https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=LandeshauptmannLandeshauptmann - Bewerkingsoverzicht2026-04-19T02:48:23ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Landeshauptmann&diff=25998&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2023-04-06T05:23:53Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>Een '''landeshauptmann''' (letterlijk: ''landshoofdman'') was in het Duitse taalgebied de voorzitter van een [[Landdag (Duitsland)|Landtag]] of van een Landsregering. De Duitse deelstaten hebben tegenwoordig een premier of een minister-president, maar de Oostenrijkse deelstaten en ook [[Zuid-Tirol]] in [[Italië]] hebben nog steeds een ''Landeshauptmann'' of een ''Landeshauptfrau''. Soms had hij nog een keizerlijke gouverneur of ''[[stadhouder|statthalter]]'' naast zich.<br />
<br />
== Geschiedenis ==<br />
In het [[Heilige Roomse Rijk]] of later het [[Duitse Keizerrijk]] was de landeshauptmann een vertegenwoordiger van de keizer of een andere vorst. De inhoud van de functie varieerde, maar meestal had hij een verantwoordelijkheid over de financiën van zijn gebied of ''land''. Daarbij moest hij zowel aan de vorst als aan de [[staten|standen]] verantwoording afleggen. Men kende het ambt van landeshauptmann in het hele Duitse gebied, ook in [[Hertogdom Bohemen|Bohemen]], [[Markgraafschap Moravië|Moravië]], [[Hertogdom Silezië|Silezië]], [[Graafschap Glatz|Glatz]], [[Neder-Lausitz]], [[Opper-Lausitz]], [[Pruisen]], enz. Ook de voormalige [[Duitse koloniën]] hadden soms een landeshauptmann als bestuurder.<br />
<br />
== Oostenrijk ==<br />
Elk van de negen [[deelstaten van Oostenrijk]] heeft een landeshauptmann als regeringsleider. Let wel, dit is dus niet de voorzitter van het deelstaatparlement. In de hedendaagse betekenis bestaat het begrip pas sinds de oprichting van de Oostenrijkse Bondsrepubliek in 1918. De landeshauptmann of -frau wordt door het deelstaatparlement gekozen en vervolgens door de bondspresident beëdigd. Door dat laatste wordt hij ook de vertegenwoordiger van de bond in de deelstaat. In de deelstaat [[Wenen]] is de [[burgemeester]] tegelijk ook landeshauptmann.<br />
<br />
Tot hun bevoegdheden behoren:<br />
* de vertegenwoordiging van zijn land naar buiten toe, ook tegenover de bondsregering en internationaal<br />
* het voorzitterschap van de deelstaatregering<br />
* de beëdiging van de andere regeringsleden<br />
* de afkondiging van wetten en besluiten<br />
* de uitoefening van sommige federale bevoegdheden binnen de deelstaat<br />
* de coördinatie van de veiligheid in crisissituaties<br />
<br />
De conferentie van de negen landeshauptmannen (de ''Landeshauptleutekonferenz'') heeft in Oostenrijk een reële politieke invloed, alhoewel zij niet in de grondwet voorzien is.<br />
<br />
'''Lijsten van gouverneurs (dat wil zeggen ''Landeshauptleute'')'''<br />
<br />
*[[Lijst van gouverneurs van Burgenland]]<br />
*[[Lijst van gouverneurs van Karinthië]]<br />
*[[Lijst van gouverneurs van Neder-Oostenrijk]]<br />
*[[Lijst van gouverneurs van Opper-Oostenrijk]]<br />
*[[Lijst van gouverneurs van Salzburg]]<br />
*[[Lijst van gouverneurs van Stiermarken]]<br />
*[[Lijst van gouverneurs van Tirol]]<br />
*[[Lijst van gouverneurs van Vorarlberg]]<br />
*[[Lijst van burgemeesters van Wenen|Lijst van gouverneurs van Wenen]]<br />
<br />
== Zuid-Tirol en Trentino ==<br />
De provinciale regeringen van [[Bozen-Zuid-Tirol|Zuid-Tirol]] en van [[Trente (provincie)|Trente]] in [[Italië]] worden ook geleid door een ''landeshauptmann''. Dat is de officiële Duitse benaming voor wat in het Italiaans ''presidente della Giunta provinciale'' heet.<br />
<br />
*[[Lijst van gouverneurs van Zuid-Tirol]]<br />
<br />
== Zwitserland ==<br />
Ook in [[Zwitserland]] bestaan of bestonden er functies onder de naam ''landeshauptmann''.<br />
<br />
Zo onder meer in [[Wallis (kanton)|Wallis]] waar de hoogste gezagdrager tussen 1288 en 1798 die titel voerde. Sinds het midden van de 20e eeuw voert de parlementsvoorzitter er die titel. In [[Appenzell Innerrhoden]] is de ''landeshauptmann'' het hoofd van het belangrijkste departement (het ''Land- und Forstwirtschaftsdepartement'').<br />
<br />
{{Bibliografische informatie}}<br />
<br />
[[Categorie:Titulatuur]]<br />
[[Categorie:Oostenrijks Landeshauptmann| ]]<br />
[[Categorie:Politiek in Oostenrijk]]<br />
[[Categorie:Zuid-Tirol]]<br />
[[Categorie:Trente]]<br />
[[Categorie:Wallis]]<br />
[[Categorie:Appenzell Innerrhoden]]</div>Colani