Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"

2024-11-23T18:55:20Z

Tekst vervangen - "18e" door "18e"

Nieuwe pagina

[[Bestand:Vorstenburgh.jpg|thumb|Maria Refugie]]
'''Maria Refugie''' is een klooster van [[birgittinessen]] te [[Uden (plaats)|Uden]] dat in [[1713]] werd opgericht door de zusters die afkomstig waren van de [[Coudewater|abdij van Coudewater]] bij [[Rosmalen (plaats)|Rosmalen]].

==Kruisheren==
Nadat de [[Orde van het Heilig Kruis|kruisheren]] in [[1629]] uit [['s-Hertogenbosch]] waren verdreven, trachtten zij zich te vestigen in [[Schijndel]], maar ook daar werd hun functioneren onmogelijk gemaakt. In [[1639]] trokken ze daarom naar [[Uden (plaats)|Uden]] in het [[Land van Ravenstein]], waar de katholieke godsdienstuitoefening niet belemmerd werd.

Aanvankelijk gingen ze wonen bij een boerderij te [[Vorstenburg]], waar in [[1652]] met de bouw van een klooster begonnen werd. Toen zij de Kapel van Onze Lieve Vrouwe ter Linde gingen bedienen, was de afstand vanaf het klooster hierheen bezwaarlijk. Daarom bouwden ze in [[1697]] een nieuw [[Kruisherenklooster (Uden)|klooster]], dat in [[1700]] in gebruik werd genomen. Het oude klooster werd in [[1711]] verkocht aan de [[birgittinessen]] van [[Coudewater]], onder leiding van abdis Theodora de Haen, die bang waren dat hun klooster zou worden opgeheven.

==Birgittinessen==
De zusters troffen een vervallen en klein gebouw aan. Dit werd de basis van het klooster Maria [[Refugie]]. Eerst werden reparaties uitgevoerd, waarna een [[bakhuisjes en bakovens|bakhuis]] en een school werden bijgebouwd. De zusters begonnen, om geld te verdienen, een meisjesinternaat. Van [[1716]] tot [[1719]] werd aan de uitbouw van het klooster gewerkt. Toen de Fransen binnenvielen moesten de zusters vluchten. In [[1794]] werd het klooster vernield en geplunderd door Franse troepen. In [[1796]] keerden de zusters terug en werd het klooster hersteld. Ook werd het onderwijs hervat. De zusters waren nu huurders van hun eigen gebouwen.

In [[1814]] echter vaardigde [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] het [[Decreet van Suppressie]] uit, dat de kloosters opnieuw wilde laten uitsterven door te verbieden om [[novice]]n aan te nemen. Wel mochten ze het klooster verlaten en kregen dan pensioen. Als ze bleven, kregen ze niets. Dit Decreet werd later bekrachtigd door [[Willem I der Nederlanden|koning Willem I]]. De zusters bleven zitten, en toen in [[1840]] [[Willem II der Nederlanden|koning Willem II]] de troon beklom, werden 15 nieuwe zusters aangenomen. Deze zusters werden voordien aangeduid als pensiongangers, maar ze maakten officieus al gewoon deel uit van de gemeenschap.

De zusters konden hun in beslag genomen gebouwen zelfs terugkopen, waarvoor echter een aantal kunstschatten verkocht moesten worden. Zij hechtten daar toen overigens nog weinig waarde aan. Wel moesten ze ook een aantal kostbare handschriften verkopen, waarvan de meeste in de verzameling van de Amsterdamse predikant D.C. van Voorst terechtkwamen. Toen deze stierf, raakten de handschriften verspreid over de gehele wereld. Er zijn 63 15e-eeuwse handschriften uit [[Coudewater]] bekend, waarvan er nog 39 in het bezit van Maria Refugie zijn. Dit zijn voornamelijk koorboeken. Een boek met heiligenlevens, waaronder dat van de [[Barbara van Nicomedië|heilige Barbara]], is waarschijnlijk door een van de zusters geschreven.

In [[1843]] werd vanuit Uden het klooster Maria-Hart te [[Weert (stad)|Weert]] gesticht. In [[1958]] werd voor het eerst sinds [[1713]] weer een abdis aangesteld<ref>In Weert of in Uden? Merk op dat Petronella Zegers (1852-1930) bij haar overlijden als beroep "abdis der Birgittinessen" heeft. Bron: overl.akte Uden 1930 no.49.</ref>. In [[1963]] werden vier zusters naar Zweden gezonden om in [[Vadstena (stad)|Vadstena]] de oude orde te herstellen.

In 2009 was de jongste geprofeste zuster 37 jaar.

== Religieuze kunst ==
Van het ommuurde gebouw is vooral de barokke kapel uit 1720 van groot belang. Deze is gerestaureerd en herbergt, naast tal van middeleeuwse beelden, ook een 18e-eeuws altaar en een preekstoel uit dezelfde tijd. In 1952 schonk [[beeldhouwer]] [[Peter Roovers]] een [[Heilig Hartbeeld (Uden, Birgittinessenklooster)|Heilig Hartbeeld]] aan het klooster.

In 1875 verkochten de zusters enige ''verminkte antique beelden'' en enkele ''onaanzienlijke vermolmde en voor de Religieuzen genoegzaam doellooze voorwerpen'' aan [[Victor de Stuers]], die ze in een museum wilden plaatsen. In 1883 kwamen deze beelden in het [[Rijksmuseum Amsterdam]] terecht. Het betrof onder meer enkele beelden van de [[Meester van Koudewater]] uit omstreeks 1470. Vanaf 2005 keerden deze prachtige beelden weer terug in de abdij, waar ze in het [[Museum voor Religieuze Kunst]] tentoongesteld werden, tezamen met eigen bezit.

In 1973 werd dit museum opgericht in enkele vleugels van het klooster, dat overigens nog steeds als zodanig functioneert. Naast een uitgebreide collectie, waarin religieuze kunst vanaf de middeleeuwen tot heden te zien is, zijn er wisselende thematische tentoonstellingen. Daarnaast kan men de kruidentuin bezoeken.

== Externe link ==
*http://www.abdijuden.nl

{{Appendix|2=
{{References}}}}
 
Digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]
 

[[Categorie:Birgittijnen]]
[[Categorie:Bouwwerk in Uden]]
[[Categorie:Klooster in Noord-Brabant]]
[[Categorie:Rijksmonument in Maashorst]]

Maria Refugie - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18e"

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"