Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Sterre der Zee in de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek te Maastricht]] Wegkapelletje gewijd aan ''Notre-Dame de Bon-Secours'' in [[Thieusies, Wallonië]] Een '''Mariakapel''' is een aan Maria gewijde christelijke kapel. Het kan daarbij gaan om een k...'

2024-12-19T17:38:51Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'thumb|Kapel van de [[Sterre der Zee (Maastricht)|Sterre der Zee in de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek te Maastricht]] thumb|Wegkapelletje gewijd aan ''Notre-Dame de Bon-Secours'' in [[Thieusies, Wallonië]] Een '''Mariakapel''' is een aan Maria gewijde christelijke kapel. Het kan daarbij gaan om een k...'

Nieuwe pagina

[[Bestand:OLVkapel03.jpg|thumb|Kapel van de [[Sterre der Zee (Maastricht)|Sterre der Zee]] in de [[Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw-Tenhemelopneming (Maastricht)|Onze-Lieve-Vrouwebasiliek]] te [[Maastricht]]]]
[[Bestand:Thieusies 051218 (9).jpg|thumb|Wegkapelletje gewijd aan ''Notre-Dame de Bon-Secours'' in [[Thieusies]], [[Wallonië]]]]

Een '''Mariakapel''' is een aan [[Maria (moeder van Jezus)|Maria]] gewijde christelijke kapel. Het kan daarbij gaan om een [[kapel (kerkdeel)|kapel als onderdeel van een kerkgebouw]], een [[Kapel (gebouw)|vrijstaande kapel]] of een klein, niet-betreedbaar [[heiligdom]] ("kapelletje"). Mariakapellen zijn in gebieden met aanhangers van de [[Katholicisme|katholieke leer]] over de gehele wereld te vinden.

== Algemeen ==
Een Mariakapel is primair bedoeld als gebedsruimte, waar men bidt tot Maria, de moeder van [[Jezus (traditioneel-christelijk)|Jezus]]. Volgens de [[Rooms-Katholieke Kerk|rooms-katholieke]] en [[Oosters-orthodoxe kerk|oosters-orthodoxe]] traditie treedt Maria op als middelares tussen de gelovige en God.

Mariakapellen bevatten altijd een afbeelding van Maria, meestal in de vorm van een [[Madonna (kunst)|Mariabeeld]] (ook wel [[genadebeeld]] genoemd) of een beeldengroep waar Maria deel van uitmaakt, zoals een [[piëta]] of [[Calvarie (afbeelding)|calvariegroep]]. Soms bevat een Mariakapel in plaats van een beeldje een schildering van Maria, bijvoorbeeld een geschilderd [[altaarretabel]], een [[Icoon (religieuze kunst)|icoon]] of ander schilderij.

Veel Mariakapellen zijn gericht op één bepaalde vorm van Mariadevotie. Dit kan een gebeurtenis uit het leven van Maria zijn ([[Onbevlekte Ontvangenis|Maria Onbevlekt Ontvangen]], [[Maria Geboorte]], [[Annunciatie|Maria Boodschap]], [[Maria Lichtmis]], [[Maria-Visitatie]] en [[Maria-Tenhemelopneming]]) of een bepaald aspect van Maria belichten ([[Maria Moeder van God]], [[Onbevlekt Hart van Maria]], [[Maria Hulp der Christenen]], [[Onze Lieve Vrouw van Altijddurende Bijstand]], [[Onze-Lieve-Vrouw van Smarten]], [[Sterre der zee]], [[Regina coeli (titel van Maria)|Koningin des Hemels]], [[Turris davidica|Toren van David]], [[Heilige Maagd Maria van de Rozenkrans]]).

Sommige Mariakapellen zijn een kopie van een bekend Mariaheiligdom of een verwijzing naar een [[Mariaverschijning]] (Loretokapel, [[Heilige Maagd Maria van de berg Karmel|Karmelkapel]], [[Lourdes]]kapel of -grot, [[Onze-Lieve-Vrouw van Fátima|Fatimakapel]], [[Banneux]]kapel).

== Inpandige Mariakapel ==
Inpandige Mariakapellen zijn meestal onderdeel van een kerk of kathedraal, hoewel ook andere gebouwen zoals woonhuizen, kastelen, paleizen, scholen en ziekenhuizen een inpandige Mariakapel kunnen bevatten. Bekende Mariakapellen in Nederlandse en Belgische kerken zijn: de kapel van de [[Zoete Lieve Vrouw van Den Bosch|Zoete Moeder]] in de [[Sint-Janskathedraal ('s-Hertogenbosch)|Sint-Janskathedraal]] in [['s-Hertogenbosch]], de kapel van de [[Sterre der Zee (Maastricht)|Sterre der Zee]] in de [[Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw-Tenhemelopneming (Maastricht)|Onze-Lieve-Vrouwebasiliek]] in [[Maastricht]], de kapel van Onze Lieve Vrouw van Halle in de [[Sint-Martinusbasiliek (Halle)|Sint-Martinusbasiliek]] in [[Halle (Vlaams-Brabant)|Halle]] en de kapel van Onze Lieve Vrouw van Kortenbos in de [[Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Kortenbos]] de bekendste voorbeelden.
<gallery>
Sint-Nicolaasbasiliek IJsselstein 06.jpg|Kapel [[Onze Lieve Vrouw van Eiteren|OLV van Eiteren]], [[Sint-Nicolaasbasiliek (IJsselstein)|St-Nicolaasbasiliek]], [[IJsselstein]] (NL)
20110419 Halle (6).jpg|Kapel OLV van Halle, [[Sint-Martinusbasiliek (Halle)|Sint-Martinusbasiliek]], [[Halle (Vlaams-Brabant)|Halle]] (B)
Chapel of Our Lady of the Rosary of Saint James church in Sandomierz - 02.jpg|[[Onze-Lieve-Vrouw van de Heilige Rozenkrans|OLV van de Rozenkrans]], [[Sint-Jakobskerk (Sandomierz)|St-Jakobskerk]], [[Sandomierz]], [[Polen]]
Verge.jpg|Kapel OLV van Montserrat, [[Klooster van Montserrat|kloosterkerk van Montserrat]], [[Catalonië]]
</gallery>

== Vrijstaande Mariakapel ==
[[Bestand:Marienkapelle Kaider.jpg|thumb|Meimaandgebedsdienst bij de Mariakapel in [[Bad Staffelstein]], [[Beieren]]]]
[[Bestand:Schoenstatt_Shrine__Maravillas_de_Maria_,_San_Luis_Potosi_city,_San_Luis_Potosi_state,_Mexico_.jpg|thumb|[[Schönstattkapellen|Schönstattkapel]] ''Maravillas de Maria'' in [[San Luis Potosí (stad)|San Luis Potosi]], [[Mexico (land)|Mexico]]]]
[[Bestand:Queen of the sea memorial.jpg|thumb|Maria ''Queen of the sea'' in [[Clogherhead]], [[Ierland (land)|Ierland]]]]
Veel [[veldkapel]]len en vrijstaande kapellen in dorpen en steden zijn aan Maria gewijd, waarbij soms een bepaald aspect van Mariadevotie benadrukt wordt. Sommige Mariakapellen verwijzen naar bekende Mariaoorden.

=== Mariaverschijningskapel ===
Sommige Mariakapellen verwijzen naar plaatsen waar een [[Mariaverschijning]] heeft plaatsgevonden, zoals [[Lourdes]], [[Fátima (Portugal)|Fatima]] en [[Banneux]]. Deze waren oorspronkelijk bedoeld voor mensen die de vermoeiende of dure reis naar een [[bedevaart]]plaats niet konden maken, maar dienen ook als herinnering aan een dergelijke reis of ter instandhouding van een bepaalde devotie. Een bijzondere vorm van een Lourdeskapel is een [[Lourdesgrot]], een getrouwe nabootsing van de [[grot van Massabielle]] te [[Lourdes]] met in een nis een beeld van Maria (typerend in wit en blauw).

=== Loretokapel ===
Loretokapellen zijn Mariakapellen die verwijzen naar het Mariaoord [[Loreto (Italië)|Loreto]] in Italië, waar de [[Basiliek van het Heilig Huis]] gebouwd is rondom het uit [[Nazareth (Israël)|Nazareth]] overgeplaatste huis van Maria (''Santa Casa''). In [[Tsjechië]] is de [[Loretokapel Starý Hrozňatov]] een belangrijk bedevaartoord. Ook in Duitsland, Oostenrijk en Italië bevinden zich een groot aantal Loretokapellen. In Nederland staat een Loretokapel in [[Thorn (Limburg)|Thorn]]; in België onder andere in [[Wezet]].

=== Schönstattkapel ===
[[Schönstattkapellen]] zijn veldkapellen die in navolging van een heiligdom in het Duitse [[Vallendar]]-Schönstatt gebouwd zijn en bevatten alle een replica van het schilderij van Maria en het Jezuskind dat in de oorspronkelijke kapel hangt. Wereldwijd zijn er zo'n 200 kapellen van de [[Schönstatt-beweging]], vooral in [[Duitsland]] en [[Latijns-Amerika]].

=== Bekende Mariakapellen ===
In Nederland en België staan honderden Mariakapellen, zowel betreedbaar als niet-betreedbaar. In de [[Zuidelijke Nederlanden]] kreeg de [[Mariaverering]] na de [[reformatie]] vooral door toedoen van de [[jezuïeten]] een belangrijke impuls en werden op veel plaatsen Mariakapellen gebouwd. Toch zijn de meeste kapellen in België en in Zuid-Nederland 19e of 20e-eeuws. In het overwegend protestantse deel van Nederland komen vrijstaande Mariakapellen vrijwel niet voor, wel incidenteel Mariakapellen in kerken. Voorbeelden van vrijstaande, betreedbare Mariakapellen in Nederland en België zijn:
* [[Mariakapel (Borne)|Mariakapel]] in [[Borne (Overijssel)]]
* [[Kapel Onze-Lieve-Vrouw ter Eecken]] in [[Kapellebrug (Hulst)|Kapellebrug]] ([[Zeeuws-Vlaanderen]])
* [[Onze-Lieve-Vrouwe ter Nood (Heiloo)]] (Noord-Holland)
* [[Mariakapel (Mierlo)|Mariakapel]] in [[Mierlo]] ([[Noord-Brabant]])
* [[Onze-Lieve-Vrouw-van-Zeven-Smartenkapel (Kapelberg)]] in [[Roosendaal (gemeente)|Roosendaal]] (Noord-Brabant)
* [[Mariakapel (Milheeze)|Mariakapel]] in [[Milheeze]] (Noord-Brabant)
* [[Mariakapel (Nunhem)|Mariakapel]] in [[Nunhem]] ([[Nederlands Limburg]])
* [['t Hofke (bedevaartsoord)|Mariakapel van 't Hofke]] in [[Berlicum]] (Noord-Brabant)
* Kapel van [[Onze-Lieve-Vrouwe van Aarle-Rixtel]] (Noord-Brabant)
* [[Kapel in 't Zand]] in [[Roermond (stad)|Roermond]] (Nederlands Limburg)
* [[Leenderkapel]] in [[Schaesberg (plaats)|Schaesberg]] (Nederlands Limburg)
* [[Hamboskapel]] in [[Kerkrade (plaats)|Kerkrade]] (Nederlands Limburg)
* [[Mariapark (Lommel)|Mariapark]] (met 7 Mariakapellen) in [[Lommel-Werkplaatsen]] ([[Limburg (Belgische provincie)|Belgisch Limburg]])
* Diverse kapellen van [[Onze-Lieve-Vrouw van Rust]] in Belgisch Limburg, o.a. [[Beek (België)|Beek]], [[Helchteren]], [[Heppeneert]], [[Kleine-Brogel]], [[Meeuwen-Gruitrode]], [[Mopertingen]], [[Opglabbeek]], [[Peer (België)|Peer]], [[Rekem]] en [[Terboekt]]
* Diverse kapellen van Onze-Lieve-Vrouw van Onrust in o.a. [[Laak (België)|Laak]], [[Zelem]] (beide Belgisch Limburg) en [[Kapellen (Vlaams-Brabant)]]
* [[Boskapel (Imde)|Boskapel]] in [[Imde]] (Vlaams-Brabant)
* [[Bareldonkkapel]] in [[Donk (Berlare)|Donk]] ([[Oost-Vlaanderen]])
* Lourdeskapel van [[Onze-Lieve-Vrouw van Bachte-grot]] in [[Deinze]] (Oost-Vlaanderen)
* [[Beverhoutsveldkapel (Moerbrugge)|Beverhoutsveldkapel]] in [[Moerbrugge]] ([[West-Vlaanderen]])
<gallery>
Roermond-Kapel in 't Zand.jpg|[[Kapel in 't Zand]], [[Roermond (stad)|Roermond]], Limburg
Bareldonk kapel 2011 07 24 00 02702.jpg|[[Bareldonkkapel]], [[Donk (Berlare)|Donk]], [[Oost-Vlaanderen]]
POL Meszna Kaplica Matki Boskiej Siewnej 1.jpg|Mariakapel, [[Meszna (Silezië)|Meszna]], [[Woiwodschap Silezië|Silezië]]
Virgin Mary Altar, Dili, East Timor (313433237).jpg|Mariakapel in [[Dili (stad)|Dili]], [[Oost-Timor]]
</gallery>

=== Niet-betreedbaar Mariakapelletje ===
Niet-betreedbare Mariakapelletjes zijn dusdanig klein dat ze niet betreden kunnen worden. Meestal zijn het vrijstaande mini-kapelletjes, al dan niet op een zuil of gemetselde verhoging geplaatst. Soms bestaat het kapelletje slechts uit een [[nis (muur)|nis]] in een muur of een muurkastje ([[Brabants]]: "''kèske''") waarin een Mariabeeldje geplaatst is. [[Gevelkapel]]len met madonnabeeldjes komen met name in Italië veel voor.
<gallery>
Héron JPG06.jpg|[[Héron]], [[Luik (provincie)|provincie Luik]]
Feistritz im Rosental Suetschach Bildstock 31122010 864.jpg|[[Feistritz im Rosental|Feistritz]], [[Karinthië (deelstaat)|Karinthië]]
Saint-Suliac Oratoire de Grainfollet.jpg|[[Saint-Suliac]], [[Bretagne (regio)|Bretagne]]
Edicola sacra palermo1.jpg|[[Palermo (stad)|Palermo]], [[Sicilië]]
</gallery>

== Trivia ==
[[Bestand:Kaarsenkroon van drie hoogten met ieder zes armen, met Mariakapel in het midden, BK-NM-9387-A.jpg|thumb|Kaarsenkroon met Mariakapel in het midden, vervaardigd in ca. 1480]]
'Mariakapel' is ook de naam van een Mariafiguur omringd door architectonische of religieuze [[ornament]]en, die geplaatst is in het hart van een [[kroonluchter]]. De kroonluchter vormt dan figuurlijk het omhulsel van een kapel met daarin een Mariabeeld.

[[Categorie:Kapel| Mariakapel]][[Categorie:Rooms-katholieke sacramenten en gebruiken]]

Mariakapel - Bewerkingsoverzicht

Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Sterre der Zee in de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek te Maastricht]] Wegkapelletje gewijd aan ''Notre-Dame de Bon-Secours'' in [[Thieusies, Wallonië]] Een '''Mariakapel''' is een aan Maria gewijde christelijke kapel. Het kan daarbij gaan om een k...'