https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=MashrabiyaMashrabiya - Bewerkingsoverzicht2026-04-22T19:15:10ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Mashrabiya&diff=151402&oldid=prevColani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"2024-11-21T02:12:20Z<p>Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Mashrabiya work 01.jpg|miniatuur|Mashrabiya]]<br />
'''Mashrabiya''' (in het Arabisch: مشربية) is de [[Arabisch]]e naam voor [[decoratie]]ve roosters die traditioneel uit [[houtdraaibank|gedraaide]] houten staven en bollen zijn samengesteld. In de [[islamitische architectuur]] wordt mashrabiya toegepast als afscherming in ramen, deuren en [[erker]]s van huizen, [[moskee]]ën en [[paleis|paleizen]].<br />
<br />
Ook binnenshuis wordt mashrabiya gebruikt bij de creatieve vormgeving van meubels, schermen of andere delen van een [[interieur (terminologie)|interieur]]. De oorsprong van mashrabiya is niet bekend; vermoedelijk ontstond het in de middeleeuwen in Egypte en verspreidde zich van hieruit verder naar andere islamitische landen. Vergelijkbare bouwelementen in de Indische architectuur worden [[Jali (architectuur)|jali's]] genoemd.<br />
<br />
== Vervaardiging ==<br />
Mashrabiya is traditioneel samengesteld uit gedraaide stukken hout die in geometrische [[patroon (vorm)|patronen]] zijn gerangschikt. De delen bezitten gaten en pennen en worden los in elkaar gestoken, zonder gebruik van spijkertjes of lijm. Een eenvoudig patroon is een vierkant rooster met bollen en loodrecht op elkaar staande staven. Hier kunnen de delen gemakkelijk worden gerangschikt en bovendien kunnen hier ook lange, samenhangend gedraaide stukken hout worden gebruikt. Een stabieler en veel voorkomend patroon is een rooster waarbij de bollen ook [[diagonaal]] met staven met elkaar zijn verbonden. Zo'n patroon kan alleen met losse bollen en staven in elkaar worden gezet.<br />
<br />
== Functie ==<br />
Mashrabiya dient er toe, om ruimtes tegen direct zonlicht te beschermen. Bovendien zorgt het ervoor dat lucht kan doorstromen en verhindert directe inkijk. In woongebouwen wordt mashrabiya meestal aan de straatzijde vanaf de eerste verdieping gebruikt. Net als bij een [[Jaloezie (zonwering)|jaloezie]] kan men erdoor naar buiten kijken zonder zelf te worden gezien. Dit is ook de reden waarom het veel bij erkers wordt toegepast.<br />
<br />
== Afbeeldingen ==<br />
<gallery><br />
Mashrabiya work 02.jpg|Eenvoudig mashrabiya-patroon<br />
Mashrabiya work 03.jpg|Patroon met diagonale staven<br />
Specimens of Lattice-work. (1836) - TIMEA.jpg|Vijf mashrabiya-patronen, tekening van Edward W. Lane (1836)<br />
GD-EG-Caire-Suhaymi044.jpg|Mashrabiya in een paleis in [[Caïro (stad)|Caïro]], Egypte<br />
Kairo Gayer Anderson Museum BW 9.jpg|Erkers en een raam met mashrabiya in het [[Gayer-Anderson Museum]] in Caïro<br />
Window of the Harem (1878) - TIMEA.jpg|Doorkijkluikje in een mashrabiya-rooster (Egypte 1878)<br />
</gallery><br />
<br />
== Literatuur ==<br />
* {{de}} Felix Thürlemann: ''Das Haremfenster'', München, Wilhelm Fink Verlag, 2016. ISBN 978-3-7705-6047-9<br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Jali (architectuur)|Jali]]<br />
* [[Edward William Lane]]<br />
<br />
== Externe links ==<br />
*{{en}} [[Edward William Lane]]: [https://books.google.de/books?id=kcTlgYGmGvQC&pg=PA13#v=onepage&q&f=false ''An Account of the Manners and Customs of the Modern Egyptians''], London, 1836, p. 13<br />
*{{en}} [http://www.craftsmanspace.com/free-projects/egyptian-mashrabiya-coffee-table-plan.html Egyptian Mashrabiya coffee table plan], craftsmanspace.com<br />
<br />
{{Commonscat|Mashrabiya}}<br />
[[Categorie:Architectuur in Egypte]]<br />
[[Categorie:Bouwkundig onderdeel]]</div>Colani