https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Lotharius-kruisLotharius-kruis - Bewerkingsoverzicht2026-04-23T03:15:20ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Lotharius-kruis&diff=57112&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-01-17T09:58:28Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Aachen Germany Domschatz Cross-of-Lothair-01.jpg|thumb|De voorzijde van het Lotharius-kruis]]<br />
Het '''Lotharius-kruis''' is een kostbaar [[processiekruis]] dat omstreeks het jaar 1000 in het [[Rijnland (Duitsland)|Rijnland]] is ontstaan, vermoedelijk in [[Keulen (stad)|Keulen]]. Het gouden, met [[camee]]ën en [[Edelsteen|edelstenen]] versierde [[Kruis (christendom)|kruis]], een zogenaamd 'gemmenkruis' ([[Latijn]]: ''crux gemmata''), bevindt zich in de [[schatkamer van de Dom van Aken]] in de Duitse stad [[Aken (stad)|Aken]]. Tijdens hoge kerkelijk feestdagen wordt het kruis nog altijd gebruikt bij vieringen in de Dom.<br />
<br />
== Uiterlijk ==<br />
Het kruis, zonder het laatgotische voetstuk, is 49,8&nbsp;cm hoog, het heeft een breedte van 38,5&nbsp;cm en is 2,3&nbsp;cm diep. Het is gevat in een uit de 14e eeuw stammend bewerkt gouden voetstuk. De kern van het kruis is van eikenhout. Dit is bedekt met goud en verguld zilver en bezet met [[smaragd]]en, [[amethist]]en, [[Robijn (edelsteen)|robijn]]en en [[parel]]s. Het kruis bevat aan de voorzijde 102 edelstenen en 35 parels. De stenen, en de zetting ervan, zouden verwijzen naar de beschrijving van het hemelse Jeruzalem zoals dat voorkomt in de Bijbel in de [[Openbaring van Johannes]].<br />
[[Bestand:Augustus kameo.jpg|thumb|De afbeelding van keizer Augustus]]<br />
Opvallend aan de voorzijde zijn twee [[camee]]ën. Centraal op het kruis bevindt zich een verhoogde afbeelding van de Romeinse keizer [[Imperator Caesar Augustus|Augustus]] met de keizerlijke insignia dat dateert uit de 1e eeuw. Deze op zich heidense versiering verwijst naar de overwinning van Christus: de vergoddelijkte keizer dient als verwijzing naar en verbinding met de vermoedelijke opdrachtgever en schenker van dit kruis, [[keizer Otto III]], die zichzelf volgens de Romeinse traditie als plaatsvervanger van God op aarde beschouwde.<br />
<br />
Lager op de verticale balk van het kruis bevindt zich een [[Gem (gesneden edelsteen)|intaglio]] van [[bergkristal]] met de afbeelding van [[Lotharius II]], koning van [[Midden-Francië|Lotharingen]] van 855 tot 869, een achterkleinzoon van [[Karel de Grote]]. De inscriptie bevat de tekst ''XPE ADIVVA HLOTARIVM REG'' (God sta koning Lotharius bij). Aan deze afbeelding ontleent het kruis zijn naam.<br />
<br />
Verdere opvallende elementen aan de voorzijde zijn een afbeelding van de [[Chariten|Drie Gratiën]] en een leeuw in [[Onyx (mineraal)|onyx]]. Deze beide afbeeldingen zijn gekanteld geplaatst.<br />
<br />
Waar op de voorkant diverse heidense afbeeldingen voorkomen, is de achterzijde geheel gewijd aan de christelijke iconografie. In goud gegraveerd is een afbeelding van de gekruisigde Christus, zonder doornenkroon. De hand van God is naar hem uitgestrekt en bevat een lauwerkrans als teken van overwinning, waarin een duif is opgenomen, waarmee de [[Drie-eenheid]] wordt uitgebeeld.<br />
<br />
== Afbeeldingen ==<br />
<Gallery><br />
Germania occidentale, croce detta di lotario, 1000 ca, con base tardogotica (XV secolo), retro 01.jpg|Achterzijde<br />
LotharkreuzBergkristall.jpg|Het zegel van Lotharius<br />
Croix de Lothaire détail trois graces - image de Sailko croped and rotated.jpg|De Drie Gratiën<br />
</Gallery><br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Otto-Mathilde-kruis]]<br />
* [[Mathilde-kruis]]<br />
* [[Patriarchaalkruis (Vaticaan)]]<br />
<br />
{{Appendix|2=<br />
* {{aut|Hugh Honour & John Fleming}}: ''Algemene kunstgeschiedenis'', 13e druk, Meulenhoff Amsterdam, 2007<br />
* http://www.kunsttrip.nl/steden/aken/lothar.htm<br />
}}<br />
{{Bibliografische informatie}}<br />
<br />
[[Categorie:Dom van Aken]]<br />
[[Categorie:Kunst van de 10e eeuw]]<br />
[[Categorie:Kunst van de 11e eeuw]]<br />
[[Categorie:Kruis als christelijk symbool]]<br />
[[Categorie:Romeinse camee]]</div>Colani