Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"

2024-11-23T18:51:02Z

Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"

Nieuwe pagina

'''Militaire orden''' zijn de uit de [[kruistochten]] en de [[reconquista (geschiedenis)|reconquista]], de eeuwenlange strijd tegen de [[Moren]] in Portugal en Spanje voortgekomen [[Ridderorde (organisatie)|ridderorde]]n die zowel een geestelijk als een militair doel dienden. Ook het begrip [[kruisridderorde]] is gebruikelijk.

De [[Ridder (titel)|ridders]] en broeders van deze orden, het ging om zonen van [[adel (klasse)|adel]]lijke families, wisselden het [[klooster (gebouw)|klooster]]leven af met veldtochten en leefden [[celibaat|celibatair]]. De Orde van Malta was een orde van [[hospitaalridders]] die ziekenzorg en oorlog combineerde.

== Onafhankelijke ridderorden ==
De volgende ridderorden hadden een onafhankelijke, soevereine status aangezien zij niet onder invloed van een koning of andere vorst stonden, maar alleen onder het gezag van de paus. Deze ordes kozen hun eigen grootmeester.

=== Internationale ridderorden ===
Deze ridderorden waren internationaal aangezien zij hun hoofdtaak in het [[Heilig Land]] hadden, maar hun leden uit grote delen van Europa kwamen en zij in al die gebieden ook bezittingen verwierven.

* [[Bestand:Croix de Malte.svg|30 px]] - [[Orde van Malta|Hospitaalorde van Sint Jan]] (1099 - heden)
* [[Bestand:Lazarus_cross.svg|30 px]] - [[Orde van Sint-Lazarus]] (ca. 1100 - 16e eeuw)
* [[Bestand:Cross-Pattee-red.svg|30 px]] - [[Tempeliers|Tempelorde]] (1119 - 1314 )
* [[Bestand:Crux Ordis Teutonicorum.svg|30 px]] - [[Duitse Orde]] (1198 - heden)

=== Nationale ridderorden ===

De volgende ridderorden waren nationaal aangezien hun commanderijen en taak beperkt waren tot een bepaald land of landsdeel.

* [[Bestand:Cross Calatrava.svg|30 px]] - [[Orde van Calatrava]] (Spanje, 1158 - heden)
* [[Bestand:Cross Alcantara.svg|30 px]] - [[Orde van Alcantara]] (Spanje, 1166 - heden)
* [[Bestand:Cross Santiago.svg|30px]] - [[Orde van Sint-Jacob van het Zwaard (Spanje)|Orde van Santiago]] (Spanje, 1170 - heden)
* [[Bestand:Ordem Avis.svg|30px]] - [[Orde van Aviz]] (Portugal, 1162-heden)
* - [[Bestand:Cross livonia-vector.svg|10px]] - [[Orde van de Zwaardbroeders]] (Lijfland, 1202 - 1561)
* [[Bestand:Cross montessa.svg|30px]] - [[Orde van Onze Lieve Vrouwe van Montesa]] (Spanje, 1316 - heden)
* [[Bestand:OrderOfCristCross.svg|30px]] - [[Orde van Christus]] (Portugal, 1318-heden)

== Afhankelijke ridderorden ==
Bij de navolgende ridderorden hadden geen soevereine status aangezien zij opgericht waren door een bepaalde vorst, die zelf vaak erfelijk grootmeester van de orde was. De taak van deze ridderorden was aanvankelijk militair van aard, maar werd later louter charitatief.

* [[Orde van de Heilige Joris in Kärnten|Orde van de Heilige Joris]] (Oostenrijk, 1469 - 1598)
* [[Bestand:Croix constantinien.svg|30px]] - [[Heilige Militaire Constantinische Orde van Sint-Joris|Constantinische Orde van Sint-Joris]] (Napels, 1492 - heden)
* [[Bestand:Cross of saint stephen.svg|30px]] - [[Heilige en Militaire Orde van Sint-Stefanus Paus en Martelaar|Orde van Sint-Stefanus]] (Toscane, 1561 - heden)
* [[Orde van Sint-Mauritius en Sint-Lazarus]] (Savoye, 1572 - heden)
* [[Bestand:Crux Ordis Teutonicorum.svg|30 px]] - [[De Ridderlijke Duitsche Orde in de protestantse Balije Utrecht|Ridderlijke Duitsche Orde, Balije Utrecht]] (Nederland, 16e eeuw - heden)
* [[Orde van de Christelijke Militie]] (1618 - ca.1626)
* [[File:Sankt-Ruperti Ritterorden Salzburg kruis 18<sup>e</sup> eeuw.gif|30px]] - [[Orde van de Heilige Rupert]] (Salzburg 1701-1811)

== Verdere ontwikkeling ==
De meeste van de militaire orden verloren in de 13e eeuw hun doel maar bleven desondanks bestaan om hun reusachtige grondbezit te blijven beheren. De Spaanse en Portugese koningen brachten de militaire orden, én hun bezittingen, in hun koninkrijken daarom met medewerking van de paus onder controle van de regering.

In Spanje is de dagelijkse leiding van de orden in de handen van de president van de "Raad van de vier Militaire Orden", infante [[Carlo van Bourbon-Sicilië|Don Carlos de Bourbon-Twee Siciliën y Bourbon]], hertog van Calabrië. Een telg uit de tak van het koninklijk huis dat tot 1860 in Napels regeerde. In Portugal kreeg de "Conselho das Antigas Ordens Militares" de taak toebedeeld om de militaire orden te besturen.

De Duitse Orde en Johanniterorde in Oostenrijk, Pruisen en Duitsland werden eveneens geseculariseerd of in [[huisorde]]n veranderd. Ook in Frankrijk en Engeland werden de oude militaire orden verboden of onder koninklijk gezag gebracht.

De even militaire als godsdienstige rol van de militaire orden komt tot uitdrukking in hun uniformen die als [[ordekleding]] dienen, de [[trofee|trofeeën]] die vaak deel uitmaken van de gedragen onderscheidingen, de militaire afdelingen en rangen en het door de paus verleende privilege om in kerken hun zwaard te dragen.

Ook andere ridderorden dragen het woord "militair" in hun naam maar de [[Militaire Willems-Orde]], de [[Orde van Maria Theresia|Militaire Orde van Maria Theresia]] en de "[[Militaire Orde van Verdienste|Militaire Orden van Verdienste]]" die overal in de wereld voorkomen zijn geen organisaties met een militair doel. Het zijn [[Orde van verdienste|orden van verdienste]].

==Literatuur==
* ''Brève histoire des ordres religieux militaires'', ''Alain Demurger'', Editions ''Fragile'', Collection ''Brève Histoire'', 1997.
* ''Storia dell'Ordine Militare e Ospedaliere di S. Giovanni d'Acri e S. Tommaso'', Antonio Virgili, CSI, Napoli, 1999

[[Categorie:Ridderorde|Militaire]]
[[Categorie:Militaire orde| ]]

Militaire orde - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18e"

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"