Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"

2024-11-23T18:46:18Z

Tekst vervangen - "18e" door "18e"

Nieuwe pagina

[[Bestand:Maurice de Sully.jpg|miniatuur|Bisschop Mauritius en de [[Notre-Dame van Parijs]]]]
[[Bestand:F1946 Paris IV parvis ND emplacement porche basilique St-Etienne rwk.jpg|miniatuur|Resten van de Sint-Stefanuskathedraal, vlak voor de Notre-Dame]]
[[Bestand:G. Bruno - Le Tour de la France par deux enfants p284.jpg|miniatuur|Het koor van Notre-Dame]]
[[Bestand:Info about Notre Dame.jpg|miniatuur|Gedenksteen in de Notre-Dame]]
'''Mauritius van Sully'''<ref>Zijn naam in het Frans: Maurice de Sully, en in het Latijn: Mauritius de Soliaco</ref> ([[Sully-sur-Loire]], begin 12e eeuw – [[Parijs]], [[11 september]] [[1196]]) was [[Aartsbisdom Parijs|bisschop van Parijs]] (1160-1196) en bouwheer gedurende zijn lang pontificaat.<ref>{{Citeer web | url = http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bsully.html | titel = Bishop Maurice de Sully | bezochtdatum = | auteur = | achternaam = Cheney | voornaam = David M. | auteurlink = | medeauteurs = | datum = 1996 | formaat = | werk = Catholic Hierarchy | uitgever = | paginas = | taal = en | archiefurl = | archiefdatum = | dodeurl = | citaat = }}</ref> De bekendste bouwwerf van hem is de [[Notre-Dame van Parijs]]. Hij was tevens een hoveling van [[Lodewijk VII van Frankrijk|Lodewijk VII]] en [[Filips II van Frankrijk|Filips II]], koningen van Frankrijk.<ref>{{Citeer web | url = http://www.notredamedeparis.fr/la-cathedrale/histoire/grandes-figures-et-personnalites/maurice-de-sully/ | titel = Maurice de Sully, évêque | bezochtdatum = | auteur = | achternaam = | voornaam = | auteurlink = | medeauteurs = | datum = | formaat = | werk = Grandes figures et personnalités de l'histoire | uitgever = Notre-Dame de Paris | paginas = | taal = fr | archiefurl = | archiefdatum = | dodeurl = | citaat = }}</ref>

== Levensloop ==
=== Lijfeigene ===
De geboortedatum is onbekend. Wel is bekend dat hij opgroeide aan de oevers van de [[Loire (rivier)|Loire]], bij [[Lijfeigenschap|lijfeigenen]] in [[Sully-sur-Loire]]. Zij waren in dienst van de heren van Sully-sur-Loire. Zijn vader was houthakker en zijn moeder een onbekende Humberga. Op een dag merkten de monniken van de [[abdij van Fleury]] Mauritius op aan de poort. Ze omschreven hem als ''junior, pauper et mendicus'': jong, arm en armzalig.<ref>{{Citeer boek | achternaam = de Sainte Marthe | voornaam = Denis | auteurlink = | medeauteurs = | datum = 1744 | titel = Gallia christiana in provincias ecclesiasticas distributa; Tomus Septimus, de Archiepiscopatu Parisiensi | hoofdstuk = LXXIII Mauritius de Sully | uitgever = Typographia Regia | plaats = Parijs | ISBN = | NUR = | pagina's = blz 70-77 | taal = la | URL = https://books.google.be/books?id=kQl32blTHe8C&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false | bezochtdatum = |archiefurl=https://web.archive.org/web/20230913210447/https://books.google.be/books?id=kQl32blTHe8C&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|archiefdatum=2023-09-13}}</ref> De monniken leerden Mauritius lezen en schrijven, wat ongewoon was voor die tijd omwille van zijn nederige afkomst.
=== Theoloog in Parijs ===
De monniken stuurden Mauritius door naar Parijs, naar de [[kapittelschool]], voor hogere studies.<ref>De [[universiteit van Parijs]] bestond nog niet in de tijd van Mauritius.</ref> In de kapittelschool maakte Mauritius kennis met de jonge Lodewijk, de latere koning [[Lodewijk VII van Frankrijk]]. Mauritius maakte carrière in de Roomse kerk vanaf het jaar 1142: van [[subdiaken]] in Parijs (1147) naar kanunnik en priester tot de begeerde post van [[aartsdiaken]] van Josas (1159).<ref>{{Citeer boek | achternaam = Fournier | voornaam = Paul | auteurlink = | medeauteurs = | datum = 1892 | titel = Bibliothèque de l'Ecole des Chartes | hoofdstuk = Maurice de Sully, évêque de Paris. Etude sur l'administration episcopale pendant la seconde moitié du XIIème siècle | uitgever = Persée | plaats = Parijs | ISBN = | NUR = | pagina's = blz 155-160 | taal = fr | URL = https://www.persee.fr/doc/bec_0373-6237_1892_num_53_1_447711_t1_0155_0000_3 | bezochtdatum = |archiefurl=https://web.archive.org/web/20220615121918/https://www.persee.fr/doc/bec_0373-6237_1892_num_53_1_447711_t1_0155_0000_3|archiefdatum=2022-06-15}}</ref> Hij werd [[Magister (academie)|magister]] in de theologie en een van de meest welbespraakte theologen van de stad. Hij predikte in het publiek, buiten de kapittelmuren.
=== Bisschop van Parijs ===
In 1160 verkoos het [[kapittel]] hem tot bisschop van Parijs<ref>Parijs was nog geen aartsbisdom; het bisdom Parijs hing af van het [[aartsbisdom Sens]].</ref> Vanaf dat moment ontplooide Mauritius zijn bouwplannen: nieuwe kerken<ref>Zie onder meer [[Église Saint-Denys de la Chapelle]]</ref>, abdijen, een [[leprozerie]], [[Godshuis|godshuizen]] en een bisschoppelijk paleis voor hemzelf.

Zijn meesterwerk was de bouw van de kathedraal [[Notre-Dame van Parijs|Notre-Dame]]; hiervoor liet hij de eeuwenoude Sint-Stefanuskathedraal slopen. De Sint-Stefanuskathedraal dateerde van de 6e of 7e eeuw; haar afmetingen waren 36 x 70 meter. De kathedraal was geen ruïne doch wel slecht onderhouden. Ze moest tegen de vlakte om de Notre-Dame erachter te kunnen bouwen. Mauritius stopte de verering van de [[Stefanus (martelaar)|martelaar Stefanus]]. Er rees een reusachtige bouwwerf achter de Sint-Stefanuskathedraal, met aanleg van nieuwe straten door Parijs. Mauritius wilde niet onderdoen voor de gotische kathedralen die hij gezien had in [[Kathedraal van Noyon|Noyon]] (vanaf 1150), [[Kathedraal van Senlis|Senlis]] (vanaf 1153), [[Kathedraal van Laon|Laon]] (vanaf 1154) en vooral in het aartsbisdom [[Kathedraal van Sens|Sens]] (ook vanaf 1154). [[Paus Alexander III]] bezocht Parijs naar aanleiding van de start van de bouw: de eerstesteenlegging vond plaats in het voorjaar van 1163. Mauritius beheerde de financiën van deze grote bouwonderneming, met onvoorwaardelijke steun van koning Lodewijk VII en het gehele kapittel van Parijs.

De bouwwerf van Notre-Dame trok talrijke bouwlieden aan, alsook handelaars, architecten en families in de stad. Tevens stichtte Mauritius nieuwe markten en bouwde hij handelscontacten uit. Hij hervormde het onderwijs van de kapittelschool, waarna ze nauw aanleunde aan een universitaire structuur, die na 1200 ontstond in Parijs. Mauritius benoemde kanseliers van de kapittelschool, die direct gezag hadden over de studenten en de [[Officiaal|officialen]]. De uitstraling van het onderwijs in Parijs reikte over het hele koninkrijk Frankrijk.<ref>{{Citeer web | url = http://www.notredamedeparis.fr/la-cathedrale/histoire/historique-de-la-construction/ | titel = Historique de la construction du Notre-Dame de Paris | bezochtdatum = | auteur = | achternaam = | voornaam = | auteurlink = | medeauteurs = | datum = | formaat = | werk = | uitgever = Notre-Dame de Paris | paginas = | taal = fr | archiefurl = | archiefdatum = | dodeurl = | citaat = }}</ref> Mauritius startte de [[Mariaverering|Maria-verering]], wat parallel ging met de bouw van de Notre-Dame. Heraclius, [[Latijns patriarchaat van Jeruzalem|patriarch van Jeruzalem]], bracht eveneens een bezoek aan de bouwwerf (1185).

Mauritius palmde de [[synagoge]] in en bouwde ze om tot een kapel voor [[Maria Magdalena]]; in de 18e eeuw verrees er de grotere [[La Madeleine (kerk)|La Madeleine]].

Alexander III en Mauritius overlegden regelmatig over de hachelijke toestand van [[Thomas Becket]], aartsbisschop van Canterbury. Beiden spraken hun steun uit voor Becket, en ageerden tegen koning [[Hendrik II van Engeland]], omdat ze boven alles de rechten van de Roomse clerus wensten te vrijwaren.<ref>{{Citeer boek | achternaam = Weber | voornaam = Nicholas | auteurlink = | medeauteurs = | datum = 1912 | titel = The Catholic Encyclopedia | hoofdstuk = Maurice de Sully | uitgever = Robert Appleton company | plaats = New York | ISBN = | NUR = | pagina's = | taal = en | URL = https://www.newadvent.org/cathen/14329c.htm | bezochtdatum = |archiefurl=https://web.archive.org/web/20230502233101/https://www.newadvent.org/cathen/14329c.htm|archiefdatum=2023-05-02}}</ref>

De bouwwerken van de Notre-Dame schoten goed op en Mauritius maakte mee dat het koor van de kathedraal af geraakte. Feestelijkheden voor Maria's [[Onbevlekte Ontvangenis van Maria|Onbevlekte Ontvangenis]] verbood Mauritius, want hij was inhoudelijk het niet mee eens. Wanneer Parijzenaars de [[Opstanding van de doden en verdoemden die naar de hel worden gevoerd|Opstanding van de doden]] betwijfelden, leidde Mauritius een campagne om elke twijfel te verjagen.

Mauritius was een vertrouwenspersoon van Lodewijk VII. Mauritius begeleidde hem bij diens onderhandeling met [[Frederik Barbarossa]] in [[Saint-Jean-de-Losne]] (1162). Hij doopte de lang verwachte zoon van Lodewijk VII, kroonprins [[Filips II Augustus|Filips]], bijgenaamd ''Dieudonné'', Godsgeschonken. De kroning van de 15-jaar jonge Filips II Augustus organiseerde Mauritius in zijn pas gebouwd bisschoppelijk paleis (1179). De top van de Franse adel en clerus was ontvangen bij Mauritius, die het woord voerde namens de jonge koning. De dag dat Filips II op [[Derde Kruistocht|kruistocht]] vertrok, vertrouwde Filips II zijn schatkist toe aan Mauritius.
[[Bestand:Porte Saint Victor.jpg|miniatuur|links|Abdij van Sint-Victor waar hij stierf (Parijs)]]
In 1196 trok Mauritius zich terug in de [[abdij van Sint-Victor]] in Parijs. Hij zong er psalmen, zoals hij in zijn jeugd de monniken van Fleury bezig zag. Hij trad echter niet af als bisschop. In hetzelfde jaar stierf Mauritius.

{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}
 
Digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]
 

[[Categorie:Frans kanunnik]]
[[Categorie:Bisschop van Parijs]]
[[Categorie:12e-eeuws bisschop]]
[[Categorie:Persoon in de kruistochten]]

Mauritius van Sully - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18e"

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"