Colani: 1 versie geïmporteerd

2026-02-15T10:27:33Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Zie artikel|Niet te verwarren met de [[Nazoreeërs]] en de [[Nazireeër]]}}
De woorden '''Nazarener''' en '''Nazoreeër''' (Hebreeuws: נצרים ''Netzarim'' of נוצרים ''Notzrim''; Grieks: Ναζαρηνός ''Nazarênos'' en Ναζωραῖος ''Nazôraios'') betekenen in de canonieke [[evangeliën]] "iemand uit [[Nazareth (Israël)|Nazaret]]". Maar omdat het taalkundige verband tussen ''Nazôraios'' en Nazaret niet evident is, houden sommige wetenschappers er rekening mee dat dit woord iets anders betekende voordat het met Nazaret in verband werd gebracht.<ref>Walter Bauer, Kurt Aland en Barbara Aland (1988), ''Griechisch-deutschen Wörterbuch zu den Schriften des Neuen Testaments und der frühchristlichen Literatur'', zesde druk, Walter de Gruyter, Berlin-New York, kol. 1077.</ref> De vraag of ''Nazoreeër'' is afgeleid van Nazaret, is het onderwerp van veel wetenschappelijke gissingen sinds de 19e eeuw. Sinds H. Schaeders artikel in het ''Theologisches Wörterbuch zum Neuen Testament'' (1942) wordt de vraag overwegend bevestigend beantwoord.<ref name="kittel">H. Schaeder (1942), 'Nazarênos, Nazôraios.', in G. Kittel (red.), ''Theologisches Wörterbuch zum Neuen Testament'', blz. 879-884.</ref> In moderne vertalingen wordt niet meer "[[Jezus (traditioneel-christelijk)|Jezus]] de Nazarener" of "Jezus de Nazoreeër" gebruikt, maar "Jezus uit/van Nazaret".

Met [[Nazireeër]] heeft het woord niets te maken.

== Jezus de Nazarener ==
Jezus wordt in het [[Nieuwe Testament]] 3 keer "Jezus van Nazaret" genoemd, 6 keer "Jezus de Nazarener" en 11 keer
"Jezus de Nazoreeër". In het algemeen is men het erover eens dat dit geen verschil in betekenis is.

{| class="wikitable"
!||[[Evangelie volgens Matteüs|Matteüs]]!![[Evangelie volgens Marcus|Marcus]]||[[Evangelie volgens Lucas|Lucas]]
![[Evangelie volgens Johannes|Johannes]]||[[Handelingen van de apostelen|Handelingen]]
|-
|Nazarener, Ναζαρηνός|| ||1:24 16:6 10:47 14:67||4:34 24:19|| ||
|-
|Nazoreeër, Ναζωραῖος||2:23 26:71|| ||18:37||18:5-7 19:19||2:22 3:6 4:10 6:14 22:8 26:9
|-
|(uit) Nazaret, (ἀπὸ) Ναζαρέθ, Ναζαρέτ||21:11|| 1:9|| || || 10:38
|-
|(sekte van de) Nazoreeërs, (τῶν) Ναζωραίων (αἱρέσεως)|| || || || ||24:5
|}

Het gebruik van beide termen ("Nazarener" en "Nazoreeër") door Lucas laat zien dat de termen voor hem inwisselbaar waren. Dit geldt ook voor Matteüs, die immers "Nazarener" in zijn bron, het [[Evangelie volgens Marcus]], vervangt door "Nazoreeër". Matteüs legt expliciet het verband tussen Nazaret, de woonplaats van Jezus, en de term "Nazoreeër".<ref>Matteüs 2:23: Jozef ging wonen in de stad Nazaret, en zo ging in vervulling wat gezegd is door de profeten: “Hij zal Nazoreeër genoemd worden”.</ref>

Het gebruik van twee benamingen om hetzelfde uit te drukken komt vaker voor. Zo gebruikt [[Flavius Josephus]] de termen ''Essênoi'' en ''Essaioi'' om de [[Essenen]] aan te duiden. Bij geografische namen komt zowel het suffix ''-aios'' als ''-ênos'' voor (bijvoorbeeld Rômaios, Athênaios, Gerasênos, Magdalênos). Maar dit verklaart nog niet het verschil tussen ''Nazôr-'' en ''Nazar-''. In het Hebreeuws en (Syrisch-)Aramees is de naam Nazaret נצרת ''Na-tsera(t)''. Uit de transcriptie van Hebreeuwse en Aramese namen in de Griekse vertaling van het Oude Testament blijkt, dat een [[sjwa]] met verschillende klinkers ingekleurd kon worden, waaronder de ''a'' en de ''ô''.<ref>Vergelijk ook ''elohi'' in Marcus 15:34, dat volgens de Aramese grammatica ''elahi'' moet zijn.</ref> Dit levert op: ''Na-tsara(t)'' en ''Na-tsora(t)''. De ''ts'' ([[tsaddie]]) kon met een ''z'' ([[zèta]]) worden getranscribeerd. Zo kan men op taalkundige gronden uitkomen bij zowel ''Nazar-'' en ''Nazôr-''.<ref name="kittel" /> Een andere mogelijkheid is dat "Nazoreeër" is afgeleid van de veronderstelde nevenvorm נצור (''Na-tsor'') voor de plaatsnaam Nazaret.<ref>Hans Peter Rüger (1981), 'NAZARETH / NAZARA NAZARENOS / NAZORAIOS' [Grieks], ''Zeitschrift für die neutestamentliche Wissenschaft und die Kunde der älteren Kirche'' 72:3/4, pp. 257-263.</ref>

Hoewel de evangelisten "Nazarener" en "Nazoreeër" gebruiken in de betekenis "iemand uit Nazaret", bestaan er ook andere hypothesen over de herkomst van met name het begrip "Nazoreeër". ''Notsri'' kan ook "wachter", "bewaker" betekenen, bijvoorbeeld van religieuze voorschriften.<ref>''Easton's Bible Dictionary'', 1879</ref> Er is echter geen aanwijzing dat dit een speciale aanduiding was in de tijd van Jezus en het vroegste christendom. Ook zou er in "Nazarener"/"Nazoreeër" een verwijzing kunnen zitten naar Jesaja 11:1, waar staat dat er een telg (''nétzer'') zou opschieten uit de stronk van Isaï, de vader van David. Mogelijk verwijst Matteüs hiernaar in het [[Evangelie volgens Matteüs|Matteüs]] 2:23. W.D. Davies en D.C. Allison concluderen echter dat de alternatieve interpretaties te speculatief zijn en het daarbij waarschijnlijk gaat om secundaire associaties nadat de term "Nazoreeër" al gebruikelijk was geworden.<ref>W. Davies en D.C. Allison (1988), ''A Critical and Exegetical Commentary on the Gospel According to Saint Matthew.'' Deel 1: ''Introduction and Commentary on Matthew I-VII'' (ICC), Londen-New York, T&T Clark, blz. 281.</ref>

In Handelingen 24:5 wordt met de term voor het eerst niet Jezus zelf maar zijn volgelingen aangeduid: de "[[sekte]] van de Nazoreeërs". Dat wil natuurlijk niet zeggen dat ze uit Nazaret kwamen.

== Nazareners als een groep==
In sommige studies wordt gesteld dat "Nazareners" of "Nazoreeërs" de term was die onder Joden werd gebruikt als tegenhanger van de term "christenen" die in de niet-Joodse wereld werd gebruikt.<ref>Handelingen 11:26: "Het was in Antiochië dat de leerlingen voor het eerst christenen werden genoemd.".</ref><ref name="kittel" /> "Nazoreeërs" als term voor volgelingen van Jezus komt voor het eerst voor in de [[Handelingen van de apostelen]].<ref>Handelingen 24:5: "de sekte van de Nazoreeërs".</ref> [[Tertullianus]] schreef in zijn ''Tegen Marcion'': "Christus moest Nazarener worden genoemd volgens de profetie van de Schepper. Daarom noemen de Joden ons ook zo, vanwege Hem."<ref>Carl Franklin Arnold (1888): ''Die Neronische Christenverfolgung: eine kritische Untersuchung'' - "Tertullian spricht von einer ständigen Gewohnheit der Juden, wenn er sagt (adv. Marc. IV. 8) „Nazaraeus vocari debebat, secundum prophetiam Christus creatoris; unde et ipso nomine nos Judaei Nazaraeos appellant per eum. .."</ref> Het Joodse gebruik van de term "Nazareners" in plaats van de term "christenen" wordt ook genoemd door [[Eusebius van Caesarea]]; ook de term Νασαραῖοι (Nasareeërs) die [[Epiphanius van Salamis]] gebruikt voor een Joodse groep zou hierop kunnen wijzen. ''Nasrani'' blijft tot op heden de standaardterm in het Arabisch, ''Natsraja'' in het Syrisch, en ''Notsrim'' in rabbijnse geschriften en modern Israëlisch Hebreeuws.<ref>Birkat haMinim: Jews and Christians in conflict in the ancient world - Page 52 Yaakov Y. Teppler, Susan Weingarten - 2007 -"This presumption is strengthened by the statement of Tertullian: The Christ of the Creator had to be called a Nazarene ... Unde et ipso nomine nos ludaei Nazarenos appellant per eum. Nam et sumus iie auibus scriptum est: Nazaraei ..."</ref><ref>Udo Schnelle Antidoketische Christologie im Johannesevangelium p41 1987 "usque hodie in synagogis suis sub nomine Nazarenorum blasphemant populum christianum ...191; In Esaiam 5,18-19: ... in blasphemiis et ter per singulos dies in omnibus synagogis sub nomine Nazarenorum anathematizent uocabulum Christianum."</ref><ref>Woordenboek Hebreeuws-Nederlands, {{ISBN|9789060103227}}, Jitschak Pimentel</ref>

De term Nazareners wordt ook gebruikt om de [[sekte]] [[Nazoreeërs]] en verschillende andere groepen christenen aan te duiden. In [[Sevilla (stad)|Sevilla]] worden [[boete]]lingen tijdens de [[Semana Santa in Sevilla|Semana Santa]] ([[Goede Week]]) Nazarenen (''Nazareno's'') genoemd. Ze dragen lange, blauwe of zwarte kleden, bij elkaar gehouden met behulp van een touw. Over hun hoofd dragen ze een puntige kap die ook hun schouders bedekt.

==Zie ook==
* [[Kerk van de Nazarener]]

{{Appendix}}

[[Categorie:Nieuwe Testament]]

Nazarener - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd