Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-01-18T16:17:43Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:Kwartje 1941 voor-achter-kant 1941 1556-2.png|160px|thumb|25 cent 1941, 26 mm (zink)]]
[[Bestand:25 cent 1948.jpg|160px|thumb|25 cent 1948, 19 mm]]
[[Bestand:25 cent 1955.jpg|160px|thumb|25 cent 1955, 19 mm]]
[[Bestand:25 cent 2000.jpg|160px|thumb|25 cent 2000, 19 mm]]
'''Kwartje''' was de populaire naam van het Nederlandse vijfentwintigcentsstuk, een munt in het muntstelsel uit het [[Koninkrijk der Nederlanden|koninkrijk]]. De naam is afkomstig van zijn waarde van een kwart [[Nederlandse gulden|gulden]], al heeft de waardeaanduiding altijd ''25 cent'' geluid. De populaire [[Bargoens]]e naam van de munt was ''heitje'', afkomstig van de letter [[Hee (letter)|Hee]], de vijfde letter van het [[Hebreeuws]]e alfabet (naar de waarde van het kwartje als 5 [[stuiver]]s).

== Geschiedenis ==
De [[Muntwet van 1816]] regelde een nieuw muntstelsel. In de eerste jaren van dit nieuwe stelsel werd het kwartje gemunt in zilver van laag allooi. Het was voor hedendaagse begrippen vrij groot. Vanaf [[1848]], onder [[Willem II der Nederlanden|koning Willem II]], werd het kwartje, met het [[dubbeltje]] en de [[stuiver]], kleiner van formaat, terwijl het zilvergehalte toenam tot 0,640. Deze omvang zou het kwartje tot aan de afschaffing van de gulden behouden, uitgezonderd tijdens de Duitse bezetting: toen was het [[Zink (element)|zinken]] kwartje veel groter, om het van de andere zinken munten te kunnen onderscheiden (het kwartje was de hoogste muntwaarde die in zink werd aangemaakt).

Vanaf [[1948]] gebruikte men [[nikkel]] voor de munt. Het nieuwe ontwerp van het kwartje uit 1980 werd ontworpen door [[Bruno Ninaber van Eyben]] en de cijfers van het getal 25 zijn speciaal voor deze munt ontworpen door [[Gerard Unger]].

Het kwartje was een vrij ongewone coupure: in de meeste muntstelsels kende en kent men munten van twintig cent. Zo ook bij de [[euro]]. De naam ''kwartje'' ging dan ook niet over op een van de euromunten. In Nederland wordt de term ''kwartje'' nog wel gebruikt voor een bedrag van 25 eurocent in een willekeurige samenstelling van munten.

Ook in [[België]] kende men ooit een munt die ''kwartje'' genoemd werd: dit was een grote nikkelen munt met een gat erin ter waarde van 25 [[centiem]]en. Dit kwartje muntte men in de eerste helft van de twintigste eeuw.

In de [[Verenigde Staten]] kent men nog de [[quarter]] als munt.

== Gezegden ==
De munt leeft vooral voort in [[gezegde (zegswijze)|gezegden]] als:
*Wie voor een dubbeltje geboren is, wordt nooit een kwartje - Je kunt nooit boven de stand komen waarin je geboren bent. Arm geboren, zal wel arm blijven.
*Een heitje voor een karweitje - [[Padvinder]]s gingen daarmee medio twintigste eeuw langs de deuren om klusjes te doen met een kwartje als beloning.
*Hij vindt altijd wel een kwartje - Hij is een oplichter.
*Hij wil voor een kwartje naar Amsterdam - Hij is op een koopje uit.
*Het kwartje is gevallen - Het dringt eindelijk door

=== Kwartje van Kok ===
Door de Nederlandse overheid werd in 1991 het [[kwartje van Kok]] ingevoerd, een [[accijns]]verhoging op de prijs van auto[[brandstof]].

== Zie ook ==
* [[Geschiedenis van de Nederlandse gulden]]
* [[Lijst van oude muntsoorten in de Lage Landen]]

{{Appendix}}

[[Categorie:Nederlandse munt]][[Categorie:Munten]]

Kwartje - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd