|-<br />
|[[Italiaans]]<br />
|colspan="2" |nipote*<br />
|cugino<br />
|cugina<br />
|-<br />
|[[Grieks]]<br />
|ανιψιός<br />
|ανιψιά<br />
|ξάδελφος<br />
|ξαδέλφη<br />
|-<br />
|[[Esperanto]]<br />
|nevo<br />
|nevino<br />
|kuzo<br />
|kuzino<br />
|-<br />
|[[Catalaans]]<br />
|nebot<br />
|neboda<br />
|cosí<br />
|cosina<br />
|-<br />
|[[Portugees]]<br />
|sobrinho<br />
|sobrinha<br />
|primo<br />
|prima<br />
|-<br />
|Tsjechisch<br />
|Synovec<br />
|Neteř<br />
|'''''bratranec'''''<br />
|'''''sestřenice'''''<br />
|}<nowiki> </nowiki><small>* ''Nipote'' kan ook [[kleinkind]] betekenen</small><br />
<br />
== Trivia ==<br />
* Het duo [[Van Kooten en De Bie]] muntte het woord [[regelneef]]. Een regelneef is iemand die goed is om dingen voor anderen te regelen.<br />
* In het noorden van [[Nederland]] worden [[muggen]] neefjes genoemd. Dit is echter, volgens [[Jan de Vries (taalkundige)|Jan de Vries]], niet verwant aan het woord voor een mannelijk familielid.<ref>{{aut|Jan de Vries (taalkundige)|Vries, J. de}}; {{aut|Felicien de Tollenaere|Tollenaere, F. de}} (1963-1971): 'neefje' in ''Nederlands Etymologisch Woordenboek'', Brill</ref> Het woord muggen bestaat er ook, maar slaat er op [[vliegen (dieren)|(huis)vliegen]].<br />
* Het woord [[nepotisme]] stamt van het [[Latijn]]se ''nepos'' (= neef of kleinkind).<br />
<br />
== Literatuur ==<br />
* {{aut|Peter Kloos|Kloos, P.}} (2002): ''Culturele antropologie. Een inleiding'', Koninklijke Van Gorcum<br />
<br />
{{appendix}}<br />
<br />
{{Wikt|neef}}<br />
{{Wikt|nicht}}<br />
<br />
[[Categorie:Verwantschap]]</div>Colani