https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=KooldrukKooldruk - Bewerkingsoverzicht2026-04-27T07:23:40ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Kooldruk&diff=100313&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-05-20T14:11:38Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:David Livingstone by Thomas Annan.jpg|thumb|Portretfoto door [[Thomas Annan]]]]<br />
'''Kooldruk''' (carbon printing) is een [[Fotografie|fototechniek]] die oorspronkelijk werd gebruikt voor zwart-wit afdrukken gemaakt met [[Carbon black|lampenzwart]]. Deze techniek is als eerste beschreven door [[Alphonse Poitevin]] in [[1855]]. Later is de techniek verder aangepast om ook in kleur te kunnen afdrukken met pigmenten door [[Louis Ducos du Hauron]] in [[1868]]. Deze technieken zijn tot in het midden van de twintigste eeuw veel gebruikt.<br />
<br />
Naast [[gomdruk]] is de kooldruk een van de meest houdbare druktechnieken. In een fotoarchief met negentiende-eeuws materiaal springen de kooldrukken er nog uit alsof ze gisteren zijn gemaakt. Bij de kooldruk wordt een dikke laag gepigmenteerde gelatine op een vel papier of kunststof aangebracht. Met een [[dichromaat]]oplossing wordt het droge pigmentpapier lichtgevoelig gemaakt. Na een tweede droging wordt belicht in contact met een negatief. Daarna brengt men het pigmentpapier onder water in contact met een nieuw vel papier: de uiteindelijke beelddrager. Deze sandwich wordt enige tijd onder lichte druk samengehouden en daarna voorzichtig in warm water gespoeld. De drager van het pigmentpapier komt daarbij los van het, op het andere vel, overgedragen beeld en wordt weggenomen. Na verdere spoeling in warm water wordt het beeld in koud water gehard. De naam kooldruk (''carbon print'') komt van het gebruikte pigment kool- of lampenzwart, in het [[Engels]] ''carbon black''.<br />
<br />
In nummer 70 van het blad KM Kunstenaars Materiaal is een workshop kooldruk in de vorm van beeldverhaal opgenomen.<ref>[https://polychrome.nl/file_download/22/workshopkooldruk.pdf Workshop kooldruk in KM 70]. [https://web.archive.org/web/20220125155806/https://polychrome.nl/file_download/22/workshopkooldruk.pdf Gearchiveerd] op 25 januari 2022.</ref><br />
<br />
== Afbeeldingen ==<br />
<gallery mode=packed heights=160><br />
Vervallen steeg in Glasgow Slop in Glasgow ('Close, 115 High Street') (titel op object), RP-F-F80314.jpg|Glasgow, 1871, Thomas Annan<br />
Leeuw in de Londense Zoo, RP-F-1996-260.jpg|London Zoo, 1889, Thomas James Dixon<br />
Meer bij avond, RP-F-F80126.jpg|Landschap door [[Francis Meadow Sutcliffe]]<br />
</gallery><br />
<br />
{{Appendix|2={{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Carbon print}}<br />
;Verwijzingen<br />
{{References}}<br />
}}<br />
<br />
{{Commonscat|Carbon print|Kooldruk}}<br />
<br />
[[Categorie:Druktechniek]]<br />
[[Categorie:Fotografie]]</div>Colani