Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2024-11-21T02:19:01Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Nieuwe pagina

[[File:Saint Madelberte-Maubeuge.jpg|thumb|De biddende Sint-Madelberta wordt in verzoeking gebracht door een demon. [[Houtsnede]] van [[Leonhard Beck]], ca. 1517-1519.]]
[[File:Gand, san bavone, int., reliquiario del 1615, 02.jpg|thumb|Madalberta werd vaak afgebeeld met haar moeder en haar zuster. Hier in de nis van het reliekschrijn van [[Macharius|Sint-Macharius]] (kerkschat van de [[Gent]]se [[Sint-Baafskathedraal]]).]]

'''Madalberta''' of '''Madelberta van Maubeuge''' was een [[Merovingisch]]e edelvrouw en de derde [[Abt (abdij)|abdis]] van [[Maubeuge]]. Ze is [[Heilige (christendom)|heilig]] verklaard met [[feestdag]] op [[7 september]].

== Leven ==
Madalberta was de hoogadellijke dochter van [[Vincentius Madelgarius|Madelgarius]] en [[Waldetrudis van Bergen|Waldetrudis]]. [[Landricus van Zinnik|Landricus]], [[Dentelinus]] en [[Aldetrudis]] waren haar broers en zussen. Na de dood van Aldetrudis in 696 volgde ze haar op aan het hoofd van de [[abdij van Maubeuge]], een klooster gesticht door hun tante [[Aldegonda van Maubeuge|Aldegonda]]. Haar [[hagiografie]], ''Vita S<sup>ta</sup> Madelbertae'' (BHL 5129), is in het begin van de 10e eeuw opgeschreven op basis van materiaal uit de ''vitae'' van Aldegonda en Aldetruda.

== Cultus ==
De verering van Madalberta is geattesteerd in Maubeuge vanaf het begin van de 10e eeuw. Aan het einde van die eeuw had haar cultus zich verspreid naar [[Maagdenburg (stad)|Maagdenburg]] en naar [[Halberstadt (stad)|Halberstadt]], waar bij de inhuldiging van de [[Dom van Halberstadt|kathedraal]] op 18 oktober 992 haar relieken werden gedeponeerd. Voor een lokale heilige uit Henegouwen is dat een opmerkelijke afstand. Vermoedelijk maakten haar resten eind jaren 940 deel uit van een 'pakket' [[Bisdom Kamerijk|Kamerijkse]] heiligenrelieken die bisschop [[Fulbert van Sint-Stevens-Woluwe|Fulbert]] afstond aan [[Hertogdom Saksen (-1180)|Saksen]] als onderdeel van de politiek van koning [[Keizer Otto I de Grote|Otto de Grote]] om de integratie van [[Hertogdom Lotharingen|Lotharingen]] in het [[Liudolfingen|ottoonse]] rijk de beklemtonen.

Volgens de kroniekschrijvers [[Jean d'Outremeuse]] en [[Gillis van Orval]] zijn de relieken van Maubeuge naar Luik [[Translatiefeest|overgebracht]] door [[Hubertus van Luik|Hubertus]]. d'Outremeuse situeert de translatie in het jaar 704, maar een attestatie vóór de 13e eeuw is er niet. Misschien valt ze eerder te situeren in 1071, toen het [[graafschap Henegouwen]] onder het [[prinsbisdom Luik]] kwam.

== Reliekschrijn ==
In de [[kerkschat]] van de voormalige [[Sint-Lambertuskathedraal]] van [[Luik (stad)|Luik]] bevindt zich een [[reliekschrijn]] van Madalberta. Het is een houten kist die in de 19e eeuw weer is opgetuigd nadat revolutionairen het edelsmeedwerk (hernieuwd in 1648) hadden verwijderd. De relieken in het schrijn zijn textielgerelateerd, waaronder een rood-gele riem in [[Taf (textiel)|taf]] en een schaar van Madalberta, alsook een [[Kant (textiel)|kanten]] muts uit de 12e eeuw. Voorts is er een 7e-eeuws stuk [[Zijde (textiel)|zijde]] met het [[monogram]] van de Oost-Romeinse keizer [[Herakleios]] (610-641) aangetroffen. Er is een inventaris uit 1489 bewaard die de oorspronkelijke inhoud documenteert: [[Kovel (kleding)|cuculla]] (grofwollen pij), [[Hoofddoek|velum]] (sluier), cinctura (riem), enz.

== Handschriften ==
*Bergen, [[Université de Mons-Hainaut|Bibliothèque de l'Université de Mons-Hainaut]], ms. 845
*Brussel, [[Koninklijke Bibliotheek van België]], ms. 9810-14

== Literatuur ==
*{{Literatuur als bron|Françoise Pirenne-Hulin, "À la découverte des tissus de la châsse de sainte Madelberte", in: ''Feuillets de la cathédrale de Liège'', 1994, nr. 10, p. 1-8}}
*Paul Bertrand, "La Vie de sainte Madelberte de Maubeuge. Édition du texte (BHL 5129) et traduction française", in: ''Analecta Bollandiana'', 1997, nr. 3-4, p. 39-76. {{DOI|10.1484/J.ABOL.4.01703}}
*Paul Bertrand, "Sainte Madelberte à Soignies: aux origines d'un culte récent", in: ''Reliques et châsses de la collégiale de Soignies. Objets, cultes et traditions'', eds. Jacques Deveseleer, Philippe Desmette en Monique Maillard-Luypaert, 2001, p. 89-108
*{{Literatuur als bron|Paul Bertrand en Charles Mériaux, "Cambrai-Magdebourg: les reliques des saints et l'intégration de la Lotharingie dans le royaume de Germanie au milieu du Xe siècle", in: ''Médiévales'', 2006, p. 85-96. {{DOI|10.4000/medievales.1514}}}}

{{commonscat}}
{{Bibliografische informatie}}
[[Categorie:Heilige in het christendom]]
[[Categorie:Belgisch heilige of zalige]]
[[Categorie:Merovingisch heilige]]
[[Categorie:Abdis van Maubeuge]]
[[Categorie:7e-eeuws abt]]
[[Categorie:8e-eeuws abt]]
[[Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 7e eeuw]]
[[Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 8e eeuw]]

Madalberta van Maubeuge - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"