Colani op 8 feb 2025 om 10:45

2025-02-08T10:45:02Z

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding = Maria Amalia of Saxony as Queen of Naples overlooking the Neapolitan crown by Giuseppe Bonito held at the Prado.jpg
| naam = Maria Amalia van Saksen
| leven = [[1724]] - [[1760]]
| functie = [[Lijst van partners van koningen van Spanje|Koningin van Spanje]]
| periode = [[1759]] - [[1760]]
| voorganger = [[Maria Barbara van Portugal]]
| opvolger = [[Maria Louisa van Parma]]
| functie1 = [[Lijst van monarchen van Napels en van Sicilië|Koningin van Sicilië]] [[Lijst van monarchen van Napels en van Sicilië|Koningin van Napels]]
| periode1 = [[1738]] - [[1759]]
| voorganger1 = [[Elisabeth Christine van Brunswijk-Wolfenbüttel]]
| opvolger1 = [[Maria Carolina van Oostenrijk (1752-1814)|Maria Carolina van Oostenrijk]]
| geboortedatum = [[24 november]] [[1724]]
| geboorteplaats = [[Dresden]], [[Heilige Roomse Rijk]]
| sterfdatum = [[27 september]] [[1760]]
| sterfplaats = [[Madrid (stad)|Madrid]], [[Koninkrijk Spanje (1716-1873)|Spanje]]
| vader = [[August III van Polen]]
| moeder = [[Maria Josepha van Oostenrijk (1699-1757)|Maria Josepha van Oostenrijk]]
| dynastie = [[Huis Wettin|Wettin]]
| partner van = [[Karel III van Spanje]]
| kinderen = Maria Isabella Maria Josepha Maria Isabella Maria Josepha [[Marie Louise van Bourbon|Marie Louise]] Filips Anton [[Karel IV van Spanje|Karel]] Maria Theresia [[Ferdinand I der Beide Siciliën|Ferdinand]] [[Gabriël van Bourbon|Gabriël]] Maria Anna [[Anton van Bourbon (1755-1817)|Anton]] Frans Xavier
| heraldiek = [[Bestand:Coat of Arms of Maria Amalia of Saxony, Queen Consort of Spain.svg|100px]]
| heraldiek-uitleg = Wapenschild van de koningin van Spanje
}}

'''Maria Amalia van Saksen''' ([[Dresden]], [[24 november]] [[1724]] — [[Madrid (stad)|Madrid]], [[27 september]] [[1760]]) was de [[Koningin (titel)|koningin]] van [[Koninkrijk Napels|Napels]] en [[Koninkrijk Sicilië|Sicilië]] en later van [[Koninkrijk Spanje (1716-1873)|Spanje]]. Ze was een dochter van koning [[August III van Polen]] en van koningin [[Maria Josepha van Oostenrijk (1699-1757)|Maria Josepha van Oostenrijk]]. Ze huwde op [[19 juni]] [[1738]] met de latere koning [[Karel III van Spanje]]. Uit het gearrangeerde huwelijk kwamen vele kinderen voort die tot in de volwassenheid overleefden, onder wie [[Karel IV van Spanje]]. Maria Amalia was de grootmoeder van de latere koning [[Lodewijk Filips I van Frankrijk]].

Als populaire gemalin hield ze toezicht op de bouw van het [[Paleis van Caserta]] buiten Napels en op verschillende andere projecten, en ze stond bekend om haar invloed op de staatszaken. Ze verhuisde in 1759 naar [[Spanje]] en begon met de verbetering van het [[Koninklijk Paleis van Madrid]], maar stierf voordat dit voltooid was. Maria Amalia was politiek actief en nam openlijk deel aan staatszaken in zowel Napels als Spanje.

== Biografie ==
=== Jeugd ===
Maria Amalia was de oudste dochter van koning [[August III van Polen]] en van koningin [[Maria Josepha van Oostenrijk (1699-1757)|Maria Josepha van Oostenrijk]], een dochter van keizer [[keizer Jozef I|Jozef I]] en keizerin [[Amalia Wilhelmina van Brunswijk-Lüneburg]]. Ze werd geboren in het [[Zwinger|Zwinger Paleis]] te [[Dresden]] op [[24 november]] [[1724]]. Haar grootouders aan vaderskant waren: koning [[August II van Polen]] en koningin [[Christiane Eberhardine van Brandenburg-Bayreuth]]. Bij haar geboorte kreeg ze de naam: ''Maria Amalia Christina Francisca Xaveria Flora Walburga von Sachsen''. Later kreeg Maria Amalia nog zeven broers en zes zussen. Ze groeide op aan het hof van Dresden en werd opgeleid in Frans, dans en schilderkunst. Ze was ook een volleerd musicus en zong en speelde keyboard van jongs af aan.

=== Huwelijk en kinderen ===
In [[1737]] werd Maria Amalia uitgehuwelijkt aan [[Karel III van Spanje|Karel VII]], [[Koning (titel)|koning]] van [[Koninkrijk Napels|Napels]] en [[Koninkrijk Sicilië|Sicilië]] en de latere koning Karel III van [[Koninkrijk Spanje (1716-1873)|Spanje]]. Het huwelijk werd datzelfde jaar op [[31 oktober]] goedgekeurd. Maria Amalia trad bij [[Trouwen met de handschoen|volmacht]] in het huwelijk te Dresden, waar haar broer, [[Frederik Christiaan van Saksen (1722-1763)|Frederik Christiaan]], de rol van Karel vervulde. Het huwelijk werd ook goedgekeurd door de [[Heilige Stoel]], onder [[paus Clemens XII]]. Dit huwelijk betekende het einde voor een paar politieke meningsverschillen tussen de paus en Karel. In [[1738]] toen Maria Amalia veertien jaar was zagen ze elkaar voor het eerst en traden ze voor een tweede keer in het huwelijk. De trouwdag was voor de bruidegom de aanleiding om de [[Orde van Sint-Januarius]] in te stellen.

Maria Amalia en Karel zagen elkaar voor het eerst op [[19 juni]] [[1738]] te Portella, een dorp in het grensgebied van het koninkrijk Napels, dicht bij [[Fondi]]. Aan het hof werden feesten gevierd tot [[3 juli]], toen creëerde Karel de ''Insigne e reale ordine di San Gennaro'', de meest belangrijke orde voor ridderlijkheid binnen het koninkrijk. Later creëerde hij op [[19 september]] [[1771]] een vergelijkbare orde in Spanje, beter bekend als de [[Orde van Karel III|''Muy Distinguida Orden de Carlos III'']], de Orde van Karel III.

Ondanks het feit dat het een gearrangeerde verbintenis was, werd het een zeer gelukkig huwelijk en kregen zij in 22 jaar huwelijk dertien kinderen, velen van hen stierven in de zuigelingentijd of overleefden de adolescentie niet:
* Maria Isabella ([[6 september]] [[1740]] - [[2 november]] [[1742]]);
* Maria Josepha ([[20 januari]] [[1742]] - [[1 april]] [[1742]]);
* Maria Isabella ([[30 april]] [[1743]] - [[5 maart]] [[1749]]);
* Maria Josepha ([[6 juli]] [[1744]] - [[8 december]] [[1801]]);
* [[Marie Louise van Bourbon|Maria Louisa]] ([[24 november]] [[1745]] - [[15 mei]] [[1792]]), gehuwd met [[keizer Leopold II]];
* Filips Anton ([[13 juni]] [[1747]] - [[19 september]] [[1777]]), werd uitgesloten van de opvolging wegens [[debiliteit]]. Hij was de hertog van [[Calabrië]];
* [[Karel IV van Spanje|Karel Anton]] ([[11 november]] [[1748]] - [[20 januari]] [[1819]]), werd na de dood van zijn vader koning van Spanje. Hij huwde met [[Maria Louisa van Parma]].;
* Maria Theresia ([[2 december]] [[1749]] - [[2 mei]] [[1750]]);
* [[Ferdinand I der Beide Siciliën|Ferdinand]] ([[12 januari]] [[1751]] – [[4 januari]] [[1825]]), werd koning van Napels en Sicilië, en vervolgens der Beide Siciliën. Hij huwde met aartshertogin [[Maria Carolina van Oostenrijk (1752-1814)|Maria Carolina van Oostenrijk]];
* [[Gabriël van Bourbon|Gabriël]] ([[12 mei]] [[1752]] - [[23 november]] [[1788]]), gehuwd met Maria Anna, dochter van koningin [[Maria I van Portugal]];
* Maria Anna ([[3 juli]] [[1754]] - [[11 mei]] [[1755]]);
* [[Anton van Bourbon (1755-1817)|Antonio Pascual]] ([[31 december]] [[1755]] - [[20 april]] [[1817]]), gehuwd met zijn nicht infante [[Maria Amalia van Bourbon]], dochter van Antonio's oudere broer [[Karel IV van Spanje]];
* Francisco Javier ([[15 februari]] [[1757]] - [[10 april]] [[1771]]).

=== Koningin van Napels en Sicilië ===
[[File:Maria Amalia of Saxony.jpg|thumb|Maria Amalia, koningin van Napels en Sicilië.|293x293px|links]]

Als koningin oefende zij grote invloed uit op de politiek, ondanks haar frequente ziektes, en nam ze actief deel aan staatszaken. Ze beëindigde de carrières van verschillende politici die zij niet mocht. Haar ongenoegen leidde er rechtstreeks toe dat de eerste minister werd afgezet. Maria Amalia hoefde haar invloed niet geheim te houden: na de geboorte van haar eerste zoon in [[1747]] kreeg ze een zetel in de staatsraad. Ze werkte de Spaanse invloed op Napels tegen en wist Karel in [[1742]], tegen de wil van Spanje, ervan te overtuigen Napels neutraal te verklaren tijdens de [[Oostenrijkse Successieoorlog]], waarin [[Koninkrijk Groot-Brittannië|Groot-Brittannië]] dreigde Napels te bombarderen. In [[1744]] werd zij echter gedwongen in te stemmen met een oorlogsverklaring. Ze gaf toen de voorkeur aan Groot-Brittannië boven [[Koninkrijk Frankrijk|Frankrijk]] en [[Habsburgse monarchie|Oostenrijk]]. Over Maria Amalia werd gesproken vanwege haar favorieten, die invloed zouden hebben op haar beleid toen ze erg ziek was, zoals prinses Anna Francesca Pinelli en hertogin Zenobia Revertera. In [[1754]] steunde zij de carrière van Bernardo Tanucci als minister van Buitenlandse Zaken.

Maria Amalia was een zeer gecultiveerde vrouw. Ze speelde een zeer grote rol in de bouw van het [[Paleis van Caserta]]. De eerste steen werd gelegd op de verjaardag van haar man, op [[20 januari]] [[1752]], te midden van de vele festiviteiten. Ook had ze een bepalende rol in de bouw van het Paleis van [[Portici]], het [[Teatro San Carlo]], gebouwd in slechts 270 dagen, het [[Museo di Capodimonte|Paleis van Capodimonte]]. Ook werd het Koninklijk Paleis van Napels gerenoveerd. In haar vertrekken van het [[Koninklijk Paleis (Portici)|Paleis van Portici]], werd het beroemde [[Porselein van Capodimonte|Capodimonte porselein]] bewaard. Daardoor werd het porselein in Napels geïntroduceerd, en begon in [[1743]] met de productie van Napels' porselein. Ook was Maria Amalia zeer verslaafd aan het roken van [[tabak]]. Ze was de beschermvrouwe van Gian Francesco Fortunati, die een zeer graag geziene gast was aan het hof.

Tegen het einde van [[1758]] werd de toestand van Karels halfbroer, koning [[Ferdinand VI van Spanje]], zeer kritiek. Hij leed aan dezelfde symptomen van neerslachtigheid als hun vader, koning [[Filips V van Spanje|Filips V]]. Ferdinand had zijn geliefde vrouw, koningin [[Maria Barbara van Portugal|Maria Barbara]], in augustus 1758 verloren, en was in zeer diepe depressie terechtgekomen. Omdat koning Ferdinand en koningin Barbara geen kinderen hadden gekregen werd Karel werd op [[10 december]] [[1758]] door Ferdinand VI benoemd tot erfgenaam. Koning Ferdinand verliet [[Madrid (stad)|Madrid]] voor goed om in [[Villaviciosa de Odón]] te verblijven. Hier stierf hij op [[10 augustus]] [[1759]] op 46-jarige leeftijd.

=== Koningin van Spanje ===
[[File:Maria Amalia of Saxony, Queen consort of Naples and Sicily; Queen consort of Spain.jpg|thumb|Maria Amalia, koningin van Napels, Sicilië en Spanje.|251x251px]]
Op dat moment werd Karel de koning van Spanje, en nam hij de naam ''Karel III'' van Spanje aan. Vanwege een eerder verdrag van Wenen, waarin stond dat hij niet koning van Spanje, Napels en Sicilië mocht worden, aangezien deze staten niet dezelfde koning mochten hebben, gaf hij de troon van Napels en Sicilië op. Later kreeg hij wel de titel ''heer der Beide Siciliën''.

In het jaar waarin het gezin Napels voor Madrid verruilde lieten ze twee kinderen achter. Hun derde zoon, [[Ferdinand I der Beide Siciliën|Ferdinand]] ([[1751]]-[[1825]]), die werd onder de naam Ferdinand IV, koning van Napels en als Ferdinand III, koning van Sicilië. Zijn oudere broer, [[Karel IV van Spanje|Karel]] ([[1748]]-[[1819]]) moest mee naar Spanje, om daar als erfgenaam van zijn vader te leven. Het andere kind dat in Napels bleef, was infant Filips, de hertog van Calabrië. Deze oudste zoon was uitgesloten van de opvolging wegens debiliteit, en werd daarom niet opgenomen in de lijn van troonopvolging. Hij stierf uiteindelijk, vergeten en rustig in Portici in [[1777]], hij werd 30 jaar.

Karel en zijn gemalin kwamen op [[7 oktober]] [[1759]] in [[Barcelona (Spanje)|Barcelona]] aan. Maria Amalia deed opnieuw veel om de koninklijke residenties te verbeteren door ze opnieuw in te richten. Zij hielp, samen met haar echtgenoot, bij de oprichting van de luxe porseleinfabriek onder de naam ''Real Fábrica del Buen Retiro''. Ze had het niet naar haar zin in Spanje en klaagde over het eten, de taal, die zij weigerde te leren; het klimaat, de Spanjaarden, die zij als passief beschouwde en de Spaanse hovelingen, die zij als onwetend en ongeschoold beschouwde. Maria Amalia werd aan het Spaanse hof beschreven als [[depressief]] en hysterisch. Ze plande grote hervormingen van het Spaanse systeem, maar had geen tijd om die af te maken.

=== Overlijden ===
Een jaar nadat ze waren gearriveerd in Madrid, in [[september]] [[1760]], stierf Maria Amalia heel plotseling aan [[tuberculose]] in het Buen Retiro Paleis, buiten de hoofdstad. Ze werd begraven in de koninklijke grafkelder in het [[Escorial]]. Haar man, koning Karel III, schreef het volgende in zijn dagboek: ''Dit was de eerste keer, in 22 jaar huwelijk, dat Amalia mij had teleurgesteld''. Hij hertrouwde niet meer en hield zijn echtelijke liefde intact tot zijn eigen dood 28 jaar later.

In [[1761]] gaf haar man [[Giambattista Tiepolo]] de opdracht fresco's te schilderen voor het [[Koninklijk Paleis van Madrid]]. In de voorkamer van de koningin schilderden Tiepolo en zijn assistenten de Apotheose van de Spaanse Monarchie. De fresco's werden geschilderd van 1762 tot 1766. Koningin Maria Amalia verschijnt omringd door verschillende goden uit de [[Griekse mythologie]], waaronder [[Apollo (Griekse mythologie)|Apollo]].

== Eretekens ==
* {{AT}}: [[Orde van het Sterrenkruis]] (3 mei 1733)

== Voorouders ==
{| class="wikitable" style="font-size:85%; text-align:center;"
! colspan="9" | Voorouders van Maria Amalia van Saksen
|-
| '''Overgrootouders'''
| colspan="2" | [[Johan George III van Saksen]] (1647-1691) ∞ 1666 [[Anna Sophia van Denemarken]] (1647-1717)
| colspan="2" | [[Christiaan Ernst van Brandenburg-Bayreuth]] (1644-1712) ∞ 1671 Sophia Louise van Württemberg (1642-1702)
| colspan="2" | [[Keizer Leopold I]] (1640-1705) ∞ 1676 [[Eleonora van Palts-Neuburg]] (1655-1720) 
| colspan="2" | [[Johan Frederik van Brunswijk-Lüneburg]] (1625-1679) ∞ 1668 Benedicta Henriette van Simmern (1652-1730) 
|-
| '''Grootouders'''
| colspan="4" | [[August II van Polen]] (1670-1733) ∞ 1693 [[Christiane Eberhardine van Brandenburg-Bayreuth]] (1671-1727)
| colspan="4" | [[Keizer Jozef I]] (1678-1711) ∞ 1699 [[Amalia Wilhelmina van Brunswijk-Lüneburg]] (1673-1742)
|-
| '''Ouders'''
| colspan="8" | [[August III van Polen]] (1696-1763) ∞ 1719 [[Maria Josepha van Oostenrijk (1699-1757)|Maria Josepha van Oostenrijk]] (1699-1757)
|-
! colspan="9" | Maria Amalia van Saksen (1724-1760)
|}
{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Huis Wettin]][[Categorie:Partner van de koning van Spanje]][[Categorie:Persoon in de 18e eeuw|Saksen, Maria]]

Maria Amalia van Saksen - Bewerkingsoverzicht

Colani op 8 feb 2025 om 10:45