https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=KruiradKruirad - Bewerkingsoverzicht2026-04-24T09:41:01ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Kruirad&diff=189748&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2026-04-11T10:56:04Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="nl">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Oudere versie</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Versie van 11 apr 2026 12:56</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="nl"><div class="mw-diff-empty">(geen verschil)</div>
</td></tr></table>Colanihttps://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Kruirad&diff=33512&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2023-05-08T07:32:27Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="nl">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Oudere versie</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Versie van 8 mei 2023 09:32</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="nl"><div class="mw-diff-empty">(geen verschil)</div>
</td></tr></table>Colanihttps://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Kruirad&diff=189747&oldid=prevmw>Japiot: link van dp naar juiste pagina, replaced: De Wachter → De Wachter met AWB2013-05-06T21:41:15Z<p>link van dp naar juiste pagina, replaced: <a href="/index.php?title=De_Wachter&action=tinymceedit&redlink=1" class="new" title="De Wachter (de pagina bestaat niet)">De Wachter</a> → <a href="/index.php?title=De_Wachter_(Zuidlaren)&action=tinymceedit&redlink=1" class="new" title="De Wachter (Zuidlaren) (de pagina bestaat niet)">De Wachter</a> met <a href="/index.php?title=Wiki_Raamsdonks_Erfgoed:AWB&action=tinymceedit&redlink=1" class="new" title="Wiki Raamsdonks Erfgoed:AWB (de pagina bestaat niet)">AWB</a></p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Molen Oog in 't Zeil Cothen kruirad.jpg|270px|thumb|Kruirad en munnik]]<br />
Een '''kruirad''' of '''kruiwiel''' wordt op [[windmolen]]s gebruikt om het [[gevlucht]] op de wind te [[kruien (windmolen)|kruien]]. Het kruirad bestaat uit een aantal spaken, waarvan twee doorgaande spaken halfshout, kruiselings door de kop van de munnik zijn gestoken. Ter versteviging zijn over de spaken twee of drie gordingen vastgezet. Het grootste kruirad, dat van [[De Wachter (Zuidlaren)|De Wachter]], heeft 32 spaken<br />
<br />
Het kruirad is op een kruias, de munnik, gemonteerd. De munnik draait in een rond gat, dat schuin in de staartbalk van de staart zit. Met het kruirad wordt een ketting, staalkabel of reep (touw) om de munnik gewikkeld, waardoor de [[Kap (bovenkruier)|kap]] van de molen of de gehele molen ([[standerdmolen]]) gaat draaien en zo de wieken op de wind worden gezet.<br />
<br />
Een kruirad kan verschillende afmetingen hebben. Bij een groot kruirad zitten er in de hoek van de spaken en de buitenste gording loopklossen, waardoor in het kruirad gelopen kan worden en zo ook het eigen gewicht van de molenaar meewerkt bij het kruien.<br />
<br />
Een kruihaspel bestaat meestal uit vier tot zes spaken. Hier zit de gording ongeveer halverwege de spaken, terwijl een windkoppel enkel bestaat uit twee of drie achter elkaar gestoken, doorgaande spaken.<br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Kruilier]]<br />
<br />
== Fotogalerij ==<br />
<gallery widths="170" heights="170"><br />
Bestand:Walderveense molen kruirad.jpg|Kruirad van [[Walderveense molen]]<br />
Bestand:Molen De Traanroeier, Texel, kruirad.jpg|Kruirad van [[De Traanroeier]]<br />
Bestand:Doesburgermolen kruibank met loopschoren.jpg|Kruihaspel van [[Doesburgermolen]]<br />
Bestand:Molen Tot Voordeel en Genoegen kruibank.jpg|Kruihaspel van [[Tot Voordeel en Genoegen]]<br />
Bestand:De Korenbloem Oploo kruibank.jpg|Windkoppel van [[De Korenbloem (Oploo)|De Korenbloem]]<br />
Bestand:Molen d'Admiraal windkoppel.jpg|Bijzonder windkoppel van [[d'Admiraal]]<br />
</gallery><br />
<br />
[[Categorie:Windmolen]]</div>mw>Japiot