Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-11-23T15:00:15Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:Teresa Matilde de Portugal, Condessa da Flandres.jpg|miniatuur|rechts|zegel van Teresa Mathilde van Portugal]]
'''Mathilde van Portugal''' ([[Coimbra (stad)|Coimbra]] [[1151]] - [[Veurne]] [[6 mei]] [[1218]])<ref>{{Citeer boek | achternaam = Warden | voornaam = David Baillie | auteurlink = | medeauteurs = | datum = 1818 | titel = L'art de vérifier les dates des faits historiques, des chartes, des chroniques, et autres anciens monuments depuis la naissance de Notre Seigneur, Tome Septième | hoofdstuk = Chronologie Historiques des Rois du Portugal | uitgever = Valade | plaats = Parijs | ISBN = | NUR = | pagina's = blz 4 | taal = fr | URL = https://books.google.fr/books?id=gag1AAAAMAAJ&printsec=frontcover&hl=fr#v=onepage&q&f=false | bezochtdatum = |archiefurl=https://web.archive.org/web/20230913122103/https://books.google.fr/books?id=gag1AAAAMAAJ&printsec=frontcover&hl=fr#v=onepage&q&f=false|archiefdatum=2023-09-13}} </ref> was gravin-gemalin van [[Graafschap Vlaanderen|Vlaanderen]], [[Graafschap Zeeland|Zeeland]], [[Graafschap Valois|Valois]] en [[Graafschap Vermandois|Vermandois]] (eerste huwelijk) en hertogin-gemalin van [[Hertogdom Bourgondië|Bourgondië]] (tweede huwelijk) in de 12e eeuw. Zij ontplooide zich tot een gedreven bestuurder en diplomate.

Mathilde's doopnaam was ''Teresa''<ref>Portugees: Teresa. Latijn: Tarasia.</ref>. Na het overlijden van haar oudere zus nam ze diens naam ''Mafalda'' over, wat later in Vlaanderen ''Mathilde'' werd<ref>{{Citeer web | url = http://fmg.ac/Projects/MedLands/PORTUGAL.htm#TeresaMafaldadied1218 | titel = Afonso Henriquez | bezochtdatum = | auteur = | achternaam = | voornaam = | auteurlink = | medeauteurs = | datum = | formaat = | werk = Medieval Lands | uitgever = | paginas = | taal = en | archiefurl = | archiefdatum = | dodeurl = | citaat = }} </ref>.

[[Bestand:Military and religious life in the Middle Ages and at the period of the Renaissance (1870) (14598668017).jpg|miniatuur|rechts|[[Vrede van Atrecht (1191)]], tussen Mathilde van Portugal en [[Boudewijn V van Henegouwen]], bemiddeld door [[Willem van Champagne]]]]
== Levensloop ==
=== Coimbra ===
De ouders van Mathilde waren [[Alfons I van Portugal|Alfons I de Veroveraar]] en [[Mathilde van Savoye (1125-1157)|Mathilde van Savoye]], het eerste koningspaar van Portugal. Langs vaders zijde behoorde ze tot het [[Lijst van koningen van Portugal|Huis Bourgondië in Portugal]] en langs moeders zijde tot het [[Graafschap Savoye|Huis Savoye]]. Toen haar vader ziek werd, nam zij en haar broer [[Sancho I van Portugal|Sancho]] het bestuur van het land over (1169-1184). Zij legde zich tijdens haar regentschap toe op de administratieve organisatie van het jonge koninkrijk Portugal, wat haar vader bijzonder apprecieerde. Haar broer behartigde de militaire belangen. Mathilde mocht niet uitgehuwelijkt worden met een prins uit Aragon of Castilië, want dit hield het gevaar in dat Portugal ooit geannexeerd zou worden door een naburige 'Spaanse'<ref>Spanje bestond nog niet als zodanig.</ref> heer. Mathilde bleef ongehuwd omwille van het staatsbelang. In 1174 huwde haar broer Sancho en kreeg meerdere kinderen, wat de dynastie verzekerde eens de kinderen opgroeiden aan het hof.

[[Bestand:Castilla 1210.png|miniatuur|rechts|Portugal (blauw) in 1211, bij de dood van haar broer [[Sancho I van Portugal|Sancho I]]]]
=== Gent ===
Aangezien er Vlaamse kruisvaarders meegevochten hadden met de verovering van Lissabon (1147), was de interesse van het Portugese hof voor het verre graafschap Vlaanderen gewekt<ref>{{Citeer boek | achternaam = Lacerda | voornaam = Daniel | auteurlink = | medeauteurs = | datum = 2008 | titel = Isabelle de Portugal, duchesse de Bourgogne | hoofdstuk = Première Partie | uitgever = Eds. Lanore | plaats = Parijs | ISBN = 978-2-85157-555-5 | NUR = | pagina's = blz 9 | taal = fr | URL = https://books.google.fr/books?id=BAhrGnRvwhQC&printsec=frontcover&hl=fr#v=onepage&q&f=false | bezochtdatum = |archiefurl=https://web.archive.org/web/20230913122126/https://books.google.fr/books?id=BAhrGnRvwhQC&printsec=frontcover&hl=fr#v=onepage&q&f=false|archiefdatum=2023-09-13}} </ref>. In 1183 huwde Mathilde, 32 jaar oud en geletterd, met de analfabete graaf van Vlaanderen, [[Filips van de Elzas]]. [[Willem van Blois]], [[Aartsbisdom Reims|aartsbisschop van Reims]], zegende het huwelijk in. Het was het 2e huwelijk van de graaf. Graaf Filips was tevens graaf van Zeeland, Valois en Vermandois. Het [[graafschap Artesië]] had Filips al afgestaan aan de Franse Kroon (1180).

Gravin Mathilde bracht een belangrijke bruidsschat mee naar het Vlaamse hof. Ooggetuigen waren onder de indruk van de hoeveelheid goud, brokaat en edelstenen<ref>{{Citeer boek | achternaam = Herculano | voornaam = Alexandre | auteurlink = | medeauteurs = | datum = 2010 | titel = Historia de Portugal, Tome I | hoofdstuk = | uitgever = Ediçoes Vercial | plaats = Braga | ISBN = 978-989-8392-77-0 | NUR = | pagina's = blz 228 | taal = pt | URL = https://books.google.fr/books?id=GhF8AgAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr#v=onepage&q&f=false | bezochtdatum = }} </ref>. Graaf Filips kon er oorlogen mee voeren tegen de Franse Kroon (tot 1186). Hij schonk haar overigens een groot deel van het graafschap Vlaanderen als persoonlijk bezit<ref>{{Citeer boek | achternaam = Ganshof | voornaam = F.L. | auteurlink = | medeauteurs = | datum = 1937 | titel = Geschiedenis van Vlaanderen, Deel II: De Middeleeuwen XIIIe en XIVe eeuw | hoofdstuk = Hoofdstuk I Vlaanderen en Brabant in de strijd tussen de Anglo-Welfse en de Franco-Gibellijnse partij | uitgever = Standaard Boekhandel | plaats = Brussel | ISBN = | NUR = | pagina's = blz 13 | taal = nl | URL = | bezochtdatum = }} </ref>. Gravin Mathilde hield zich bezig met haar landgoederen in (Zuid-)Vlaanderen en met het lezen van manuscripten. Met Mathilde waren er Portugese kooplui naar Vlaanderen gekomen, met handelsrelaties tot gevolg. De Vlaamse steden waren in opmars, ook al door de gevoerde politiek van graaf Filips. Het huwelijk bleef kinderloos.

In 1191 stierf graaf Filips op kruistocht. Het grafelijk huis van de Elzas dreigde uit te sterven. Haar schoonzus [[Margaretha van de Elzas]] en schoonbroer [[Boudewijn V van Henegouwen]], kwamen aan de macht in het graafschap Vlaanderen. Dit nam niet weg dat de eerste jaren van hun bestuur Mathilde regentes van Vlaanderen was. Zij beheerde immers zodanig de financiën van het graafschap dat ze de eerste jaren incontournable was.

=== Dijon ===
Van 1194 tot 1195 was ze gehuwd met hertog [[Odo III van Bourgondië]], verwant met haar langs vaders zijde. Voor hertog Odo was het zijn eerste huwelijk. Het huwelijk werd snel ontbonden, officieel omwille van bloedverwantschap. De echte reden van ontbinding was de kinderloosheid van het huwelijk. Mathilde keerde terug naar haar domeinen in zuidelijk Vlaanderen.

=== Veurne ===
Mathilde bood vervolgens haar diensten aan de invloedrijke [[paus Innocentius III]]. Deze kon Mathilde's politieke ervaring goed gebruiken. Mathilde bemiddelde in Rome de benoeming van haar stiefbroer [[Alfons van Portugal (1135-1207)|Alfons]] tot grootmeester van de [[Orde van Malta]] (1202). Zij hielp de paus bij de keuze van edelen voor de [[Vierde Kruistocht]]. In 1212 was zij aan het Portugese hof in Coimbra, bij het overlijden van haar broer, koning Sancho I. Haar neef, [[Sancho II van Portugal|Sancho II]], volgde op in een sfeer van ruzies aan het Portugese hof. Later trok de 60-jarige<ref>60 jaar was een uitzonderlijk hoge leeftijd in de 13e eeuw</ref> Mathilde zich meer en meer terug in zuidelijk Vlaanderen. Zij verdronk in een moeras in de buurt van [[Veurne]], toen haar koets er zich vast reed (1218).

== Zie ook ==
* [[Lijst van partners van graven van Vlaanderen]]

{{Appendix}}

[[Categorie:Huis Bourgondië-Portugal]]
[[Categorie:Partner van de graaf van Vlaanderen]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 12e eeuw|Portugal, M]]

Mathilde van Portugal - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd